กลยุทธ์การเสริมสร้างภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 4

บทคัดย่อ

ภูมิหลังและวัตถุประสงค์: ภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงเป็นปัจจัยชี้วัดความสำเร็จในการขับเคลื่อนนโยบายการศึกษา อย่างไรก็ตาม การบริหารจัดการในปัจจุบันยังมีความต้องการจำเป็นในการพัฒนาศักยภาพผู้บริหารให้ก้าวทันบริบทที่เปลี่ยนแปลง การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1)ศึกษาสภาพปัจจุบัน สภาพที่พึงประสงค์ และความต้องการจำเป็น และ 2)เสนอกลยุทธ์การเสริมสร้างภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 4

ระเบียบวิธีการวิจัย: ดำเนินการวิจัยโดยใช้รูปแบบการวิจัยแบบผสมผสาน ระยะที่1 กลุ่มตัวอย่างจำนวน 320 คน จากสูตรทาโรยามาเน่ ที่ระดับความคลาดเคลื่อนในการสุ่ม .05 ด้วยวิธีการสุ่มแบบแบ่งชั้นภูมิ โดยใช้ขนาดสถานศึกษาเป็นเกณฑ์ แล้วสุ่มแบบง่าย เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล คือแบบสอบถามแบบมาตรประมาณค่า 5 ระดับ มีค่าความตรงเชิงเนื้อหาอยู่ระหว่าง 0.60-1.00 มีค่าความเที่ยง ทั้งฉบับเท่ากับ 0.933 วิเคราะห์ค่าสถิติเชิงพรรณนา และวิเคราะห์สถิติอ้างอิงสําหรับการวิเคราะห์สถิติพื้นฐาน และวิเคราะห์หาค่าความต้องการจําเป็น ระยะที่2 วิจัยเชิงคุณภาพ กลุ่มผู้ให้ข้อมูล คือ ผู้บริหารตามเกณฑ์ที่กําหนดไว้ ได้มาโดยการสุ่มแบบเฉพาะเจาะจง เครื่องมือที่ใช้คือแบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง วิเคราะห์ข้อมูลโดยการการวิเคราะห์เนื้อหาและประเมินความเหมาะสม ความเป็นไปได้และความเป็นประโยชน์ของกลยุทธ์

ผลการวิจัย: พบว่า 1) สภาพปัจจุบันโดยภาพรวม อยู่ในระดับมาก สภาพที่พึงประสงค์โดยภาพรวม อยู่ในระดับมากที่สุด ความต้องการจำเป็น ด้านที่มีค่าสูงที่สุด คือ การมีวิสัยทัศน์ รองลงมาคือ การสร้างแรงบันดาลใจ, การกระตุ้นการใช้ปัญญา, การมีอิทธิพลอย่างมีอุดมการณ์ และการคำนึงถึงความเป็นปัจเจกบุคคล ตามลำดับ 2) กลยุทธ์การเสริมสร้างภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 4 ประกอบด้วย 5 กลยุทธ์ 22 มาตรการ

สรุปผล: กลยุทธ์การเสริมสร้างภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารสถานศึกษา ประกอบด้วย ประกอบด้วย 5 กลยุทธ์ ได้แก่ 1)การพลิกโฉมวิสัยทัศน์และเสริมสร้างพลังภาคีเครือข่าย 5 มาตรการ 2)พัฒนากระบวนการเสริมสร้างการกระตุ้นทางปัญญาสู่การเรียนรู้ร่วมกัน 4 มาตรการ 3)การสร้างความเข้มแข็งด้านแรงจูงใจเพื่อยกระดับคุณภาพสู่ความเป็นเลิศ 4 มาตรการ 4)สร้างศรัทธาและต้นแบบอุดมการณ์เพื่อการบริหารที่เป็นเลิศ 5 มาตรการ 5)การบริหารจัดการมุ่งเน้นศักยภาพรายบุคคลสู่ความเป็นเลิศ 4 มาตรการ ซึ่งกลยุทธ์ทั้ง 5 กลยุทธ์เป็นเครื่องมือสำคัญที่ช่วยให้ผู้บริหารสถานศึกษาสามารถนำนโยบายไปปฏิบัติได้อย่างเป็นรูปธรรม สร้างความตระหนักรู้และแรงบันดาลใจให้แก่ครูผู้สอน เกิดการพัฒนานวัตกรรมการเรียนรู้ และนำไปสู่ผลสัมฤทธิ์สูงสุดคือการยกระดับคุณภาพผู้เรียนและการบริหารสถานศึกษาที่เป็นเลิศ ผลลัพธ์จากการนำกลยุทธ์ไปใช้จะส่งผลกระทบอย่างมีนัยสำคัญต่อการพัฒนาระบบนิเวศทางการศึกษา ของสถานศึกษา โดยสร้างคุณค่าในการเปลี่ยนผ่านวัฒนธรรมการทำงานแบบดั้งเดิมสู่ “องค์กรแห่งการเรียนรู้และการมีส่วนร่วม”