ภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารโรงเรียนที่ส่งผลต่อประสิทธิผลของโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากาฬสินธุ์ เขต 3

เทพนิมิต  พินิจนึก; ศักดิ์สิทธิ์  ฤทธิลัน; คมสันทิ์  ขจรปัญญาไพศาล

doi:10.60027/iarj.2026.e293641

ผู้แต่ง

เทพนิมิต พินิจนึก มหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์ https://orcid.org/0009-0006-7090-3901
ศักดิ์สิทธิ์ ฤทธิลัน มหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์ https://orcid.org/0009-0007-6372-8452
คมสันทิ์ ขจรปัญญาไพศาล มหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์ https://orcid.org/0009-0004-3737-568X

DOI:

https://doi.org/10.60027/iarj.2026.e293641

คำสำคัญ:

ภาวะผู้นำดิจิทัล, ผู้บริหารโรงเรียน, ประสิทธิผลของโรงเรียน

บทคัดย่อ

ภูมิหลังและวัตถุประสงค์: ในปัจจุบัน การเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วของเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารได้ส่งผลต่อเศรษฐกิจ สังคม และการศึกษาอย่างลึกซึ้ง ทำให้โลกก้าวสู่ยุคดิจิทัลที่ข้อมูลและองค์ความรู้เข้าถึงได้ไร้พรมแดน โดยเฉพาะในภาคการศึกษาที่เทคโนโลยีดิจิทัลมีบทบาทสำคัญต่อการพัฒนาผู้เรียนให้มีสมรรถนะสอดคล้องกับศตวรรษที่ 21 ผู้บริหารสถานศึกษาจึงจำเป็นต้องมีภาวะผู้นำดิจิทัลเพื่อใช้เทคโนโลยีในการบริหารจัดการ สนับสนุนการเรียนการสอน และเสริมสร้างประสิทธิผลของโรงเรียน งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารโรงเรียน (2) ศึกษาประสิทธิผลของโรงเรียน (3) วิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างภาวะผู้นำดิจิทัลกับประสิทธิผลของโรงเรียน และ (4) ศึกษาอำนาจพยากรณ์ของภาวะผู้นำดิจิทัลที่ส่งผลต่อประสิทธิผลของโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากาฬสินธุ์ เขต 3ระเบียบวิธีวิจัย: กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ผู้บริหารสถานศึกษาและครูในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากาฬสินธุ์ เขต 3 ปีการศึกษา 2567 จำนวนทั้งสิ้น 325 คน ได้แก่ ผู้บริหารสถานศึกษา จำนวน 65 คน และครู จำนวน 260 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยได้แก่ แบบสอบถามการศึกษาภาวะผู้นำดิจิทัลที่ส่งผลต่อประสิทธิผลของโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากาฬสินธุ์ เขต 3 วิเคราะห์ข้อมูลโดยการหาค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การวิเคราะห์ค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์อย่างง่ายของเพียร์สัน และการวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณ

ผลการวิจัย: พบว่า (1) ระดับภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารโรงเรียนและ (2) ระดับประสิทธิผลของโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากาฬสินธุ์ เขต 3 โดยรวมอยู่ในระดับมาก (3) ภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารโรงเรียนมีความสัมพันธ์กับประสิทธิผลของโรงเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 ในระดับมาก (4) ภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารงานโรงเรียน จำนวน 4 ด้าน ที่สามารถพยากรณ์ประสิทธิผลของโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากาฬสินธุ์ เขต 3 ได้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 ได้แก่ ด้านการสนับสนุนการใช้เทคโนโลยีดิจิทัล ด้านการสนับสนุนการเรียนการสอนโดยใช้เทคโนโลยีดิจิทัล ด้านการสนับสนุนการใช้เทคโนโลยีดิจิทัลในการวัดประเมินผล และด้านจริยธรรมในการใช้เทคโนโลยีดิจิทัล โดยมีอำนาจในการพยากรณ์ร้อยละ 90.2

โดยสามารถเขียนอยู่ในรูปสมการคะแนนดิบและคะแนนมาตรฐานดังนี้

สมการคะแนนดิบ

Y = -0.147 + 0.640(X₄) + 0.297(X₂) + 0.079**(X₅) - 0.138**(X₃)

สมการคะแนนมาตรฐาน

Z_Y= 0.632(X₄) + 0.343(X₂) + 0.070**(X₅) - 0.111**(X₃)

สรุปผล: ผลการวิจัยพบว่า ภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารโรงเรียนในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากาฬสินธุ์ เขต 3 โดยรวมอยู่ในระดับมาก โดยเฉพาะด้านการสนับสนุนการใช้เทคโนโลยีดิจิทัล ขณะที่ด้านการสนับสนุนการใช้เทคโนโลยีในการวัดและประเมินผลมีค่าเฉลี่ยต่ำที่สุด และควรได้รับการพัฒนาเพิ่มเติม นอกจากนี้ ภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารมีความสัมพันธ์กับประสิทธิผลของโรงเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 และสามารถพยากรณ์ประสิทธิผลของโรงเรียนได้ถึงร้อยละ 90.2 โดยเฉพาะใน 4 ด้านสำคัญ คือ การใช้เทคโนโลยีดิจิทัลในการบริหาร การเรียนการสอน การประเมินผล และจริยธรรมในการใช้เทคโนโลยี

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงศึกษาธิการ. (2542). พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พุทธศักราช 2542. บริษัท สยามสปอร์ต ซินดิเคท จำกัด.

กระทรวงศึกษาธิการ. (2550). ตัวแปรที่มีอิทธิพลต่อผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน. เพลิน สตูดิโอ.

กันตชาติ กุดนอก. (2565). ภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารที่ส่งผลต่อประสิทธิผลของโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครพนม เขต 2. วิทยานิพนธ์ มหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.

จารุนันท์ ผิวผาง. (2564). ภาวะผู้นํายุคดิจิทัลที่ส่งผลต่อการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารในการบริหารจัดการของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครพนมเขต 2. วารสารรัชต์ภาคย์, 15(39), 96–108.

จิณณวัตร ปะโคทัง. (2561). ภาวะผู้นำยุคดิจิทัลสำหรับผู้บริหารโรงเรียนมืออาชีพ. ศิริธรรมออฟเซ็ท.

จิรพล สังข์โพธิ์. (2560). ภาวะผู้นำในการบริหารยุคดิจิทัล: องค์การไอทีและองค์การที่เกี่ยวข้องกับไอทีในเขตกรุงเทพมหานครและปริมณฑล. วิทยาลัยนวัตกรรม มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

ชัยศักดิ์ ศุกระกาญจน์. (2562). ภาวะผู้นําของผู้บริหารองค์การในยุค Thailand 4.0. สืบค้นเมื่อ 28 พฤศจิกายน 2564, จาก https://spark.adobe.com/page/YlGxuPO3qkdtE/

ณัฐวุฒิ พงศ์สิริ. (2560). ผู้นำที่เรียกว่า Digital Leader ในยุคเศรษฐกิจดิจิทัล. HR Society Magazine, 15(172), 20–23.

ธานินทร์ ศิลป์จารุ. (2557). การวิจัยและวิเคราะห์ข้อมูลทางสถิติ. พิมพ์ครั้งที่ 9. บจก. บิสซิเนสอาร์แอนด์ดี.

บุญชม ศรีสะอาด. (2560). การวิจัยเบื้องต้น (พิมพ์ครั้งที่ 10). สุวิริยาสาส์น.

ปกรณ์ ลี้สกุล. (2561). Leadership in digital era: ภาวะผู้นำในโลกดิจิทัล. สืบค้นเมื่อ 6 พฤศจิกายน 2567, จาก https://today.line.me/th/pc/article/Leadership+in+Digital+Era

โรจนศักดิ์ อินทนง. (2566). ภาวะผู้นำของผู้บริหารในยุคดิจิทัลที่ส่งผลต่อประสิทธิผลการบริหารงานโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสกลนคร. วิทยานิพนธ์ ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.

วาสนา พลชาย และ ละดา ดอนหงษา. (2563). ภาวะผู้นำทางดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษาตามทัศนะของข้าราชการครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาหนองบัวลำภู เขต 1. มหาวิทยาลัยพิชญบัณฑิต.

วิมาลย์ ลีทอง. (2563). ปัจจัยการบริหารที่ส่งผลต่อประสิทธิผลโรงเรียน สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานในจังหวัดสกลนคร. วิทยานิพนธ์ ค.ม., มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.

สถาบันพัฒนาข้าราชการพลเรือน. (2561). รายงานการพัฒนาข้าราชการพลเรือนเพื่อรองรับยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน.

สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากาฬสินธุ์ เขต 3. (2566). รายงานผลการดำเนินงานประจำปี พ.ศ. 2566. กาฬสินธุ์: สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากาฬสินธุ์ เขต 3.

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2550). มาตรฐานการศึกษาขั้นพื้นฐานเพื่อการประกันคุณภาพภายในของสถานศึกษา. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์องค์การรับส่งสินค้าและพัสดุภัณฑ์.

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560–2579. กรุงเทพฯ: พริกหวานกราฟฟิค.

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2564). นวัตกรรมการบริหารจัดการสถานศึกษาในประเทศไทยและประเทศที่คัดสรรเพื่อพัฒนาผู้เรียนสู่ศตวรรษที่ 21. สกศ.

สุกัญญา แช่มช้อย. (2558). ภาวะผู้นําทางเทคโนโลยี: การนําเทคโนโลยีสู่ห้องเรียนและโรงเรียนในศตวรรษที่ 21. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร.

สุกัญญา แช่มช้อย. (2562). การบริหารสถานศึกษาในยุคดิจิทัล. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สุชญา โกมลวานิช. (2562). องค์ประกอบของภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 23. วิทยานิพนธ์ ศษ.ม., มหาวิทยาลัยขอนแก่น.

Ministry of Information and Communication Technology. (2016). 3 year digital government master plan 2016-2018. https://www.dga.or.th/wp-content/uploads/2023/07/Digital-Government-Development-Plan-2016-2018-Eng-Version.pdf

Yamane, T. (1967). Statistics: An introductory analysis (2nd ed.). Harper & Row.