ภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษาในสหวิทยาเขตเอกาทศรถ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาพิษณุโลก อุตรดิตถ์
คำสำคัญ:
ภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์, ผู้บริหารสถานศึกษา, แนวทางการพัฒนาบทคัดย่อ
ภูมิหลังและวัตถุประสงค์: ภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษาเป็นปัจจัยสำคัญในการขับเคลื่อนการพัฒนาโรงเรียนให้สอดคล้องกับการเปลี่ยนแปลงของสังคมในศตวรรษที่ 21 ผู้บริหารที่มีภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์จะสามารถคิดริเริ่มสิ่งใหม่ ส่งเสริมการทำงานอย่างมีวิสัยทัศน์ และสร้างบรรยากาศการเรียนรู้ที่เปิดกว้างและยืดหยุ่นภายในสถานศึกษา การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษา ในสหวิทยาเขตเอกาทศรถ สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาพิษณุโลก อุตรดิตถ์ และ 2) เพื่อศึกษาแนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษา ในสหวิทยาเขตเอกาทศรถ สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาพิษณุโลก อุตรดิตถ์
ระเบียบวิธีการวิจัย: การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงปริมาณ ประชากร กลุ่มตัวอย่างได้แก่ ผู้บริหารสถานศึกษาและครู ในสหวิทยาเขตเอกาทศรถ สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาพิษณุโลก อุตรดิตถ์ จำนวน 65 คน ได้จากการประมาณค่าขนาดกลุ่มตัวอย่างโดยใช้ตารางทาโร่ ยามาเน่ เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล คือ แบบสอบถามความคิดเห็น และแบบสัมภาษณ์แบบมีโครงสร้าง สถิติที่ใช้ในการเก็บรวบรวบข้อมูล ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา
ผลการวิจัย: 1) ภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษา ในสหวิทยาเขตเอกาทศรถ สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาพิษณุโลก อุตรดิตถ์ โดยรวมค่าเฉลี่ยอยู่ในระดับมาก เมื่อพิจารณาเป็นรายด้าน พบว่า ค่าเฉลี่ยสูงสุด คือ การทำงานแบบทีมในการสืบเสาะหาความรู้ รองลงมา คือ การร่วมมือกันแก้ปัญหา และต่ำสุด คือ การใช้คำถาม 2) แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษา ในสหวิทยาเขตเอกาทศรถ สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาพิษณุโลก อุตรดิตถ์ มีแนวทางดังต่อไปนี้ (1) ผู้บริหารกระตุ้นและสนับสนุนให้ครูมีส่วนร่วมในการศึกษาวิจัย ค้นคว้า และทดลองนวัตกรรมการเรียนการสอนใหม่ ๆ (2) ผู้บริหารเปิดโอกาสให้ครูมีส่วนร่วมในการวิเคราะห์ปัญหาและการตัดสินใจร่วมกันอย่างจริงจัง (3) ผู้บริหารสร้างวิสัยทัศน์ร่วมที่ชัดเจนและมีแรงจูงใจ (4) ผู้บริหารสร้างบรรยากาศการทำงานที่เปิดเผยและโปร่งใส (5) ผู้บริหารสนับสนุนการสะท้อนคิดและแลกเปลี่ยนเรียนรู้ร่วมกัน และ (6) ผู้บริหารสร้างระบบการติดตามและประเมินผลการดำเนินงานอย่างต่อเนื่อง
สรุปผล: ผู้บริหารสถานศึกษาที่มีภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์สามารถส่งเสริมการทำงานร่วมกัน การคิดวิเคราะห์ และการสร้างนวัตกรรมทางการศึกษาได้อย่างมีประสิทธิภาพ องค์ความรู้ใหม่จากการวิจัยคือแนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ที่มุ่งเน้นการมีส่วนร่วม การสื่อสารเปิดกว้าง และการเรียนรู้ร่วมกันภายในองค์กร เพื่อยกระดับคุณภาพการบริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21
เอกสารอ้างอิง
แก้วมณี ปัทมะ. (2564). แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัด สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสุรินทร์ (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
จันจิรา น้ำขาว. (2562). ภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารกับการบริหารงานวิชาการในโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 6 (วิทยานิพนธ์ปริญญาศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี.
จินตนา ดีดวงพันธ์. (2565). ภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อการเป็นองค์กรแห่งการเรียนรู้ของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษามุกดาหาร (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.
จุฑาธิปต์ ทัพไทย. (2560). ภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษา โรงเรียนอนุบาลสามเสน (สลากกินแบ่งรัฐบาลอุปถัมภ์) สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากรุงเทพมหานคร (การค้นคว้าอิสระปริญญาศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต, สาขาวิชาการบริหารการศึกษา). มหาวิทยาลัยบูรพา.
ปิลัน วีระภัทรกุล, และคณะ. (2562). การพัฒนาภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น. วารสารวิชาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี.
พัฒนาวงศ์ ดอกไม้. (2560). แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษา. วารสารวิจัยและพัฒนาสถาบันพระบรมราชชนก.
ศิริวรรณ คำภูเงิน. (2561). การศึกษาภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษาในศูนย์เครือข่ายการศึกษาตำบลเวียง สันทรายงาม อำเภอเทิง จังหวัดเชียงราย. การศึกษาค้นคว้าด้วยตนเองการศึกษามหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยพะเยา.
สุรศักดิ์ ปักการะโถ. (2560). การศึกษาบทบาทภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัด สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 17. วารสารสหวิทยาการศึกษาและพัฒนาสังคม.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). รายงานการศึกษาไทย: แนวโน้มและทิศทาง. กรุงเทพฯ: สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา.
อมรรัตน์ งามบ้านผือ. (2560). ภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์กับการบริหารจัดการศึกษาในศตวรรษที่ 21. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
Ash, R., & Persall, M. (2007). The principal as chief learning officer: The new work of formative leadership. Birmingham: Stamford University.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 Journal for Developing the Social and Community

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์เป็นของผู้ประพันธ์บทความ


