การจัดการเรียนรู้เพื่อสร้างแหล่งท่องเที่ยวโดยชุมชนที่สอดคล้องกับวิถีชีวิตชาวโคราชเพื่อนำไปสู่การพัฒนาเศรษฐกิจสร้างสรรค์ในพื้นที่จังหวัดนครราชสีมา
คำสำคัญ:
อาหารท้องถิ่น, การท่องเที่ยววิถีไทย, เส้นทางรถไฟสายตะวันออกเฉียงเหนือบทคัดย่อ
จังหวัดนครราชสีมา มีแหล่งท่องเที่ยวที่จะสามารถพัฒนาเป็นแหล่งท่องเที่ยวโดยชุมชนได้จำนวนหลายแห่ง โดยพื้นที่ที่มีศักยภาพในการพัฒนา คือ อำเภอเมืองนครราชสีมา จังหวัดนคราชสีมา เนื่องจากเป็นแหล่งท่องเที่ยวที่มีนักท่องเที่ยวทั้งชาวไทยและชาวต่างประเทศเข้ามาท่องเที่ยวเป็นอันดับที่ 1 ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ดังนั้นการพัฒนาระบบเศรษฐกิจที่สร้างสรรค์ในระดับ ฐานรากผ่านการท่องเที่ยวโดยชุมชนจะส่งผลให้ชุมชนท้องถิ่นมีรายได้เกิดการหมุนเวียนในระบบเศรษฐกิจท้องถิ่น การวิจัยในครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์ (1) เพื่อศึกษาศักยภาพของแหล่งท่องเที่ยวโดยชุมชนที่สอดคล้องกับวิถีชีวิตชาวโคราชในพื้นที่อำเภอเมืองนครราชสีมา จังหวัดนครราชสีมา (2) เพื่อสร้างการจัดการเรียนรู้เส้นทางการท่องเที่ยวโดยชุมชนที่สอดคล้องกับวิถีชีวิตชาวโคราชในพื้นที่อำเภอเมืองนครราชสีมา จังหวัดนครราชสีมา และ (3) เพื่อประเมินผลทางเศรษฐกิจและสังคมที่ได้รับจากการพัฒนาแหล่งท่องเที่ยวโดยชุมชนที่สอดคล้องกับวิถีชีวิตชาวโคราชในพื้นที่อำเภอเมืองนครราชสีมา จังหวัดนครราชสีมา มีพื้นที่เป้าหมาย จำนวน 5 แห่ง คือ พื้นที่บริเวณอนุสาวรีย์ท้าวสุรนารี ศูนย์สาธิตเกษตรกรรมตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ค่ายสุรนารี วัดศาลาลอย อุทยานการเรียนรู้นครราชสีมา และบ้านประโดก/บ้านหมื่นไวย อำเภอเมืองนครราชสีมา จังหวัดนครราชสีมา กลุ่มเป้าหมาย จำนวน 3 กลุ่ม ได้แก่ กลุ่มผู้เกี่ยวข้องกับการท่องเที่ยวโดยชุมชน กลุ่มนักท่องเที่ยว และกลุ่มผู้นำชุมชน เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล ประกอบด้วยแบบประเมินศักยภาพ แบบสอบถาม และแบบประเมินผล ด้านการวิเคราะห์ข้อมูลใช้วิธีการวิเคราะห์เนื้อหาเชิงพรรณนา และการวิเคราะห์เชิงปริมาณด้วยสถิติอย่างง่าย เช่น ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน
ผลการศึกษา พบว่า (1) ศักยภาพของแหล่งท่องเที่ยวโดยชุมชนที่สอดคล้องกับวิถีชีวิตชาวโคราชในพื้นที่อำเภอ เมืองนครราชสีมา จังหวัดนครราชสีมา พบว่ามีศักยภาพโดยภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 4.40 โดยด้าน ความปลอดภัยของทรัพยากรท่องเที่ยว มีศักยภาพมากที่สุด รองลงมา คือศักยภาพของทรัพยากรท่องเที่ยว และด้านคุณค่า ของทรัพยากรท่องเที่ยว (2) การสร้างการจัดการเรียนรู้เส้นทางการท่องเที่ยวโดยชุมชนที่สอดคล้องกับวิถีชีวิตชาวโคราชในพื้นที่อำเภอเมืองนครราชสีมา จังหวัดนครราชสีมา พบว่า มีผลต่อการจัดการเรียนรู้เพื่อสร้างแหล่งท่องเที่ยวระดับมาก มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 4.09 โดยด้านผลิตภัณฑ์มีความเห็นด้วยมากที่สุด รองลงมา คือด้านสภาพแวดล้อมทางด้านการท่องเที่ยว และด้านจุดยืนผลิตภัณฑ์ และ (3) การประเมินผลทางเศรษฐกิจและสังคมที่ได้รับจากการพัฒนาแหล่งท่องเที่ยวโดยชุมชนที่สอดคล้องกับวิถีชีวิตชาวโคราชในพื้นที่อำเภอเมืองนครราชสีมา จังหวัดนครราชสีมา พบว่า มีความคุ้มค่าทางเศรษฐกิจและสังคมโดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 3.95 โดยผลกระทบทางเศรษฐกิจในท้องถิ่นมีความคุ้มค่ามากที่สุด รองลงมา คือ ผลกระทบทางสังคมในท้องถิ่น
เอกสารอ้างอิง
Aornvarn, D., et al. (2013). Research Report on Community Empowerment for Community Based Tourism Management. Bangkok: National Research Council of Thailand.
Aornvarn, D., et al. (2015). Research report on expanding the capacity of community-based tourism through participatory knowledge management. Bangkok: National Research Council of Thailand.
Asakit, P. & Suwanserirak, C. (2015). Development of tourism publications Ban San Ton Pao, San Sai District, Chiang Mai Province. Academic Journal of Humanities and Social Sciences Burapha University. Vol. 23 No. 42 (2015).
Chaotwiriyawanich, A., et al. (2013). Participatory community-based tourism management of Luangprot-Thanlium Community, Ladkrabang District, Bangkok. King Mongkut's Agricultural Journal. 31(2), 47-57.
Chuamuang Phan, S., et al. (2013). The study of potential development of community tourism: a case study of Ban Rai Kong Khing, Nong Khwai Sub-district, Hang Dong District, Chiang Mai. Khon Kaen AGR. J. 41 SUPPL. 1 : (2013).
Ekkasart, E. (2012). Research Report on Sustainable Community Based Tourism Management : A Case Study of Non Sung District Nakhon Ratchasima Province. Nakhon Ratchasima: Nakhon Ratchasima Rajabhat University.
Esichaikul, R. (2014). Specialized tourism management. Nonthaburi: Sukhothai Thammathirat Open University.
Kaewkaew, S. (2017). Tourism management by the local community in Khlong Phra Udom Pak Kret District Nonthaburi Province. Bangkok: Phranakhon Rajabhat University.
Kheawkao, B., et al. (2017). Research Report on Tourism Management Models by Ban Phon Community, Kham Muang District, Kalasin Province. Kalasin: Kalasin University.
Kulchai, K., et al. (2014). Research Report on Capacity Management for CBT Bang Nam Phueng Subdistrict Phra Pradaeng District Samut Prakan Province. Bangkok: National Research Council of Thailand.
Lamaijeen, K. & Choibamroong, T. (2015). A Potential of local community towards the community-based tourism management in U-thong ancient city, Suphanburi province. Rajabhat J. Sci. Humanit. Soc. Sci. 17(1): 190-199, 2016.
Naowwan, W. & PhangKlang, L. (2014). Research report on the development of community tourism model Bang Krasan Subdistrict Bang Pa-in District Phra Nakhon Si Ayutthaya Province. Phra Nakhon Si Ayutthaya: Phra Nakhon Si Ayutthaya Rajabhat University.
Policy and Planning Division Nakhon Ratchasima Rajabhat University. (2020). Report of the workshop Agency Income Budget Estimation 2020. Nakhon Ratchasima: Nakhon Ratchasima Rajabhat University.
Ritthaisong, Y. (2019). Research Report on Integrating Science for Sustainable Community-Based Tourism Development in Nakhon Ratchasima Province under Sufficiency Economy Philosophy. Nakhon Ratchasima: Nakhon Ratchasima Rajabhat University.
Saipetch, T. (2016). Study and design of landscape decoration products to promote tourism in Dan Kwian pottery community. Chonburi: Burapha University.
Suansri, P., et al. (2016). Research Report on Potential and Guidelines for CBT Market Development in Thailand and ASEAN Countries. Bangkok: The Thailand Research Fund.
Supa-udomleuk Trirat, S., et al. (2015). Research Report on Natural Resources and Environment Management for Sustainable Community-Based Tourism Kalayaniwattana District Chiang Mai Province. Bangkok: National Research Council of Thailand.
Tinakat, P. (2013). Creative Tourism CBT Research Report, Tools of Sustainable Local Development. Phitsanulok: Naresuan University International College.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2022 วารสารสถาบันวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์เป็นของผู้ประพันธ์บทความ
