การศึกษาแนวทางการพัฒนาการบริหารสถานศึกษาตามเกณฑ์คุณภาพการศึกษาเพื่อการดำเนินการที่เป็นเลิศ (EdPEx) ของสถานศึกษาในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากาฬสินธุ์
DOI:
https://doi.org/10.60027/iarj.2026.e298809คำสำคัญ:
เกณฑ์คุณภาพการศึกษาเพื่อการดำเนินการที่เป็นเลิศ (EdPEx), การบริหารสถานศึกษาบทคัดย่อ
วัตถุประสงค์และภูมิหลัง: การวิจัยในครั้งนี้มีจุดประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัจจุบันของการดำเนินงานการบริหารสถานศึกษาตามเกณฑ์คุณภาพการศึกษาเพื่อการดำเนินการที่เป็นเลิศ และ 2) เพื่อพัฒนาและประเมินความเป็นไปได้ของดำเนินงานการบริหารสถานศึกษาตามเกณฑ์คุณภาพการศึกษาเพื่อการดำเนินการที่เป็นเลิศของสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากาฬสินธุ์
ระเบียบวิธีการวิจัย: งานวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงปริมาณ กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ผู้บริหารสถานศึกษาและครูผู้สอน จำนวน 318 คน กลุ่มตัวอย่างประกอบด้วย ผู้บริหารสถานศึกษา 45 คน และครู 273 คน กำหนดขนาดกลุ่มตัวอย่างตามตารางของเครจซี่และมอร์แกน เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลด้านการดำเนินงานการบริหารสถานศึกษาตามเกณฑ์คุณภาพการศึกษาเพื่อการดำเนินการที่เป็นเลิศเป็นแบบสอบถามเป็นแบบมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ มีค่าอำนาจจำแนกอยู่ระหว่าง 0.21 – 0.95 ระยะที่ 2 เพื่อพัฒนาและประเมินความเป็นไปได้ของดำเนินงานการบริหารสถานศึกษาตามเกณฑ์คุณภาพการศึกษา เครื่องมือที่ใช้แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง กลุ่มผู้ให้ข้อมูลหลักและตรวจประเมินความเหมาะสมและความเป็นไปได้ ผู้ทรงคุณวุฒิ 5 คนวิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณโดยใช้ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน
ผลการวิจัย: พบว่า 1) สภาพการบริหารสถานศึกษาตามเกณฑ์คุณภาพการศึกษาเพื่อการดำเนินการที่เป็นเลิศ ของสถานศึกษาในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากาฬสินธุ์ พบว่าสภาพทั่วไปของการบริหารสถานศึกษาตามเกณฑ์คุณภาพการศึกษาเพื่อการดำเนินการที่เป็นเลิศของสถานศึกษามีการดำเนินงานอยู่ในระดับมาก โดยด้านการนำองค์กรมีค่าเฉลี่ยสูงสุด เท่ากับ 4.38 และด้านบุคลากรมีค่าเฉลี่ยน้อยที่สุด เท่ากับ 3.16 2) การพัฒนาและประเมินความเป็นไปได้ของดำเนินงานการบริหารสถานศึกษาตามเกณฑ์คุณภาพการศึกษาเพื่อการดำเนินการที่เป็นเลิศ มีแนวทางการพัฒนาด้านกลยุทธ์ ด้านบุคลากรและด้านปฏิบัติการ 18 แนวทาง ผลการประเมินความเหมาะสมของแนวทางการพัฒนาโดยผู้ทรงคุณวุฒิ ด้านบุคลากรและด้านปฏิบัติการ ค่าเฉลี่ยอยู่ในระดับมากที่สุด คือ 5.00 ด้านกลยุทธ์ มีค่าเฉลี่ย เท่ากับ 4.96 และผลการประเมินความเป็นไปได้ของแนวทางการพัฒนาโดยผู้ทรงคุณวุฒิ ด้านบุคลากร มีค่าเฉลี่ย เท่ากับ 4.77 ด้านปฏิบัติการ มีค่าเฉลี่ย เท่ากับ 4.86 และด้านกลยุทธ์ มีค่าเฉลี่ย เท่ากับ 4.88
สรุปผล: จากการวิจัยสรุปได้ว่า สถานศึกษาในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากาฬสินธุ์มีความเข้มแข็งด้านภาวะผู้นำ ระบบข้อมูลและการมุ่งเน้นผู้เรียน และการบริหารสถานศึกษาตามเกณฑ์ EdPEx จำเป็นต้องดำเนินการอย่างเป็นระบบ ครอบคลุมทั้งการวางแผนเชิงกลยุทธ์ การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์และการพัฒนากระบวนการปฏิบัติงาน โดยเฉพาะการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วน การใช้ข้อมูลสารสนเทศในการตัดสินใจ และการมุ่งเน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ ซึ่งล้วนเป็นองค์ประกอบสำคัญของการบริหารเพื่อความเป็นเลิศและการพัฒนาคุณภาพการศึกษาอย่างยั่งยืน
เอกสารอ้างอิง
ชยภร ศิริโยธา. (2564). การวิเคราะห์ผลการปฏิบัติงานประกันคุณภาพการศึกษาภายใน ตามเกณฑ์คุณภาพการศึกษาเพื่อการดำเนินงานที่เป็นเลิศ (EdPEx) กรณีศึกษา: คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม [วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยมหาสารคาม].
ดิเรก วรรณเศียร. (2557). รูปแบบการจัดการเรียนรู้สำหรับศตวรรษที่ 21. มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนดุสิต.
พรพิมล แม้นญาติ. (2563). รูปแบบการบริหารงานโรงเรียนมัธยมศึกษาสู่มาตรฐานสากล สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 7 [วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยบูรพา].
รัชต์วรรณ กาญจนปัญญาคม. (2556, พฤศจิกายน 19). การพัฒนาคุณภาพการศึกษาสู่ความเป็นเลิศ EdPEx: เราทำได้ (อย่างไร). ใน การพัฒนาคุณภาพการศึกษาสู่ความเป็นเลิศ (EdPEx) สถาบันอุดมศึกษา. มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. http://www.qa.ku.ac.th/Download/EdPEx%20_update10012014.pdf
วจีพร แก้วหล้า, จินตนา จันทร์เจริญ, และ วีรพันธุ์ ศิริฤทธิ์. (2558). การบริหารสถานศึกษาสู่โรงเรียนมาตรฐานสากลของโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 3. Veridian E-Journal, Silpakorn University, 8(1), 199–217. https://he02.tci-thaijo.org/index.php/Veridian-E-Journal/article/view/32325
วิรัช นิภาวรรณ. (2551). การบริหารจัดการและการบริหารการพัฒนาขององค์กรตามรัฐธรรมนูญและหน่วยงานของรัฐ. นิติธรรม.
ศศิพร รินทะ. (2558). การบริหารจัดการศึกษาโรงเรียนในโครงการโรงเรียนมาตรฐานสากล: กรณีศึกษาโรงเรียนเมืองคง สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 31 [วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยขอนแก่น].
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ. (2552). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. กระทรวงศึกษาธิการ.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2561). หลักสูตรการศึกษาปฐมวัย พุทธศักราช 2560. สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.
อณัส ซาดัดคาน, นิลรัตน์ นวกิจไพฑูรย์, และ บูรินทร์ภัฏ พรหมมาศ. (2565). การบริหารสถานศึกษาสู่โรงเรียนมาตรฐานสากลสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษานครศรีธรรมราช. วารสารพุทธสังคมวิทยาปริทรรศน์, 7(2), 223–237.
Drucker, P. F. (2012). The practice of management. Routledge. https://doi.org/10.4324/9780080939063
Krejcie, R. V., & Daryle W. Morgan. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607–610. https://doi.org/10.1177/001316447003000308
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 Interdisciplinary Academic and Research Journal
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ลิขสิทธิ์ในบทความใดๆ ใน Interdisciplinary Academic and Research Journal ยังคงเป็นของผู้เขียนภายใต้ ภายใต้ Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License การอนุญาตให้ใช้ข้อความ เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ของสิ่งพิมพ์ ผู้ใช้ใดๆ เพื่ออ่าน ดาวน์โหลด คัดลอก แจกจ่าย พิมพ์ ค้นหา หรือลิงก์ไปยังบทความฉบับเต็ม รวบรวมข้อมูลเพื่อจัดทำดัชนี ส่งต่อเป็นข้อมูลไปยังซอฟต์แวร์ หรือใช้เพื่อวัตถุประสงค์ทางกฎหมายอื่นใด แต่ห้ามนำไปใช้ในเชิงพาณิชย์หรือด้วยเจตนาที่จะเป็นประโยชน์ต่อธุรกิจใดๆ
