ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษาสังกัดสำนักงานส่งเสริมการเรียนรู้ในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้

ญัมณีย์ สะมาแอ; เชาวนี  แก้วมโน

doi:10.60027/iarj.2026.e299445

ผู้แต่ง

ญัมณีย์ สะมาแอ มหาวิทยาลัยหาดใหญ่ https://orcid.org/0009-0005-6093-9110
เชาวนี แก้วมโน มหาวิทยาลัยหาดใหญ่ https://orcid.org/0009-0004-3273-8031

DOI:

https://doi.org/10.60027/iarj.2026.e299445

คำสำคัญ:

ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรม, ผู้บริหารสถานศึกษา, สำนักงานส่งเสริมการเรียนรู้

บทคัดย่อ

ภูมิหลังและวัตถุประสงค์: ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษามีบทบาทสำคัญต่อการพัฒนาการศึกษาในยุคดิจิทัล โดยสอดคล้องกับพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติที่ส่งเสริมการใช้เทคโนโลยีและนวัตกรรมเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการจัดการเรียนรู้ ผู้บริหารจำเป็นต้องมีความคิดสร้างสรรค์ เปิดรับแนวคิดใหม่ และสามารถนำเทคโนโลยีมาพัฒนาการบริหารและการเรียนการสอนให้สอดคล้องกับการเปลี่ยนแปลงของสังคม ทั้งนี้ ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมจะช่วยขับเคลื่อนสถานศึกษาให้เกิดการพัฒนาอย่างมีคุณภาพ 1) ศึกษาระดับภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษาในสังกัดสำนักงานส่งเสริมการเรียนรู้ในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้ 2) เพื่อเปรียบเทียบภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษาในสังกัดสำนักงานส่งเสริมการเรียนรู้ในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้ จำแนกตามตามตัวแปรประสบการณ์การทำงาน ขนาดของสถานศึกษาและพื้นที่ และ 3).เพื่อศึกษาแนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษาในสังกัดสำนักงานส่งเสริมการเรียนรู้ในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้

ระเบียบวิธีการวิจัย: ประชากรที่ใช้ในการวิจัย คือ ผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักส่งเสริมการเรียนรู้ในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้ จำนวน 33 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้เป็นแบบสอบถาม มีค่าสัมประสิทธิ์แอลฟาของครอนบาค เท่ากับ .996 สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการทดสอบค่าเอฟ

ผลการวิจัย: ระดับภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานส่งเสริมการเรียนรู้ประจำสามจังหวัดชายแดนภาคใต้ โดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก ผลการเปรียบเทียบภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานส่งเสริมการเรียนรู้ประจำสามจังหวัดชายแดนภาคใต้ พบว่าผู้บริหารสถานศึกษาที่มีประสบการณ์ทำงาน ขนาดของสถานศึกษา และพื้นที่สามจังหวัดชายแดนภาคใต้ ต่างกัน มีระดับภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรม ไม่แตกต่างกัน

สรุปผล: แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษาในสังกัดสำนักงานส่งเสริมการเรียนรู้ในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้ มีการระบุเป้าหมายการเปลี่ยนแปลงให้ชัดเจน เข้าใจและสามารถนำไปปฏิบัติจริงได้ ผู้นำต้องทันต่อการเปลี่ยนแปลงของโลก มองภาพรวม และมองเห็นโอกาสและอุปสรรคที่จะเกิดขึ้น ถ่ายทอดวิสัยทัศน์ให้บุคลากรเข้าใจทิศทางเดียวกันและสร้างแรงบันดาลใจ มีการกำหนดเป้าหมายที่ชัดเจนและให้ทุกคนเข้าใจตรงกัน เพื่อให้ทุกคนมุ่งมั่นปฏิบัติงานไปในทิศทางเดียวกัน ส่งเสริมให้มีการแลกเปลี่ยนข้อมูลข่าวสาร รับฟังความคิดเห็นอย่างตั้งใจ และกล้าที่จะแสดงความคิดเห็นอย่างสร้างสรรค์ เข้าใจ ความรับผิดชอบของตนเองและผู้อื่น ส่งเสริมให้บุคลากรมีความเชื่อมั่น กล้าเสี่ยง กล้าลองผิดลองถูก และมองความล้มเหลวเป็นบทเรียน จัดสภาพแวดล้อมที่เปิดกว้าง ปลอดภัย และยืดหยุ่น ยอมรับความหลากหลายของ ความคิดเห็น และลดขั้นตอนการทำงานที่ซับซ้อน สนับสนุนให้มีการใช้เทคนิคการคิดที่หลากหลาย ผู้บริหารต้องแสดงให้เห็นถึงความกระตือรือร้นในการใช้นวัตกรรมหรือเทคโนโลยีใหม่ ๆ ในการบริหารงาน และเป็นผู้นำในการเปลี่ยนแปลง สร้างความตระหนักและให้ความสำคัญถึงคุณค่าของนวัตกรรมภายในองค์กร ยกย่อง ชมเชย และมอบรางวัลให้กับผู้ที่มีผลงานนวัตกรรม เพื่อเป็นแรงจูงใจ ส่งเสริมให้บุคลากรคิดต่างและแสดงศักยภาพในการนำเสนอนวัตกรรมใหม่ ๆ

เอกสารอ้างอิง

จารุวรรณ เกตุศรีรักษ์. (2566). ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อการบริหารงานวิชาการด้านการพัฒนากระบวนการเรียนรู้ของโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 2. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 11(9), 56–66. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/JMND/article/download/280164/185331/1191074

ดลนภา วิจิตรปัญญา. (2568). ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อความเป็นเลิศในการบริหารงานวิชาการในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเลย หนองบัวลำภู. Journal of MCU Ratchaburi Review, 8(1). https://so07.tci-thaijo.org/index.php/JMCR/article/view/7138

เดชา ลุนาวงค์. (2564). โมเดลความสัมพันธ์เชิงสาเหตุของปัจจัยที่ส่งผลต่อภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ [วิทยานิพนธ์ปริญญาปรัชญาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร].

บริพัฒน์ สารผล. (2565). ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารที่ส่งผลต่อประสิทธิผลการบริหารงานบุคคลของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาอุดรธานี [วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร].

บุญชม ศรีสะอาด. (2560). การวิจัยเบื้องต้น (พิมพ์ครั้งที่ 10). สุวีริยาสาส์น.

ปภานนท์ พาที. (2567). การศึกษาภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษาในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเชียงราย [การศึกษาค้นคว้าด้วยตนเองปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยพะเยา].

พิมพ์สุดา พัฒนภูมิชัย. (2567). แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชัยภูมิ เขต 1. วารสารเสียงธรรมจากมหายาน, 10(4), 100–114. https://so09.tci-thaijo.org/index.php/nsc/article/view/4645

พิมสวิยา ธีระเดชธำรง. (2567). แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษาในโรงเรียนสังกัดเทศบาลนครนครสวรรค์. วารสารครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครสวรรค์, 7(2). https://so02.tci-thaijo.org/index.php/edunsrujo/article/download/266473/181644/1153976

พิษณุกร วะดีศิริศักดิ์. (2568). การศึกษาภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 5. Journal of Sisaket Wisdom, 5(2). https://so16.tci-thaijo.org/index.php/jswn/article/view/1673

ภิรญา สายศิริสุข. (2561). ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารในโรงเรียนมัธยมศึกษา กลุ่มสหวิทยาเขตปัญจภาคี สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 4 [การค้นคว้าอิสระปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์]. https://search.tci-thailand.org/article.html?b3BlbkFydGljbGUmaWQ9ODYyMjM0=

ศศิรดา แพงไทย. (2567). ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาหนองคาย เขต 1. Journal of Applied Education, 2(5), 19–27. https://so16.tci-thaijo.org/index.php/JAE/article/view/1128

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2563). แนวทางการพัฒนาคุณภาพการศึกษาขั้นพื้นฐาน (หรือชื่อเอกสารจริงที่คุณใช้). กระทรวงศึกษาธิการ.

สุกัญญา แช่มช้อย. (2560). ภาวะผู้นำทางการศึกษา (Educational leadership). สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สุธรรม ธรรมทัศนานนท์. (2567). การพัฒนาโปรแกรมเสริมสร้างสมรรถนะภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษา สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น 5. วารสารสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย, 7(1), 73–89. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/JSSMBU/article/view/272741

อภิชาติ มุงธิสาร. (2566). ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารที่ส่งผลต่อประสิทธิผลการบริหารโรงเรียนคุณภาพประจำตำบล สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาในจังหวัดสกลนคร [วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร].

อรนภา โล่คำ. (2568). ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาร้อยเอ็ด เขต 3. Academic Journal of Mahamakut Buddhist University Roi Et Campus, 13(2), 101–112. https://so01.tci-thaijo.org/index.php/AJMBU/article/view/277823

Likert, R. (1932). A technique for the measurement of attitudes. Archives of Psychology, 22(140), 1–55.