การบริหารแหล่งเรียนรู้ในท้องถิ่นของผู้บริหารสถานศึกษา ในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 5

ทิพวรรณ กูกขุนทด; กิตติ วงษ์ชวลิตกุล

ผู้แต่ง

ทิพวรรณ กูกขุนทด มหาวิทยาลัยวงษ์ชวลิตกุล
กิตติ วงษ์ชวลิตกุล มหาวิทยาลัยวงษ์ชวลิตกุล

คำสำคัญ:

การบริหารแหล่งเรียนรู้ในท้องถิ่น, ผู้บริหารสถานศึกษา, แหล่งเรียนรู้ในชุมชน, การจัดการศึกษาในท้องถิ่น

บทคัดย่อ

ภูมิหลังและวัตถุประสงค์: การบริหารแหล่งเรียนรู้ในท้องถิ่นของผู้บริหารสถานศึกษาเป็นกระบวนการสำคัญในการเชื่อมโยงทรัพยากร ภูมิปัญญา และบริบทของชุมชนเข้ากับการจัดการศึกษา เพื่อส่งเสริมการเรียนรู้ที่สอดคล้องกับวิถีชีวิตและความต้องการของผู้เรียนในพื้นที่ การวิจัยครั้งนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพการบริหารแหล่งเรียนรู้ในท้องถิ่นของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 5 และ 2) เปรียบเทียบศึกษาการบริหารแหล่งเรียนรู้ในท้องถิ่นของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 5 ตามประสบการณ์ในการบริหาร และขนาดสถานศึกษา

ระเบียบวิธีการวิจัย: การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงปริมาณ กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 5 ปีการศึกษา 2568 จำนวน 136 คน ใช้วิธีการสุ่มแบบแบ่งชั้นภูมิ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสอบถาม สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การทดสอบเอฟ การทดสอบที เมื่อพบความแตกต่างทำการทดสอบความแตกต่างของค่าเฉลี่ยเป็นรายคู่โดยวิธีการของเชฟเฟ่

ผลการวิจัย: 1) การบริหารแหล่งเรียนรู้ในท้องถิ่นของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 5 โดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก เมื่อพิจารณาเป็นรายด้านพบว่า อยู่ในระดับมากทุกด้าน โดยด้านที่มีค่าเฉลี่ยสูงสุด คือ การตรวจสอบ ติดตาม มีค่าเฉลี่ยสูงที่สุด รองลงมาคือ การดำเนินงาน และการวางแผน ส่วนการปฏิบัติการแก้ไข มีค่าเฉลี่ยต่ำสุด 2) การวิเคราะห์เปรียบเทียบการบริหารแหล่งเรียนรู้ในท้องถิ่นของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 5 จำแนกตามขนาดสถานศึกษาที่ต่างกัน โดยภาพรวมมีการบริหารแหล่งเรียนรู้ในท้องถิ่นของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 5 ไม่แตกต่างกัน เมื่อพิจารณารายด้าน พบว่า การดำเนินงานและการปฏิบัติการแก้ไขติดตาม แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 ส่วนด้านอื่น ๆ ไม่แตกต่างกัน และการวิเคราะห์เปรียบเทียบการบริหารแหล่งเรียนรู้ในท้องถิ่นของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 5 จำแนกตามประสบการณ์ในการบริหารที่ต่างกัน โดยภาพรวมมีการบริหารแหล่งเรียนรู้ในท้องถิ่นของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 5 ไม่แตกต่างกัน เมื่อพิจารณารายด้านพบว่า การวางแผนและการตรวจสอบ ติดตาม แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 ส่วนด้านอื่น ๆ ไม่แตกต่างกัน

สรุปผล: ผู้บริหารสถานศึกษาให้ความสำคัญกับการบริหารแหล่งเรียนรู้ในท้องถิ่นและมีการดำเนินงานอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะการตรวจสอบติดตาม การวางแผน และการดำเนินงาน ส่งผลให้การนำแหล่งเรียนรู้ในชุมชนมาใช้ในการจัดการศึกษามีความเข้มแข็ง ทั้งนี้แม้ผู้บริหารจะมีประสบการณ์หรือบริหารโรงเรียนที่มีขนาดต่างกัน แต่ภาพรวมของการบริหารไม่แตกต่างกัน

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงศึกษาธิการ. (2551). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. กระทรวงศึกษาธิการ.

กู้เกียรติ แดงสีดา. (2563). แนวทางการบริหารแหล่งเรียนรู้ภายในสถานศึกษายุคดิจิทัล สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพิษณุโลก เขต 1. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์.

ชมแข พงษ์เจริญ. (2564). การบริหารจัดการแหล่งเรียนรู้ของผู้บริหารสถานศึกษาในสถานการณ์การแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (COVID-19) สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษานนทบุรี. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 19(2). 131-150.

โชคชัย แสนวิชา. (2565). การบริหารแหล่งเรียนรู้ของสถานศึกษาในโรงเรียนกลุ่มเมืองใต้ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงราย เขต 1. วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยพะเยา.

น้ำฝน กล้าหาญ. (2560). การบริหารแหล่งเรียนรู้ของศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก สังกัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น อำเภอพนมทวน จังหวัดกาญจนบุรี. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยราชภัฏกาญจนบุรี.

ปฐวี มณีวงศ์. (2558). การบริหารแหล่งเรียนรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่นของโรงเรียนมัธยมศึกษาจังหวัดแพร่.วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยราชภัฏลำปาง.

รุ่งชัชดาพร เวหะชาติ. (2557). การนิเทศการศึกษา. บริษัทนำศิลป์โฆษณา.

วารุณี สุริยะต๊ะ. (2566). การบริหารจัดการแหล่งเรียนรู้ของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพะเยา เขต 1. วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต.มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.

สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 5. (2568). รายงานผลการดำเนินงานประจำปีงบประมาณ 2567. สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 5.

สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2561). ยุทธศาสตร์ชาติ (พ.ศ. 2561–2580). สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.

สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2565). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่สิบสาม พ.ศ. 2566–2570. สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.