แนวทางการพัฒนาบรรยากาศองค์การของสถานศึกษา  สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 5

Uchuta Chanthusorn; Sittichai  Deelon

Authors

Uchuta Chanthusorn Northeastern University
Sittichai Deelon Northeastern University

Keywords:

Organizational Climate, Schools, Development Guidelines, Khon Kaen Primary Educational Service Area Office 5

Abstract

Background and Aims: Organizational climate is an important factor affecting motivation, collaboration, responsibility, and the administrative effectiveness of schools, particularly in schools with different contexts in terms of size, resources, and management. This research aimed to examine the organizational climate of schools and propose guidelines for developing the organizational climate of schools under Khon Kaen Primary Educational Service Area Office 5.

Methodology: This research employed an explanatory sequential mixed-methods design consisting of two phases. Phase 1 was quantitative research. The sample consisted of 350 school administrators and teachers selected through stratified random sampling. The research instrument was a five-point Likert-scale questionnaire with a Cronbach’s alpha reliability coefficient of .994. The data were analyzed using frequency, percentage, mean, and standard deviation. Phase 2 was qualitative research. The key informants consisted of five experts selected through purposive sampling. The research instrument was a semi-structured interview form, and the data were analyzed using content analysis.

Results: The findings revealed that the overall organizational climate of schools was at the highest level (M = 4.66, SD = 0.19). When considered by aspect, performance standards had the highest mean score and were at the highest level (M = 4.79, SD = 0.27), followed by warmth and support, which were at the highest level (M = 4.75, SD = 0.29); organizational structure, which was at the highest level (M = 4.72, SD = 0.33); responsibility, which was at the highest level (M = 4.59, SD = 0.38); and rewards and motivation, which were at a high level (M = 4.34, SD = 0.36), respectively.

Conclusion: The findings indicate that the schools under Khon Kaen Primary Educational Service Area Office 5 had an overall organizational climate at the highest level, particularly in performance standards, whereas rewards and motivation should be further developed. Therefore, the guidelines for developing organizational climate should focus on five aspects: 1) Organizational Structure: Schools should implement school-based management, assign tasks according to personnel expertise, and reduce work redundancy and non-teaching workloads; 2) Warmth and Support: Schools should foster a collegial culture and promote Professional Learning Community (PLC) practices;
3) Rewards and Motivation: Schools should use transparent evaluation systems together with non-monetary incentives through recognition and commendation; 4) Performance Standards: Schools should apply the PDCA quality cycle and reflect outcomes through Self-Assessment Reports; and 5) Responsibility: Schools should provide academic autonomy and foster a shared sense of ownership for students’ learning achievement.

References

กิรชัญญา ของโพธิ์. (2565). บรรยากาศองค์การที่ส่งผลต่อประสิทธิภาพการทำงานในยุคดิจิทัลของบุคลากรสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (ส่วนกลาง). การศึกษารายบุคคล: มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์.

ธนัญญา นวนกระโทก. (2566). แนวทางการพัฒนาบรรยากาศองค์การของโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 2. วิทยานิพนธ์: มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา.

ธนัทพงษ์ วังทะพันธ์. (2564). บรรยากาศองค์การที่ส่งผลต่อความเป็นองค์การแห่งการเรียนรู้ของโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษานครพนม. วิทยานิพนธ์: มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.

ธีรศักดิ์ มังคุด. (2564). บรรยากาศองค์การที่ส่งผลต่อการบริหารงานวิชาการของโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 9. วิทยานิพนธ์: มหาวิทยาลัยศิลปากร.

ปรียาภรณ์ ชื่นสนธิพันธุ์. (2566). อิทธิพลของบรรยากาศสถานศึกษาและแรงจูงใจในการปฏิบัติงานของครูที่ส่งผลต่อประสิทธิผลการปฏิบัติงานของครูในยุคดิจิทัล สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 2. ปริญญานิพนธ์: มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.

พัณนิดา เถายะบุตร. (2566). บรรยากาศองค์การที่ส่งผลต่อแรงจูงใจในการปฏิบัติงานของครูในโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสกลนคร เขต 2. วิทยานิพนธ์: มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.

ศุภสิทธิ์ ขุนเทพ. (2567). บรรยากาศองค์กรกับการปฏิบัติงานของครู โรงเรียนสังกัดกรุงเทพมหานคร. วิทยานิพนธ์: มหาวิทยาลัยสยาม.

สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 5. (2568). แผนปฏิบัติการประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2568. ขอนแก่น: สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 5.

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2566). นโยบายและจุดเน้นของสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2567–2568. กระทรวงศึกษาธิการ.

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560–2579. กรุงเทพฯ: พริกหวานกราฟฟิค.

สุนิสา เนาวรัตน์. (2563). ปัจจัยที่ส่งผลต่อบรรยากาศองค์การของโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 2. วิทยานิพนธ์: มหาวิทยาลัยบูรพา.

อนุพล สนมศรี. (2565). ความฉลาดทางอารมณ์ของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อบรรยากาศองค์การในโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครพนม เขต 2. วิทยานิพนธ์: มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.

อภิบาล สุวรรณโคตร์ และสมหญิง จันทรุไทย. (2563). การบริหารจัดการสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการเรียนรู้ของสถานศึกษา ศูนย์เครือข่ายพัฒนาคุณภาพการศึกษาหนองบุญมาก 2 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 2. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 7(7), 74–86.

อิงฟ้า ศรีโยธา. (2566). ปัจจัยบรรยากาศองค์การที่ส่งผลต่อความสุขในการทำงานของครูในโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากำแพงเพชร. การค้นคว้าอิสระ: มหาวิทยาลัยนเรศวร.

Brown, W. B., & Moberg, D. J. (1980). Organization theory and management: A macro approach. John Wiley & Sons.

Deming, W. E. (1986). Out of the crisis. Massachusetts Institute of Technology, Center for Advanced Engineering Study.

DuBrin, A. J. (1984). Foundations of organizational behavior: An applied perspective. Prentice-Hall.

Gemnafle, M., Waimuri, S. P., & Batlolona, J. R. (2018). Organizational climate of the school and teacher performance improvement in the 21st century. International Journal of Science and Research, 7(2), 119–126. https://doi.org/10.21275/ART20179865

Halpin, A. W., & Croft, D. B. (1963). The organizational climate of schools. Midwest Administration Center, University of Chicago.

Hoy, W. K., & Miskel, C. G. (2013). Educational administration: Theory, research, and practice (9th ed.). McGraw-Hill.

Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607–610. https://doi.org/10.1177/001316447003000308

Sergiovanni, T. J., & Starratt, R. J. (1979). Supervision: Human perspectives (2nd ed.). McGraw-Hill.

Stringer, R. A. (2002). Leadership and organizational climate: The cloud chamber effect. Prentice Hall.

Wahid, A., Sajjad, S., & Siddiqui, S. (2025). The influence of organizational climate on teacher motivation and job commitment in public secondary schools. Social Science Review Archives, 3(2), 421–431. https://doi.org/10.70670/sra.v3i2.627

Wudarzewski, G. (2019). Multidimensional organizational climate measurement inventory MOCMI: Verification of author’s climate model and validation of the tool. Central and Eastern European Journal of Management and Economics, 7(2), 7–45. https://doi.org/10.29015/ceejme.619