ทักษะทางพฤติกรรมด้านการบริหารงบประมาณของผู้บริหาร โรงเรียนราชประชานุเคราะห์จังหวัดแม่ฮ่องสอน
คำสำคัญ:
ทักษะทางพฤติกรรม, การบริหารงบประมาณ, โรงเรียนราชประชานุเคราะห์บทคัดย่อ
ภูมิหลังและวัตถุประสงค์: ทักษะทางพฤติกรรมด้านการบริหารงบประมาณของผู้บริหารสถานศึกษาเป็นปัจจัยสำคัญที่ส่งผลต่อประสิทธิภาพในการจัดสรรและใช้ทรัพยากรทางการศึกษาอย่างคุ้มค่า ผู้บริหารที่มีทักษะทางพฤติกรรมที่ดีจะสามารถวางแผน ควบคุม และตัดสินใจทางการเงินได้อย่างโปร่งใสและมีประสิทธิผล ส่งผลให้การบริหารงบประมาณของสถานศึกษาบรรลุเป้าหมายตามนโยบายและตอบสนองต่อความต้องการของผู้เรียนและชุมชนได้อย่างเหมาะสม การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศีกษาสภาพปัจจุบันและสภาพที่พึงประสงค์ด้านการบริหารงบประมาณของผู้บริหารโรงเรียนราชประชานุเคราะห์จังหวัดแม่ฮ่องสอน
ระเบียบวิธีการวิจัย: การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงปริมาณ กลุ่มตัวอย่างประกอบด้วย ครูในโรงเรียนราชประชานุเคราะห์ในจังหวัดแม่ฮ่องสอน จำนวน 4 แห่ง จำนวน 132 คน ใช้วิธีการเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยคือ แบบสอบถาม การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา สรุปเป็นความเรียงเชิงพรรณา และการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณด้วยการหาค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน
ผลการวิจัย: พบว่า สภาพปัจจุบันและสภาพที่พึงประสงค์ด้านการบริหารงบประมาณของผู้บริหารโรงเรียนราชประชานุเคราะห์จังหวัดแม่ฮ่องสอน ในภาพรวมสภาพปัจจุบันอยู่ในระดับปานกลาง
( = 2.93, S.D. = 0.773) ส่วนสภาพที่พึงประสงค์ในภาพรวมอยู่ในระดับมาก ( = 4.24, S.D. = 0.480) เมื่อพิจารณาเป็นรายด้าน พบว่า ด้านที่มีค่าเฉลี่ยสูงที่สุดทั้งสภาพปัจจุบันและสภาพที่พึงประสงค์ ได้แก่ ด้านการสื่อสารและการประสานงาน( = 2.98, S.D. = 0.850 และ ( = 4.30, S.D. = 0.515)
และปัจจัยที่มีผลต่อทักษะทางพฤติกรรมในการบริหารงบประมาณของผู้บริหารโรงเรียนราชประชานุเคราะห์ในจังหวัดแม่ฮ่องสอน ประกอบด้วย 4 ด้านหลัก ได้แก่ ปัจจัยส่วนบุคคล (อายุ วุฒิการศึกษา และประสบการณ์การบริหารงาน) ปัจจัยด้านองค์การ (โครงสร้างการบริหารและการสนับสนุนจากหน่วยงานต้นสังกัด) ปัจจัยด้านการพัฒนา (การอบรมและการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ) และปัจจัยด้านเจตคติและค่านิยม (ความรับผิดชอบ ความโปร่งใส และความมุ่งมั่นในการปฏิบัติงาน) ซึ่งการพัฒนาปัจจัยเหล่านี้สามารถเสริมสร้างทักษะทางพฤติกรรมของผู้บริหารให้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น ส่งผลให้การบริหารงบประมาณของสถานศึกษามีความโปร่งใส สอดคล้องกับนโยบายของหน่วยงานต้นสังกัด และช่วยสนับสนุนการพัฒนาคุณภาพการศึกษาของโรงเรียนอย่างยั่งยืน
สรุปผล: ผู้บริหารโรงเรียนราชประชานุเคราะห์จังหวัดแม่ฮ่องสอนสามารถบริหารงบประมาณได้ตามหลักการบริหารที่โปร่งใสและมีประสิทธิภาพ โดยให้ความสำคัญต่อการวางแผนและใช้จ่ายงบประมาณเพื่อพัฒนาคุณภาพการศึกษาอย่างคุ้มค่า อย่างไรก็ตาม ยังมีความจำเป็นต้องเสริมทักษะทางพฤติกรรมด้านการวิเคราะห์ การตัดสินใจ และการติดตามผลการใช้งบประมาณให้มีความรอบคอบมากยิ่งขึ้น เพื่อให้การบริหารงบประมาณของสถานศึกษาสอดคล้องกับนโยบายและตอบสนองต่อความต้องการของผู้เรียนและชุมชนได้อย่างยั่งยืน
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ. (2553). พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติพ.ศ.2542 ที่แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2) พ.ศ.2545 และแก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 3) พ.ศ.2553. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์องค์การรับส่งสินค้าและพัสดุภัณฑ์ (ร.ส.พ.).
กรมวิชาการ. (2534). แนวการจัดการศึกษาขั้นพื้นฐานเพื่อพัฒนาคนอย่างสมบูรณ์. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์คุรุสภาลาดพร้าว.
กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น. (2562). แนวทางการบริหารสถานศึกษาในสังกัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น. กรุงเทพฯ: ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.
กานต์ธีรา ภูริวิกรัย. (2563). ทักษะทางพฤติกรรมกับการดำเนินชีวิตและการจ้างงานในศตวรรษที่ 21. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
กุลชมา ช่วยหนู. (2552). พฤติกรรมและทักษะทางสังคมของนักเรียนระดับประถมศึกษา. วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
คนึง ตรงต่อกิจ. (2553). ความคิดสร้างสรรค์และการเปิดใจกว้างในองค์กร. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
จงรักษ์ ทงษ์งาม. (2555). การพัฒนาทักษะการบริหารจัดการสำหรับผู้บริหารสถานศึกษา. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งมหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.
จักรกฤษณ์ สิริริน. (2565). ความหมายและความสำคัญของทักษะทางพฤติกรรมในบริบทการศึกษา. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
จักรพันธ์ จตุพรพันธ์. (2556). การพัฒนาทักษะความมั่นคงทางอารมณ์สำหรับบุคลากรองค์กร. วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
จารุวรรณ ประเสริฐสุข. (2564). การพัฒนาทักษะทางพฤติกรรมของผู้บริหารสถานศึกษาเพื่อเสริมสร้างประสิทธิภาพในการบริหารงาน. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ธนวัฒน์ พงษ์เพ็ง. (2565). การพัฒนาทักษะทางพฤติกรรมของผู้บริหารสถานศึกษาเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการบริหารงบประมาณ. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งมหาวิทยาลัยรามคำแหง.
ธนัชพร เลขวัต. (2560). การพัฒนาทักษะการบริหารจัดการสำหรับครูและบุคลากรทางการศึกษา. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
พนิดาพร จงราเซนทร์. (2560). การบริหารความเครียดและความมั่นคงทางอารมณ์ในองค์กรสาธารณสุข. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
พิริยะ ผลพิรุฬห์, & ปังปอนด์ รักอำนวยกิจ. (2557). ทุนมนุษย์กับผลิตภาพแรงงานในภาคอุตสาหกรรมไทย. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
ประไพพรรณ ศรีปาน. (2555). การพัฒนาทักษะการเปิดใจกว้างสำหรับพนักงานองค์กรธุรกิจ. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สรียา โชติธรรม, ธนนันท์ ธนารัชตะภูมิ, & อุษณี ลลิตมสาน. (2563). ความเชื่อมั่นและความสุขในการทำงานร่วมกันในองค์กร. วารสารจิตวิทยาแห่งประเทศไทย, 22(1), 45–58.
สุกัญญา เจริญมี. (2558). จินตนาการและการเปิดใจกว้างต่อการพัฒนาองค์กร. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2546). แนวทางการจัดการศึกษาขั้นพื้นฐาน. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์คุรุสภาลาดพร้าว.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ. (2546). พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2545 พร้อมด้วยแนวคิด และหลักการตีความ. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์คุรุสภาลาดพร้าว.
สำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ กระทรวงศึกษาธิการ. (2566). แผนพัฒนาการจัดการศึกษาสงเคราะห์ ระยะ 5 ปี (2566-2570). สำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ.
ศูนย์พัฒนาการบริหารการศึกษา. (2563). คู่มือทักษะทางพฤติกรรมด้านการบริหารงบประมาณสำหรับผู้บริหารสถานศึกษา. กรุงเทพฯ: ศูนย์พัฒนาการบริหารการศึกษา สำนักปลัดกระทรวงศึกษาธิการ.
ศิริมา ตัณฑลีลา. (2555). การบริหารจัดการองค์การสู่ความเป็นเลิศ. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
สำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ. (2568). ข้อมูลสารสนเทศทางการศึกษา โรงเรียนสังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ. สืบค้นเมื่อ 10 มกราคม 2568, จาก http://special.obec.go.th
Brunello, G., & Schlotter, M. (2011). Non cognitive skills and personality traits: Labour market relevance and their development in education & training systems. IZA Discussion Paper No. 5743.
Boyatzis, R. E. (1982). The competent manager: A model for effective performance. New York: John Wiley & Sons
Cronbach, L. J. (1951). Coefficient alpha and the internal structure of tests. Psychometrika, 16(3), 297–334.
Duckworth, A. L., & Yeager, D. S. (2015). Measurement matters: Assessing personal qualities other than cognitive ability for educational purposes. Educational Researcher, 44(4), 237–251.
Garcia, E. (2014). The importance of social-emotional skills for school success. Brookings Institution.
Gutman, L. M., & Schoon, I. (2013). The impact of non-cognitive skills on outcomes for young people: Literature review. London: Education Endowment Foundation.
Heckman, J. J., & Rubinstein, Y. (2001). The importance of noncognitive skills: Lessons from the GED testing program. Journal of Labor Economics, 19(2), 289–324.
Khine, M. S., & Areepattamannil, S. (2016). Social competence and collaboration in educational settings. International Journal of Educational Research, 75, 12–23.
Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607–610.
Majorcie, C., Smith, J., & Brown, L. (2015). Behavioral skills framework: Core competencies for effective workplace performance. Journal of Organizational Psychology, 10(3), 45–60.
Roberts, R. D., Martin, J. E., & Olaru, G. (2015). Behavioral skills and personality traits: A framework for understanding workplace competencies. Journal of Applied Psychology, 100(5), 1234–1245.
Sjonlund-Young, A. (2016). Behavioral skills and educational success: A psychological perspective. Educational Review, 68(2), 210–225.
Tough, P. (2012). How children succeed: Grit, curiosity, and the hidden power of character. New York: Houghton Mifflin Harcourt.
Whier, A., Smith, B., & Johnson, C. (2017). Emotional stability and workplace performance: Managing stress and pressure. Journal of Organizational Behavior, 38(2), 215–230.
Zhou, K. (2016). Developmental trajectories of behavioral skills and personality traits. Journal of Psychological Studies, 23(4), 45–60.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 Journal for Developing the Social and Community
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์เป็นของผู้ประพันธ์บทความ
