ทักษะด้านการบริหารงานของผู้บริหารสถานศึกษาประถมศึกษา  สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุโขทัย เขต 1

ถิรวัฒน์   เสารางทอย; ประภาพรรณ รักเลี้ยง; ประจวบ จันทร; ชัชวีร์ ยอดยศ

ผู้แต่ง

ถิรวัฒน์ เสารางทอย มหาวิทยาลัยพิษณุโลก
ประภาพรรณ รักเลี้ยง มหาวิทยาลัยพิษณุโลก
ประจวบ จันทร มหาวิทยาลัยพิษณุโลก
ชัชวีร์ ยอดยศ มหาวิทยาลัยพิษณุโลก

คำสำคัญ:

ทักษะการบริหารงาน, ทักษะของผู้บริหารสถานศึกษา, สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา

บทคัดย่อ

ภูมิหลังและวัตถุประสงค์: ผู้บริหารสถานศึกษาประถมศึกษาจำเป็นต้องมีทักษะด้านการบริหารงานที่หลากหลาย ทั้งการวางแผน กลยุทธ์การจัดการทรัพยากร การสื่อสาร และการประสานงาน เพื่อขับเคลื่อนสถานศึกษาให้มีประสิทธิภาพและมุ่งสู่ความเป็นเลิศด้านการเรียนการสอน การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาทักษะด้านการบริหารงานของผู้บริหารสถานศึกษาประถมศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุโขทัย เขต 1 และ 2) เพื่อเปรียบเทียบทักษะด้านการบริหารงานของผู้บริหารสถานศึกษาประถมศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุโขทัย เขต 1 จำแนกตามปัจจัยส่วนบุคคล

ระเบียบวิธีการวิจัย: การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงปริมาณ กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ ผู้บริหารและครูผู้สอน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุโขทัย เขต 1 ปีการศึกษา 2567 จำนวน 285 คน โดยวิธีเปิดตารางประมาณการขนาดกลุ่มตัวอย่างของ เครจซีและมอร์แกน แล้วดำเนินการสุ่มแบบแบ่งชั้น เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลเป็นแบบสอบถาม สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการทดสอบค่าที

ผลการวิจัย: 1) ทักษะด้านการบริหารงานของผู้บริหารสถานศึกษาประถมศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุโขทัย เขต 1 โดยภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด ( = 4.87, S.D. = 0.236) ทักษะด้านมนุษย์สัมพันธ์มีค่าเฉลี่ยสูงสุด รองลงมาคือ ทักษะด้านความคิดรวบยอด และทักษะด้านเทคนิควิธี ตามลำดับ และ 2) ผลการเปรียบเทียบทักษะด้านการบริหารงานของผู้บริหารสถานศึกษา จำแนกตามเพศ พบว่า ผู้บริหารและครูผู้สอนที่มีเพศแตกต่างกันมีทักษะด้านการบริหารงานไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 ส่วนการเปรียบเทียบตามประสบการณ์ทำงาน พบว่า ผู้บริหารและครูผู้สอนที่มีประสบการณ์ทำงานแตกต่างกันมีระดับทักษะด้านเทคนิควิธีแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05

สรุปผล: ผู้บริหารสถานศึกษาประถมศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุโขทัย เขต 1 มีทักษะด้านการบริหารงานสูงสุด ประกอบด้วยด้านมนุษย์สัมพันธ์ ตามด้วยทักษะด้านความคิดรวบยอดและทักษะด้านเทคนิควิธี

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงศึกษาธิการ. (2556). แผนยุทธศาสตร์กระทรวงศึกษาธิการ พ.ศ. 2555–2559. กระทรวงศึกษาธิการ.

จำเรียง ไพบูลย์เบ็ญจะ. (2551). การวิจัยและประเมินผลทางการศึกษา. มหาวิทยาลัยราชภัฏนครสวรรค์.

นิภาพร รอดไพบูลย์. (2565). ทักษะการบริหารในศตวรรษที่ 21 ของผู้บริหารสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสระแก้ว [งานนิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยบูรพา.

พัฒนพงษ์ แสงพันธ์. (2566). ทักษะของผู้บริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาขอนแก่น [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย.

พิมพันธ์ เดชะคุปต์. (2558). การเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21. โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ยุพา ทองเรือง. (2557). ทักษะการบริหารของผู้บริหารสถานศึกษาอำเภอสอยดาว จังหวัดจันทบุรี สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาจันทบุรี เขต 2 [งานนิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยบูรพา.

วิจารณ์ พานิช. (2555). วิถีสร้างการเรียนรู้เพื่อศิษย์ในศตวรรษที่ 21. ตถาตาพับลิเคชั่น.

วิโรจน์ สารรัตนะ. (2557). การบริหารการศึกษา: ทฤษฎีและแนวคิดเพื่อการปฏิบัติ. ทิพยวิสุทธิ์.

ศศิธร ฉิมสวัสดิ์, และ ประพันธ์ ธรรมไชย. (2568). การศึกษาทักษะการบริหารของผู้บริหารสถานศึกษา

สมเดช สีแสง. (2559). การบริหารจัดการศึกษายุคการเปลี่ยนแปลง. มหาวิทยาลัยราชภัฏนครสวรรค์.

สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุโขทัย เขต 1. (2560). รายงานการประเมินตนเองของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุโขทัย เขต 1. สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุโขทัย เขต 1. https://www.sukhothai1.go.th/web/index.php

สำนักเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560–2579. 21 เซ็นจูรี่.

สุชาติ พันแอร์, และ ภัทรธมณน์ เรืองวิทยาวุฒ. (2568). ทักษะของผู้บริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพระนครศรีอยุธยา. วารสารวิชาการและวิจัยสังคมศาสตร์, 20(1), 115–130.

สุพรรษา อยู่คง, และ ฉัตรกุล เอื้อพิพัฒนากูล. (2567). ทักษะการบริหารงานของผู้บริหารสถานศึกษาเอกชนตามความคิดเห็นของครู ในเขตกรุงเทพมหานคร สังกัดสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชน. วารสารมณีเชษฐาราม วัดจอมมณี, 7(5), 734–749.

Cronbach, L. J. (1974). Essentials of psychological testing (3rd ed.). Harper & Row.

Demirkol, M., & Özdemir, T. (2022). Leadership styles of school administrators and organizational effectiveness: A continuous development model. Journal of Educational Administration, 60(4), 412–428.

Johnson, K., & Williams, T. (2023). Developing administrative confidence and organizational leadership skills in fast-changing educational environments. Educational Management Administration & Leadership, 51(2), 215–230.

Katz, R. L. (1955). Skills of an effective administrator. Harvard Business Review, 33(1), 33–42.

Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607–610.

Tosun, A., & Bostancı, B. (2024). Administrative support and interpersonal relations in teacher leadership development. International Journal of Educational Leadership, 12(1), 85–102.