การประเมินประสิทธิผลในการบริหารจัดการวารสารวิชาการ ในประเทศไทย
คำสำคัญ:
การบริหารจัดการวารสารวิชาการ, การบริหารคุณภาพองค์รวม, แผนผังก้างปลา, ดัชนีการอ้างอิงวารสารไทย, ประสิทธิผลในการบริหารบทคัดย่อ
ภูมิหลังและวัตถุประสงค์: วารสารวิชาการเป็นกลไกสำคัญในการเผยแพร่ผลงานวิจัยและเสริมสร้างคุณภาพทางวิชาการของประเทศ โดยเฉพาะวารสารไทยที่อยู่ในระบบ Thai-Journal Citation Index (TCI) ซึ่งมีความหลากหลายทั้งในด้านคุณภาพและระบบบริหารจัดการ การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินปัจจัยที่ส่งผลต่อประสิทธิผลในการบริหารจัดการวารสารวิชาการไทย โดยใช้กรอบแนวคิดแผนผังก้างปลา (Fishbone Diagram) และแนวทางการบริหารคุณภาพองค์รวม (Total Quality Management: TQM)
ระเบียบวิธีวิจัย: การวิจัยใช้ระเบียบวิธีเชิงปริมาณ กลุ่มตัวอย่างประกอบด้วยวารสารวิชาการจำนวน 211 ฉบับจากกลุ่ม TCI 1, TCI 2, TCI 3 และวารสารใหม่ เครื่องมือวิจัยคือแบบสอบถามที่ผ่านการตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหาและมีค่าความเชื่อมั่น (Cronbach’s alpha) เท่ากับ 0.97 การวิเคราะห์ข้อมูลใช้สถิติเชิงพรรณนา การวิเคราะห์ความแปรปรวนทางเดียว (One-way ANOVA) การทดสอบ Kruskal-Wallis และ Tukey HSD รวมถึงการวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณ (Multiple Regression Analysis)
ผลการวิจัย: ผลการวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณพบว่า โมเดลสามารถอธิบายความแปรปรวนของประสิทธิผลในการบริหารจัดการวารสารได้ร้อยละ 77.2 (R² = 0.772, p < 0.001) โดยมีปัจจัยที่ส่งผลในเชิงบวกอย่างมีนัยสำคัญ ได้แก่ ด้านการวัดผล (β = 0.362, p < 0.001) ด้านสภาพแวดล้อม
(β = 0.207, p = 0.001) ด้านวิธีการ (β = 0.199, p < 0.001) และด้านกำลังคน (β = 0.163, p = 0.001) ขณะที่ด้านเครื่องมือและเทคโนโลยี รวมถึงด้านวัสดุอุปกรณ์ไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ นอกจากนี้ ผลการทดสอบ ANOVA และ Kruskal-Wallis พบว่ากลุ่มวารสาร TCI 3 มีระดับประสิทธิผลต่ำกว่ากลุ่ม TCI 1 และ 2 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.001)
สรุปผล: ผลการวิจัยชี้ให้เห็นว่าการบริหารจัดการวารสารที่มีประสิทธิภาพควรมุ่งเน้นที่การวัดผล
การจัดการสภาพแวดล้อม กระบวนการบริหารที่ชัดเจน และการพัฒนาบุคลากรเป็นหลัก แนวทางการประยุกต์ใช้ TQM และ Fishbone Diagram จึงสามารถใช้เป็นกรอบในการพัฒนาคุณภาพวารสารวิชาการไทยให้มีมาตรฐานที่สูงขึ้นและแข่งขันในระดับสากลได้อย่างยั่งยืน
เอกสารอ้างอิง
Bose, T. K. (2012). Application of Fishbone Analysis for Evaluating Supply Chain and Business Process-A CASE STUDY ON THE ST JAMES HOSPITAL. International Journal of Managing Value and Supply Chains (IJMVSC), 3(2). https://doi.org/10.5121/ijmvsc.2012.3202
Coccia, M. (2018). The Fishbone Diagram to Identify, Systematize and Analyze the Sources of General Purpose Technologies. Journal of Social and Administrative Sciences, 4(4), 201–303. https://papers.ssrn.com/abstract=3100011
Deming, W. E. (1986). Out of the Crisis. Cambridge : Massachusetts Institute of Technology.
Fonseca, C., Anastasiou, S., & Ntokas, K. (2024). Leadership and Quality Enhancement in Secondary Education: A Comparative Analysis of TQM and EFQM. Merits 2024, Vol. 4, Pages 440-452, 4(4), 440–452. https://doi.org/10.3390/MERITS4040031
Goetsch, D. L., & Davis, S. B. (2016). Quality management for organizational excellence : introduction to total quality (8th ed.). Pearson Education Limited.
Gray, P., Lyytinen, K. J., Saunders, C., Watson, R. T., Willcocks, L. P., & Zwass, V. (2006). How Shall We Manage Our Journals in the Future? A Discussion of Richard T. Watson’s Proposals at ICIS 2004. Communications of the Association for Information Systems, 18, pp-p. https. https://doi.org/10.17705/1CAIS.01814
Hananta, S. A., & Susyanti, J. (2024). Implementation of Total Quality Management (TQM) in Organizations and Business. International Journal of Economics and Management Research, 3(2), 322–332. https://doi.org/10.55606/IJEMR.V3I2.227
Hietschold, N., Reinhardt, R., & Gurtner, S. (2014). Measuring critical success factors of TQM implementation successfully – a systematic literature review. International Journal of Production Research, 52(21), 6254–6272. https://doi.org/10.1080/00207543.2014.918288
Islam, M., & Towfiq Pritom BBA, S. (2016). Application of Fishbone Analysis for Evaluating Supply Chain and Business Process-A Case Study on KMART. Industrial Engineering Letters, 6(7). www.iiste.org
Kaiseroglou, N., Sfakianaki, E., & Siontorou, C. (2024). Evaluation and total quality management: the case of primary education. TQM Journal, ahead-of-print(ahead-of-print). https://doi.org/10.1108/TQM-05-2024-0165/FULL/XML
Kaplan, R. S., & Norton, D. P. (1996). The balanced scorecard: Translating strategy into action. Harvard Business School.
Liliana, L. (2016). A new model of Ishikawa diagram for quality assessment. IOP Conference Series: Materials Science and Engineering, 161(1), 012099. https://doi.org/10.1088/1757-899X/161/1/012099
Oakland, J. S. (2014). Total quality management and operational excellence: Text with cases (4th ed.). Routledge.
Silvestri, C., Silvestri, L., Piccarozzi, M., & Ruggieri, A. (2024). TQM and sustainability: a study of the methods and CSFs of TQM for achieving sustainability. Total Quality Management & Business Excellence, 35(1–2), 226–272. https://doi.org/10.1080/14783363.2023.2289938
Thai-Journal Citation Centre. (2568). https://tci-thailand.org/
Yani, R., Prasetyo, S., Program, *, Studi, P. K., Reproduksi, K., Masyarakat, K., Indonesia, U., & Studi, K. (2023). ANALYSIS OF MATERNAL REFERRAL SYSTEM IN INDONESIA WITH FISHBONE DIAGRAM. Jurnal Scientia, 12(03), 3485–3492. https://doi.org/10.58471/SCIENTIA.V12I03.1731
กัญญาภัค สระแก้ว, นวลพรรณ ชำนิ, & อนันตญา ขจัดโรคา. (2562). การพัฒนาคุณภาพวารสารรามาธิบดีเวชสาร: จากอดีตสู่ปัจจุบัน. มุกวิทยาลัยมหิดล, 6(1), 14–23. https://doi.org/10.14456/JMU.2019.2
จันทิรา จันทรโชติ, & กฤษรัตน์ ศรีสว่าง. (2568). การบริหารจัดการวารสารกฎหมายสงขลานครินทร์ให้ผ่านเกณฑ์มาตรฐานวารสารระดับชาติ TCI กลุ่ม 1. วารสารวิชาการ ปขมท., 14(1), 1–16.
จุฑารัตน์ จัตุกูล. (2561). การบริหารจัดการระบบการกำกับติดตามการประเมินบทความในวารสารวิชาการ มหาวิทยาลัยราชภัฎบุรีรัมย์. วารสารวิชาการ มหาวิทยาลัยราชภัฎบุรีรัมย์, 10(2), 35–47.
เวคิน นพนิตย์. (2656). ความเข้าใจที่คลาดเคลื่อนในการจัดการวารสารวิชาการ. วารสารมหาวทิยาลัยราชภัฎยะลา, 8(2), 89–95.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 Journal for Developing the Social and Community
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์เป็นของผู้ประพันธ์บทความ
