การประเมินโครงการโรงเรียนคุณธรรม สพฐ. กรณีศึกษาโรงเรียนวัดทุ่งน้อย อำเภอกุยบุรี จังหวัดประจวบคีรีขันธ์

บทคัดย่อ

การประเมินโครงการโรงเรียนคุณธรรม สพฐ. : กรณีศึกษาโรงเรียนวัดทุ่งน้อย อำเภอ       กุยบุรี จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ ในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อประเมินความเหมาะสมของบริบทที่เกี่ยวข้องกับการดำเนินโครงการ 2) เพื่อประเมินความเหมาะสมของปัจจัยนำเข้าที่ใช้ในการดำเนินโครงการ 3) เพื่อประเมินความเหมาะสมของกระบวนการดำเนินงานของโครงการ 4) เพื่อประเมินผลผลิตของโครงการ กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการประเมิน ประกอบด้วย ครู จำนวน 8 คน โดยใช้ประชากรเป็นกลุ่มตัวอย่าง คณะกรรมการสถานศึกษา จำนวน 7 คน จากการเลือกแบบเจาะจง (Purposive Sampling) นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 4-6 จำนวน 31 คน จากการเลือกแบบเจาะจง (Purposive Sampling) ใช้รูปแบบการประเมินโครงการของสตัฟเฟิลบีม (Stufflebeam)  ที่มีชื่อว่า CIPP  Model เครื่องมือที่ใช้ในการประเมิน ประกอบด้วยแบบประเมินโครงการโรงเรียนคุณธรรม สพฐ.: กรณีศึกษาโรงเรียนวัดทุ่งน้อย อำเภอกุยบุรี จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ จำนวน 4 ฉบับ มีลักษณะแบบมาตรประมาณค่า (Rating scale) 5 ระดับ  สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูลใช้ค่าร้อยละ (%)ค่าเฉลี่ย (Mean ) และค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (SD.) วิเคราะห์เนื้อหาและนำเสนอแบบพรรณนาความ ผลการประเมิน มี 3 ระยะ ดังนี้ ระยะที่  1  ประเมินผลก่อนการดำเนินโครงการ

                 1.1 ข้อมูลทั่วไปของผู้ตอบแบบประเมิน พบว่า ส่วนใหญ่เป็นเพศหญิงมีจำนวนมากที่สุด 45 คน อายุของผู้ตอบแบบประเมินที่มีจำนวนมากที่สุด อยู่ระหว่าง 10 – 20 ปี จำนวน 31 คน ระดับการศึกษาของผู้ตอบแบบประเมินที่มีจำนวนมากที่สุด คือ ระดับประถมศึกษา จำนวน 56 คน  สถานภาพของผู้ตอบแบบประเมิน จำนวน 77 คน พบว่าเป็นนักเรียนและผู้ปกครองมีจำนวนมากที่สุด 31 คน

                 1.2 ผลการประเมินโครงการโรงเรียนคุณธรรม สพฐ. : กรณีศึกษาโรงเรียนวัดทุ่งน้อย อำเภอกุยบุรี จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ ด้านบริบท พบว่าโดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก เมื่อพิจารณา เป็นรายข้อ พบว่าข้อที่มีค่าเฉลี่ยมากที่สุดคือ สภาวะแวดล้อมของโรงเรียนมีความเหมาะสมและเอื้อต่อการดำเนินโครงการ รองลงมาคือ วัตถุประสงค์ของโครงการสอดคล้องกับนโยบายของโรงเรียน และหลักการและเหตุผลของโครงการมีความสอดคล้องกับสภาพความเป็นจริงในปัจจุบัน ตามลำดับ และข้อที่มีค่าเฉลี่ยน้อยที่สุด คือ ผู้มีส่วนเกี่ยวข้องมีส่วนร่วมในการกำหนดวัตถุประสงค์และวิธีดำเนินโครงการ                  1.3 ผลการประเมินโครงการโรงเรียนคุณธรรม สพฐ. : กรณีศึกษาโรงเรียนวัดทุ่งน้อย อำเภอกุยบุรี จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ ด้านปัจจัยนำเข้า พบว่าโดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก เมื่อพิจารณาเป็นรายข้อพบว่า ข้อที่มีค่าเฉลี่ยมากที่สุด คือ บุคลากรในการดำเนินโครงการมีความเหมาะสม รองลงมา คือ บุคลากรในการดำเนินโครงการมีจำนวนเพียงพอ และ เอกสารที่ใช้ในการดำเนินกิจกรรมในโครงการมีความเหมาะสมและเพียงพอ ข้อที่มีค่าเฉลี่ยน้อยที่สุด คือระยะเวลาในการดำเนินโครงการมีความเหมาะสม

            ระยะที่ 2  การประเมินผลระหว่างการดำเนินโครงการ

                2.1 ข้อมูลทั่วไปของผู้ตอบแบบประเมิน พบว่า ส่วนใหญ่เป็นเพศหญิงมีจำนวนมากที่สุด 45 คน อายุของผู้ตอบแบบประเมินที่มีจำนวนมากที่สุด อยู่ระหว่าง 10 – 20 ปี จำนวน 31 คน ระดับการศึกษาของผู้ตอบแบบประเมินที่มีจำนวนมากที่สุด คือ ระดับประถมศึกษา จำนวน 56 คน  สถานภาพของผู้ตอบแบบประเมิน จำนวน 77 คน พบว่าเป็นนักเรียนและผู้ปกครองมีจำนวนมากที่สุด 31 คน

            2.2 ผลการประเมินโครงการโรงเรียนคุณธรรม สพฐ. : กรณีศึกษาโรงเรียนวัดทุ่งน้อย อำเภอกุยบุรี จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ ด้านกระบวนการดำเนินงาน พบว่าโดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก  เมื่อพิจารณาเป็นรายข้อพบว่า ข้อที่มีค่าเฉลี่ยมากที่สุดคือ กิจกรรมในโครงการช่วยให้นักเรียนบรรลุวัตถุประสงค์ของโครงการ รองลงมาคือ ขณะดำเนินงานตามโครงการมีการแก้ไขปรับปรุงวิธีการดำเนินโครงการเมื่อพบว่าบกพร่อง และมีการกำหนดขั้นตอนรายละเอียดและวิธีดำเนินโครงการอย่างชัดเจนและเหมาะสม และข้อที่มีค่าเฉลี่ยน้อยที่สุด คือรูปแบบการจัดกิจกรรมในโครงการช่วยให้นักเรียนมีความกระตือรือร้นในการเข้าร่วมกิจกรรม  

            ระยะที่  3  การประเมินผลเมื่อสิ้นสุดโครงการ

                3.1 ข้อมูลทั่วไปของผู้ตอบแบบประเมิน พบว่า ส่วนใหญ่เป็นเพศหญิงมีจำนวนมากที่สุด 45 คน อายุของผู้ตอบแบบประเมินที่มีจำนวนมากที่สุด อยู่ระหว่าง 10 – 20 ปี จำนวน 31 คน ระดับการศึกษาของผู้ตอบแบบประเมินที่มีจำนวนมากที่สุด คือ ระดับประถมศึกษา จำนวน 56 คน  สถานภาพของผู้ตอบแบบประเมิน จำนวน 77 คน พบว่าเป็นนักเรียนและผู้ปกครองมีจำนวนมากที่สุด 31 คน

              3.2 ผลการประเมินโครงการโรงเรียนคุณธรรม สพฐ. : กรณีศึกษาโรงเรียนวัดทุ่งน้อย อำเภอกุยบุรี จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ ด้านผลผลิต โดยภาพรวม อยู่ในระดับมากที่สุด เมื่อพิจารณาเป็นรายด้านพบว่า 1) ด้านโรงเรียน ข้อที่มีค่าเฉลี่ยมากที่สุด คือ โรงเรียนมีการสร้างเครือข่ายระหว่างโรงเรียนกับโรงเรียน, โรงเรียนมีการสร้างเครือข่ายกับองค์กรทางศาสนา และโรงเรียนผ่านการประเมินคุณธรรมและความโปร่งใสในการดำเนินงานของหน่วยงานภาครัฐ และข้อที่มีค่าเฉลี่ยน้อยที่สุด ด้านโรงเรียน คือ โรงเรียนมีข้อมูลสารสนเทศด้านคุณธรรม 2) ด้านผู้บริหาร ในภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด  เมื่อพิจารณาเป็นรายข้อ พบว่าข้อที่มีค่าเฉลี่ยมากที่สุด คือ ผู้บริหารมีรูปแบบ/นวัตกรรมในการบริหารงานด้านคุณธรรม รองลงมาคือ ผู้บริหารมีความรู้ความเข้าใจในการนิเทศ ติดตามการดำเนินงานโครงการโรงเรียน และข้อที่มีค่าเฉลี่ยน้อยที่สุด ด้านผู้บริหาร คือ มีคู่มือ/แนวปฏิบัติ/เอกสารโรงเรียนคุณธรรม สพฐ. 3) ด้านครู ในภาพรวมอยู่ในระดับมาก  เมื่อพิจารณาเป็นรายข้ออยู่ในพบว่า ข้อที่มีค่าเฉลี่ยมากที่สุดอยู่ คือ ครูมีการสร้างเครือข่ายภายในโรงเรียน รองลงมาคือ วัดและประเมินผลด้านคุณธรรมและนำผลการประเมินไปปรับปรุงพัฒนานักเรียน และข้อที่มีค่าเฉลี่ยน้อยที่สุด ด้านครู คือ ครูมีผลงานและนำผลงานจัดกิจกรรมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ระดับสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา/จังหวัด  4) ด้านนักเรียน ในภาพรวมอยู่ในระดับมาก  เมื่อพิจารณาเป็นรายข้อ พบว่า ข้อที่มีค่าเฉลี่ยมากที่สุด คือ นักเรียนมีโครงงานคุณธรรมตามคุณธรรมอัตลักษณ์ หรือกรอบแนวคิดโรงเรียนคุณธรรม สพฐ., มีการสรุปองค์ความรู้จากโครงงานคุณธรรม และโครงงานคุณธรรมเป็นแบบอย่างให้กับโรงเรียนอื่นได้ และข้อที่มีค่าเฉลี่ยน้อยที่สุด ด้านนักเรียน คือ เป็นผู้นำและผู้ตามที่ดีในการการจัดกิจกรรมตามคุณธรรมอัตลักษณ์หรือกรอบแนวคิดโรงเรียนคุณธรรม สพฐ. ด้านคุณลักษณะอันพึงประสงค์ตามกรอบแนวคิดโรงเรียนคุณธรรม สพฐ. และคุณธรรมอัตลักษณ์โรงเรียน ด้านนักเรียน พบว่าในภาพรวมอยู่ในระดับมาก  เมื่อพิจารณาเป็นรายข้อพบว่า ข้อที่มีค่าเฉลี่ยมากที่สุด คือ ร่วมกิจกรรมที่เกี่ยวกับคุณธรรมจริยธรรมที่โรงเรียนจัดขึ้นสม่ำเสมอ รองลงมา คือ นักเรียนสามารถทำงานร่วมกับผู้อื่นได้ อย่างมีความสุข แก้ปัญหาความขัดแย้ง ด้วยสันติวิธีและสมานฉันท์ และข้อที่มีค่าเฉลี่ยน้อยที่สุด ด้านนักเรียน คือ ทำงานที่ได้รับมอบหมายจนสำเร็จ