การพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน ร่วมกับเทคนิคแผนผังกราฟิก ที่ส่งเสริมความสามารถในการคิดวิเคราะห์ เรื่อง เศรษฐกิจระหว่างประเทศ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5

บทคัดย่อ

ภูมิหลังและวัตถุประสงค์: การจัดการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน เป็นแนวทางในการจัดการเรียนรู้
ที่มุ่งเน้นให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้อย่างมีความหมาย ผ่านการเผชิญกับปัญหาที่มีความสอดคล้องกับสถานการณ์จริงในชีวิตประจำวัน ซึ่งการเรียนรู้โดยใช้เทคนิคแผนผังกราฟิก เป็นเครื่องมือทางความคิดที่ประกอบไปด้วยแนวคิดหรือข้อมูลสำคัญซึ่งเชื่อมโยงกันอยู่ในรูปแบบต่าง ๆ ช่วยให้เห็นโครงสร้างของความรู้หรือเนื้อหาสาระนั้น ๆ นับเป็นทักษะสำคัญที่ผู้เรียนสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการเรียนรู้ เนื้อหาสาระต่าง ๆ ที่มีปริมาณมาก เพื่อช่วยให้เกิดความเข้าใจในเนื้อหาสาระนั้นได้ง่ายขึ้น เร็วขึ้นและยั่งยืน การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) พัฒนากิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน ร่วมกับเทคนิคแผนผังกราฟิกที่ส่งเสริมความสามารถในการคิดวิเคราะห์ ให้มีประสิทธิภาพตามเกณฑ์ 75/75
2) เปรียบเทียบความสามารถในการคิดวิเคราะห์ ก่อนเรียนและหลังเรียน 3) เปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน ก่อนเรียนและหลังเรียน 4) ศึกษาความพึงพอใจต่อการจัดกิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน ร่วมกับเทคนิคแผนผังกราฟิก

ระเบียบวิธีการวิจัย: การวิจัยในครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงทดลอง กลุ่มตัวอย่างได้แก่ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 โรงเรียนเกิ้งวิทยานุกุล ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2568 จาก 1 ห้องเรียน จำนวน 15 คน เครื่องมือ
ที่ใช้ในการวิจัย 1) แผนการจัดกิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน ร่วมกับเทคนิคแผนผังกราฟิก จำนวน 10 แผน 2) แบบวัดความสามารถในการคิดวิเคราะห์ เป็นแบบเชิงสถาณการณ์โดยไม่อิงเนื้อหา ชนิดเลือกตอบ 4 ตัวเลือก 3) แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน เป็นแบบทดสอบแบบเลือกตอบ ชนิด 4 ตัวเลือก จำนวน 30 ข้อ 4) แบบสอบถามความพึงพอใจ วัดได้จากแบบมาตรประมาณค่า
5 ระดับ ตามวิธีของลิเคิร์ท (Likert Scale) จำนวน 10 ข้อ

ผลการวิจัย: พบว่า 1) การเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน ร่วมกับเทคนิคแผนผังกราฟิก ที่ส่งเสริมความสามารถในการคิดวิเคราะห์ เรื่อง เศรษฐกิจระหว่างประเทศ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 มีประสิทธิภาพ(E₁/E₂) เท่ากับ 78.80/78.44 ซึ่งสูงกว่าเกณฑ์ที่กำหนดไว้คือ 75/75 2) ความสามารถในการคิดวิเคราะห์ของนักเรียนที่ได้รับการจัดกิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน ร่วมกับเทคนิคแผนผังกราฟิก หลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 3) ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนที่ได้รับ
การจัดกิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน ร่วมกับเทคนิคแผนผังกราฟิก หลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียน
อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 และ 4) นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 มีความพึงพอใจต่อการจัดกิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน ร่วมกับเทคนิคแผนผังกราฟิก มีค่าเฉลี่ยรวมเท่ากับ 4.43
ซึ่งอยู่ในระดับมาก

สรุปผล: การพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน ร่วมกับเทคนิคแผนผังกราฟิกที่ส่งเสริมความสามารถในการคิดวิเคราะห์ เรื่อง เศรษฐกิจระหว่างประเทศ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 ได้อย่างมีประสิทธิภาพและสามารถนําไปใช้ในการพัฒนาผู้เรียนระดับชั้นที่สูงขึ้นได้อย่างเหมาะสม