การศึกษาระบบการควบคุมภายในตามแนวคิด COSO ในสถาบันอุดมศึกษาของรัฐแห่งหนึ่งในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ

บทคัดย่อ

ภูมิหลังและวัตถุประสงค์: การควบคุมภายในเป็นกลไกสำคัญที่ช่วยเสริมสร้างธรรมาภิบาลและประสิทธิภาพขององค์กร โดยเฉพาะในสถาบันอุดมศึกษาของรัฐที่ต้องเผชิญกับการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาระดับประสิทธิภาพของการควบคุมภายในตามกรอบแนวคิด COSO และวิเคราะห์ผลกระทบของแต่ละองค์ประกอบที่มีต่อประสิทธิภาพการดำเนินงานในมิติต่าง ๆ ของสถาบันอุดมศึกษาของรัฐ โดยใช้กรอบ Balanced Scorecard เป็นเครื่องมือในการประเมินผลเชิงประจักษ์

ระเบียบวิธีวิจัย: การวิจัยนี้ใช้ระเบียบวิธีเชิงปริมาณ กลุ่มตัวอย่างคือบุคลากรสายวิชาการและสายสนับสนุน จำนวน 350 คน ที่ได้จากการสุ่มแบบแบ่งชั้น (Stratified Sampling) เครื่องมือคือแบบสอบถามที่ผ่านการตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหาโดยผู้เชี่ยวชาญ และมีค่าความเชื่อมั่นรวม 0.97 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และสถิติสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์เพียร์สัน (Pearson Correlation Coefficient) และการวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณ (Multiple Regression Analysis)

ผลการวิจัย: โมเดลสามารถอธิบายความแปรปรวนของผลการดำเนินงานได้ร้อยละ 49.1 (R² = 0.491, p < 0.001) โดยองค์ประกอบของ COSO ที่ส่งผลเชิงบวกอย่างมีนัยสำคัญ ได้แก่ การประเมินความเสี่ยง (β = 0.357, p < 0.001), กิจกรรมควบคุม (β = 0.383, p < 0.001), สภาพแวดล้อมการควบคุม (β = 0.122, p = 0.041), และการสื่อสาร (β = 0.195, p = 0.003) ในขณะที่องค์ประกอบด้านการติดตามประเมินผลมีผลลบต่อผลการดำเนินงาน (β = -0.314, p < 0.001) นอกจากนี้ยังเสนอแนวทางการพัฒนาระบบควบคุมภายในให้สอดคล้องกับเป้าหมายเชิงกลยุทธ์ และสนับสนุนการดำเนินงานอย่างยั่งยืน

สรุปผล: การควบคุมภายในตามแนวคิด COSO โดยใช้กรอบ Balanced Scorecard ช่วยส่งเสริมประสิทธิภาพการดำเนินงานของสถาบันอุดมศึกษาของรัฐ โดยเฉพาะในบริบทของการบริหารจัดการที่ต้องการความโปร่งใส ประสิทธิภาพ และการเชื่อมโยงกับเป้าหมายเชิงกลยุทธ์ขององค์กร