การพัฒนาสมรรถนะ อสม. ในการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุในชุมชนที่มีประสิทธิภาพ

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 4  ประการ คือ (1)  ศึกษาสถานการณ์ของการดูแลผู้สูงอายุในชุมชนของทีมจัดการสุขภาพ (2)  เพื่อประเมินระดับความคิดเห็นของ อสม. ต่อการจัดการการดูแลผู้สูงอายุในชุมชน 6  ด้าน  (ด้านความรู้เบื้องต้นเรื่องการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุ  ด้านความคิดเห็นต่อการเป็นผู้ดูแลผู้สูงอายุ  ด้านการดำเนินกิจกรรมการดูแลผู้สูงอายุในชุมชน ด้านคุณลักษณะของตนเองในการดูแลผู้สูงอายุในชุมชน  ด้านลักษณะการมีส่วนร่วมในการดูแลผู้สูงอายุในชุมชน  ด้านปัจจัยที่มีผลต่อการดำเนินงานดูแลผู้สูงอายุในชุมชนของ อสม. ( 3) เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีผลต่อการดำเนินงานดูแลผู้สูงอายุในชุมชน (4)เพื่อเสนอแนวทางการพัฒนาสมรรถนะ อสม.ในการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุในชุมชนที่มีประสิทธิภาพ

การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงอรรถาธิบาย  (Explanatory) ศึกษาแบบภาคตัดขวาง (Cross-sectional study)  โดยศึกษาในพื้นที่ตำบลที่เป็นเป้าหมายของการดำเนินโครงการพัฒนาระบบการดูแลผู้สูงอายุในชุมชนแบบไร้รอยต่อ  ปีงบประมาณ 2563  ของกองสนับสนุนสุขภาพภาคประชาชน  กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ  กระทรวงสาธารณสุข  ใน  6 จังหวัด ได้แก่ จังหวัดเพชรบูรณ์ ลพบุรี สระบุรี ระยอง นครราชสีมา และตรัง  วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา  และสถิติวิเคราะห์ความสัมพันธ์  Pearson Product-moment Correlation และไคสแควร์ (Chi-square test)                              ผลการวิจัย พบว่า ( 1) สถานการณ์ของการดูแลผู้สูงอายุในชุมชนของทีมจัดการสุขภาพ มีความรับผิดชอบ และมีการจัดการในระดับสูง ( 2) การประเมินระดับความคิดเห็นของ อสม. ผู้ปฏิบัติงานในพื้นที่ต่อการจัดการการดูแลผู้สูงอายุในชุมชน ส่วนใหญ่มีความคิดเห็นในระดับปานกลาง  โดยมีความคิดเห็นที่อยู่ในระดับสูง คือ ด้านการดำเนินกิจกรรมการดูแลผู้สูงอายุในชุมชน  ด้านความคิดเห็นต่อการเป็นผู้ดูแลผู้สูงอายุ  และด้านคุณลักษณะในการดูแลผู้สูงอายุในชุมชน  และความคิดเห็นในระดับปานกลาง คือ ด้านลักษณะการมีส่วนร่วมในการดูแลผู้สูงอายุในชุมชน  ด้านปัจจัยที่มีผลต่อการดำเนินงานดูแลผู้สูงอายุในชุมชน และด้านความรู้เบื้องต้นเรื่องการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุ (3)  ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการดำเนินงานดูแลผู้สูงอายุในชุมชนของ อสม. มากที่สุด คือ ความถนัดในการดูแลผู้สูงอายุ และประสบการณ์ในการดูแลผู้สูงอายุ ของอสม.ส่วนอาชีพ เพศและอายุ และรายได้ มีความสัมพันธ์น้อย  และสถานภาพสมรส ระยะเวลาการเป็น อสม. ไม่มีความสัมพันธ์กับการดูแลผู้สูงอายุในชุมชน ส่วนปัจจัยสนับสนุนการดำเนินงานของ อสม. ที่มีความสัมพันธ์มากที่สุด คือการอบรมหลักสูตรการพัมนาศักยภาพการดูแลผู้สูงอายุ (4) แนวทางการพัฒนาสมรรถนะ  อสม.ในการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุในชุมชนที่มีประสิทธิภาพ ได้แก่ การมีนโยบายที่ชัดเจน  การสื่อสารที่ชัดเจนและการสนับสนุนงบประมาณ วัสดุอุปกรณ์ รวมถึงการมีหลักสูตรฝึกอบรมการพัฒนาศักยภาพของคนทำงานเกี่ยวกับผู้สูงอายุที่สามารถปฏิบัติได้อย่างมีประสิทธิภาพ