พิณลีซู หมู่บ้านเพชรดำ จังหวัดเพชรบูรณ์

บทคัดย่อ

          การศึกษาเครื่องดนตรีพิณลีซู หมู่บ้านเพชรดำ อำเภอเขาค้อ จังหวัดเพชรบูรณ์ มีจุดมุ่งหมายเพื่อการศึกษาประวัติความเป็นมาของพิณลีซูหรือที่ชาวเขาเผ่าลีซูเรียกว่าซือบือ องค์ประกอบของซือบือ ศึกษาและบันทึกบทเพลงของเครื่องดนตรีซือบือ ให้เป็นโน้ตสากลและโน้ตเพลงไทยโดยรวบรวมข้อมูลจากการใช้ระเบียบวิธีการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยวิธีการสัมภาษณ์นักดนตรีผู้เป็นที่ยอมรับในหมู่บ้าน และผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับหมู๋บ้านเพชรดำ อำเภอเขาค้อ จังหวัดเพชรบูรณ์

          ผลการศึกษาเครื่องดนตรีซือบือนั้น พบว่าซือบือมีความผูกพันกับวัฒนธรรม และประเพณีชนเผ่าของชาวเขาเผ่าลีซูมาตั้งแต่โบราณ โดยบรรเลงเพื่อความสนุกสนานในงานรื่นเริง เช่น งานวันขึ้นปีใหม่ของหมู่บ้าน งานฉลองปีใหม่ของผู้ชายชาวลีซู งานฉลองปีใหม่ของผู้หญิงชาวลีซู และงานบันเทิงรื่นเริงต่างๆ โดยสร้างทำนองดนตรีเพื่อกิจกรรมการเต้นรำของชนเผ่าลีซู

         การศึกษาเครื่องดนตรีซือบือ หมู่บ้านเพชรดำ จังหวัดเพชรบูรณ์ ผู้วิจัยได้ศึกษาประวัติความเป็นมาของซือบือหมู่บ้านเพชรดำ ซึ่งพบว่าซือบือที่มีผู้สืบทอดในปัจจุบันคือ นายอาสึผะ แสนจ๊ะ ซึ่งเป็นศิลปินที่ได้รับการยอมรับและยกย่องให้เป็นครูอวุโสทางด้านศิลปะดนตรี และเป็นปราชญ์ชาวบ้านที่มีความชำนาญด้านดนตรีลีซู

          องค์ประกอบของเครื่องดนตรีซือบือ พบว่าเป็นเครื่องดนตรีประเภทเครื่องดีดมี 3 สาย ประกอบด้วยลูกบิด คันทวน, กล่องเสียง, สาย, หย่อง, และไม้สำหรับดีด การบรรเลงเพลงมีเพียง 3 เพลงเท่านั้นที่นิยมบรรเลงกันในหมู่บ้านเพชรดำ ได้แก่ วาติตึ, ลูมิป๊ะซึเยีย และแมจูส่วยส่วย การเลือกเพลงบรรเลงในพิธี ขึ้นอยู่ตามความเหมาะสมของผู้บรรเลง ซึ่งผู้วิจัยได้ทำการบันทึกเป็นโน้ตสากลและโน้ตเพลงไทย