ปัจจัยที่ส่งผลต่อการออกกลางคันและการพัฒนาระบบการดูแลนักศึกษา ระดับปริญญาตรี คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม

Chartchawan  Leerodanawutikun; Suthida  Phiukhao; Kansine  Tipmontien; Saowanee Sriwicha

Authors

Chartchawan Leerodanawutikun Rajhabhat Mahasarakham University
Suthida Phiukhao Rajhabhat Mahasarakham University
Kansine Tipmontien Rajhabhat Mahasarakham University
Saowanee Sriwicha Rajabhat Mahasarakham University

Keywords:

student dropout, student support system, student retention

Abstract

Background and Aims: Student dropout represents a structural challenge in regional higher education institutions, where students frequently encounter complex socioeconomic constraints that impede degree completion. At the Faculty of Law, Rajabhat Mahasarakham University, dropout rates have reached a level of concern, with 346 students (36.65%) having left the program, underscoring an urgent need for systematic investigation and evidence-based intervention. This study aimed to (1) examine the factors influencing undergraduate student dropout, (2) explore appropriate student support approaches, and (3) develop an integrated student support system to reduce dropout rates.

Methodology: A mixed-methods research design using a sequential explanatory approach was employed. Quantitative data were collected from 168 undergraduate students using a five-point Likert-scale questionnaire and analyzed using descriptive statistics and multiple regression analysis. Qualitative data were obtained through in-depth interviews with 40 key informants and focus group discussions with 6 stakeholders, and analyzed using content analysis. The developed system was subsequently evaluated by 3 subject-matter experts through focus group discussion.

Results: Three factors significantly predicted student dropout: economic factors ( = .382, < .001), learner-related factors ( = .298, < .001), and institutional factors ( = .189, = .008). The regression model explained 45.5% of the variance in dropout behavior (Adjusted = .455, = 35.42, < .001). Qualitative findings revealed that the current support system operates reactively, with insufficient proactive monitoring and discontinuous academic advising, particularly during the second and third academic years, which were identified as the critical period for dropout. Based on the integration of findings, an integrated student support system was developed, comprising four components: risk screening, proactive counseling, individualized learning support, and continuous monitoring. Expert evaluation indicated strong feasibility and appropriateness for institutional implementation.

Conclusion: Student dropout is a multidimensional phenomenon arising from the interaction of economic, individual, and institutional factors. The economic factor exerted the greatest influence, followed by learner-related and institutional factors, with both operating in a reinforcing rather than independent manner. Addressing dropout effectively requires a proactive, data-driven, and integrated support system grounded in institutional context. The findings offer practical and policy-relevant implications for higher education institutions with similar socioeconomic profiles seeking to strengthen student retention and support mechanisms.

References

กัลยา วานิชย์บัญชา. (2561). สถิติสำหรับงานวิจัย (พิมพ์ครั้งที่ 12). โรงพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

จันทร์เพ็ญ ลิ้มศรีสำราญ. (2560). แนวทางการพัฒนาระบบการดูแลนักศึกษาในระดับอุดมศึกษา. สำนักพิมพ์การศึกษาไทย.

ชาย โพธิสิตา. (2559). ศาสตร์และศิลป์แห่งการวิจัยเชิงคุณภาพ (พิมพ์ครั้งที่ 7). อมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง.

ชัยรัตน์ มณีวรรณ. (2563). การวิเคราะห์ระบบการดูแลนักศึกษาในมหาวิทยาลัยของรัฐ. วารสารการศึกษาไทย, 15(2), 45–60.

บุญชม ศรีสะอาด. (2560). การวิจัยเบื้องต้น (พิมพ์ครั้งที่ 10). สุวีริยาสาส์น.

พัชราภรณ์ กาญจนภัทร. (2561). การประกันคุณภาพการศึกษาในระดับอุดมศึกษา. สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัย.

วาสนา พันธ์พฤกษ์. (2562). รูปแบบระบบการดูแลนักศึกษาในระดับอุดมศึกษา. วารสารวิจัยการศึกษา, 10(1), 1–15.

ศิริพร นิลวงศ์. (2565). ปัจจัยทำนายการออกกลางคันของนักศึกษาระดับปริญญาตรี. วารสารวิจัยทางการศึกษา, 18(3), 87–102.

สมศรี แก้วคำ. (2560). ปัจจัยที่มีผลต่อการออกกลางคันของนักศึกษามหาวิทยาลัย. สำนักพิมพ์วิชาการไทย.

สิน พันธุ์พินิจ. (2563). เทคนิคการวิจัยทางสังคมศาสตร์ (พิมพ์ครั้งที่ 4). วิทยพัฒน์.

สุภาวดี เจริญผล. (2564). การพัฒนาระบบสนับสนุนการเรียนรู้เพื่อป้องกันการออกกลางคัน. วารสารครุศาสตร์, 22(1), 55–70.

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2553). รายงานการวิเคราะห์สถานการณ์การออกกลางคันของผู้เรียน. กระทรวงศึกษาธิการ.

สำนักงานปลัดกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม. (2564). แนวทางการพัฒนาระบบสนับสนุนนักศึกษาในสถาบันอุดมศึกษา. กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม.

สำนักส่งเสริมวิชาการและงานทะเบียน มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม. (2567). ข้อมูลจำนวนนักศึกษาคณะนิติศาสตร์ ปีการศึกษา 2567. มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม.

Astin, A. W. (1999). Student involvement: A developmental theory for higher education. Journal of College Student Development, 40(5), 518–529.

Bean, J. P. (1980). Dropouts and turnover: The synthesis and test of a causal model of student attrition. Research in Higher Education, 12(2), 155–187.

https://doi.org/10.1007/BF00976194

Bean, J. P., & Metzner, B. S. (1985). A conceptual model of nontraditional

undergraduate student attrition. Review of Educational Research, 55(4), 485–540. https://doi.org/10.3102/00346543055004485

Braxton, J. M., Doyle, W. R., Hartley, H. V., Hirschy, A. S., Jones, W. A., & McLendon, M. K. (2014). Rethinking college student retention. Jossey-Bass.

Cabrera, A. F., Nora, A., & Castaneda, M. B. (1993). College persistence: Structural

equations modeling test of an integrated model of student retention. The Journal of Higher Education, 64(2), 123–139. https://doi.org/10.1080/00221546.1993.11778417

Collier, P. J. (2015). Developing effective student peer mentoring programs: A practitioner's guide to program design, delivery, evaluation and training. Stylus Publishing.

Creswell, J. W., & Plano Clark, V. L. (2018). Designing and conducting mixed methods research (3rd ed.). SAGE.

Deci, E. L., & Ryan, R. M. (1985). Intrinsic motivation and self-determination in human behavior. Plenum Press. https://doi.org/10.1007/978-1-4899-2271-7

Kuh, G. D., Kinzie, J., Buckley, J. A., Bridges, B. K., & Hayek, J. C. (2008). Piecing together the student success puzzle: Research, propositions, and recommendations (ASHE Higher Education Report, Vol. 32, No. 5). Jossey-Bass.

Nunnally, J. C., & Bernstein, I. H. (1994). Psychometric theory (3rd ed.). McGraw-Hill.

Povinelli, R. J., & Hambleton, R. K. (1977). On the use of content specialists in the assessment of criterion-referenced test item validity. Dutch Journal of Educational Research, 2, 49–60.

Tinto, V. (1993). Leaving college: Rethinking the causes and cures of student attrition (2nd ed.). University of Chicago Press.

Yorke, M. (1999). Leaving early: Undergraduate non-completion in higher education. Falmer Press.