สมรรถนะหลักของผู้บริหารในศตวรรษที่ 21 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาตรัง เขต 1
DOI:
https://doi.org/10.60027/iarj.2026.e298972คำสำคัญ:
สมรรถนะหลัก, ผู้บริหารในศตวรรษที่ 21, สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาตรัง เขต 1บทคัดย่อ
ภูมิหลังและวัตถุประสงค์: ศตวรรษที่ 21 เป็นยุคแห่งการเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยีและนวัตกรรมอย่างรวดเร็ว ซึ่งส่งผลกระทบต่อระบบการศึกษาอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ ผู้บริหารสถานศึกษาจึงต้องมีสมรรถนะ ภาวะผู้นำ และความสามารถเชิงนวัตกรรมในการปรับตัวและขับเคลื่อนองค์กรให้สอดคล้องกับบริบทที่เปลี่ยนแปลงไป การพัฒนาสมรรถนะหลักอย่างต่อเนื่องจึงเป็นปัจจัยสำคัญในการยกระดับคุณภาพสถานศึกษาและผลสัมฤทธิ์ของผู้เรียนให้ก้าวทันโลกยุคดิจิทัล การวิจัยในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาระดับสมรรถนะหลักของผู้บริหาร 2) เพื่อเปรียบเทียบสมรรถนะหลักของผู้บริหารในศตวรรษที่ 21 จำแนกตามประสบการณ์ในการทำงาน และขนาดของสถานศึกษา 3) เพื่อศึกษาแนวทางการพัฒนาสมรรถนะหลักของผู้บริหารในศตวรรษที่ 21 ของผู้บริหารสถานศึกษาในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาตรัง เขต 1
ระเบียบวิธีการวิจัย: สุ่มแบบแบ่งชั้นตามเกณฑ์สัดส่วนของสถานศึกษา กำหนดขนาดกลุ่มตัวอย่างโดยใช้ตารางสำเร็จรูปของเครจซี่และมอร์แกน ได้กลุ่มตัวอย่าง จำนวน 225 คน เครื่องมือที่ใช้ คือ แบบสอบถามที่ผู้วิจัยสร้างขึ้น 3 แบบ แบบสอบถามที่เกี่ยวข้องกับข้อมูลทั่วไปของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาตรัง เขต 1 ลักษณะเป็นแบบตรวจสอบรายการ จำนวน 2 ข้อ คือ ประสบการณ์ในการทำงาน และขนาดของสถานศึกษา แบบสอบถามที่เกี่ยวข้องกับสมรรถนะหลักของผู้บริหารสถานศึกษา และแบบสัมภาษณ์แบบมีโครงสร้างเกี่ยวกับแนวทางการพัฒนาสมรรถนะหลัก จำนวน 5 ข้อ ประกอบด้วย ด้านการมุ่งผลสัมฤทธิ์ ด้านการบริการที่ดี ด้านการทำงานเป็นทีม ด้านการพัฒนาตนเอง และด้านจริยธรรมและจรรยาบรรณวิชาชีพครู
โดยมีค่าดัชนีความสอดคล้องตั้งแต่ 0.67-1.00 และมีค่าความสัมประสิทธิ์แอลฟาของครอบาค เท่ากับ .910 สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การวิเคราะห์ค่าที (t-test) และการวิเคราะห์ความแปรปรวนทางเดียวโดยใช้สถิติทดสอบเอฟ ผู้ให้ข้อมูลสำคัญในการศึกษาแนวทางการพัฒนาสมรรถนะหลักของผู้บริหาร คือ หัวหน้ากลุ่มงาน 4 กลุ่ม ใช้วิธีการเลือกแบบเจาะจง จำนวน 3 คน วิเคราะห์ข้อมูลโดยการวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการวิจัย: สมรรถนะหลักของผู้บริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21 พบว่าโดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก ผลการเปรียบเทียบสมรรถนะหลักของผู้บริหารในศตวรรษที่ 21 จำแนกตามประสบการณ์ในการทำงาน โดยภาพรวมแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทาวสถิติที่ระดับ .05 จำแนกตามขนาดของสถานศึกษา พบว่า ไม่แตกต่างกัน แนวทางการพัฒนา มุ่งยกระดับศักยภาพการทำงานให้สูงกว่ามาตรฐาน ผ่านการกำหนดเป้าหมายที่ชัดเจนและวัดผลได้ ใช้เทคโนโลยีสมัยใหม่สนับสนุนการทำงาน และกำหนดมาตรฐานการให้บริการที่เป็นรูปธรรม นำข้อผิดพลาดมาวิเคราะห์เพื่อป้องกันการเกิดซ้ำ เปิดพื้นที่แสดงความคิดเห็นอย่างอิสระเพื่อสร้างไอเดียที่หลากหลาย ยึดข้อมูลที่น่าเชื่อถือและความโปร่งใสเป็นหลัก พร้อมเผชิญและแก้ไขปัญหาอย่างตรงไปตรงมา เน้นการสื่อสารที่ชัดเจน กระชับ และรับฟังอย่างตั้งใจ (Active Listening) ใช้ช่องทางที่เหมาะสมและอัปเดตงานสม่ำเสมอ ส่งเสริมการมีส่วนร่วมผ่านกิจกรรมและการอบรม โดยผู้นำต้องเป็นแบบอย่างที่ดี สื่อสารนโยบายชัดเจน และปลูกฝังจริยธรรมในกระบวนการทำงาน เพื่อสร้างวินัย ความผูกพัน และการปฏิบัติตามกฎด้วยจิตสำนึก
สรุปผล: สมรรถนะหลักของผู้บริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาตรัง เขต 1 โดยภาพรวมอยู่ในระดับมากทุกด้าน โดยเรียงลำดับจากมากไปน้อย ได้แก่ ด้านการบริการที่ดี ด้านจริยธรรมและจรรยาบรรณวิชาชีพครู ด้านการพัฒนาตนเอง ด้านการทำงานเป็นทีม และด้านการมุ่งผลสัมฤทธิ์ เมื่อจำแนกตามประสบการณ์ในการทำงาน พบว่าโดยภาพรวมและรายด้านมีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 สะท้อนให้เห็นถึงบทบาท ภารกิจ และมุมมองที่แตกต่างกันตามช่วงประสบการณ์ ส่วนการจำแนกตามขนาดสถานศึกษา พบว่า ผู้บริหารโรงเรียนขนาดกลางมีสมรรถนะด้านการมุ่งผลสัมฤทธิ์สูงกว่าผู้บริหารโรงเรียนขนาดเล็ก
เอกสารอ้างอิง
ฐิติชญาณ์ วงค์ก่ำ. (2567). การศึกษาสมรรถนะหลักของผู้บริหารสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงใหม่ เขต 3 [การศึกษาค้นคว้าด้วยตนเองการศึกษามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยพะเยา].
ณัฐพงษ์ ปรีชานนทกุล. (2563). ทักษะของผู้บริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21 ที่ส่งผลต่อการบริหารวิชาการของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษาจังหวัดระยอง จันทบุรี และตราด [วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏรำไพพรรณี].
ประณต โยเหลา. (2566). สมรรถนะของผู้บริหารสถานศึกษาในศูนย์เครือข่ายโนนพะยอมวังแสง สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 2 [สารนิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย]. https://mbuisc.ac.th/mbuiscethesis/down/2566/6420440432012.pdf
ประเสริฐ กำเลิศทอง. (2560). สมรรถนะของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาจันทบุรี เขต 1 [งานนิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยบูรพา].
ปวีณา กันถิน. (2560). ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษาโรงเรียนประชารัฐเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงใหม่ เขต 5. วารสารมหาวิทยาลัยศิลปากร, 10(3), 1833–1848.
ไววิทย์ ทองแท้. (2562). สมรรถนะหลักของผู้บริหารสถานศึกษา ตามทัศนคติของครูเครือข่ายสถานศึกษาท่าแซะ 1 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชุมพร เขต 1 [วิทยานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยกรุงเทพธนบุรี].
สิทธิชัย วรอินทร์. (2565). การศึกษาสมรรถนะหลักของผู้บริหารสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาตราด. In การประชุมวิชาการระดับชาติการวิจัยประยุกต์ “นวัตกรรมเปลี่ยนโลก” มหาวิทยาลัยนอร์ทกรุงเทพ ประจำปี 2565 (pp. 25–37). มหาวิทยาลัยนอร์ทกรุงเทพ.
สุทธิศักดิ์ อ่อนตะวัน. (2563). สมรรถนะของผู้บริหารกับความสุขของครูโรงเรียนสังกัดกรุงเทพมหานคร. วารสารบัณฑิตศาส์น มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย, 21(1), 36–52.
สุพรรณี สุนา. (2565). ความสัมพันธ์ระหว่างสมรรถนะหลักของผู้บริหารสถานศึกษากับประสิทธิผลของสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสมุทรสาคร [การค้นคว้าอิสระศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยธนบุรี].
หัทยา ชนะสิทธิ์. (2560). คุณลักษณะของผู้บริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21 โรงเรียนกลุ่มเกาะแก้ว สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาระยอง เขต 1 [งานนิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยบูรพา].
Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607–610. https://doi.org/10.1177/001316447003000308
National Association of Secondary School Principals (NASSP). (2014). Breaking ranks: A comprehensive framework for school improvement. https://secure-media.collegeboard.org/digitalServices/pdf/advocacy/Mod_1_Act_1_Reading_BRFrameworkExecSummary.pdf
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 Interdisciplinary Academic and Research Journal
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ลิขสิทธิ์ในบทความใดๆ ใน Interdisciplinary Academic and Research Journal ยังคงเป็นของผู้เขียนภายใต้ ภายใต้ Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License การอนุญาตให้ใช้ข้อความ เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ของสิ่งพิมพ์ ผู้ใช้ใดๆ เพื่ออ่าน ดาวน์โหลด คัดลอก แจกจ่าย พิมพ์ ค้นหา หรือลิงก์ไปยังบทความฉบับเต็ม รวบรวมข้อมูลเพื่อจัดทำดัชนี ส่งต่อเป็นข้อมูลไปยังซอฟต์แวร์ หรือใช้เพื่อวัตถุประสงค์ทางกฎหมายอื่นใด แต่ห้ามนำไปใช้ในเชิงพาณิชย์หรือด้วยเจตนาที่จะเป็นประโยชน์ต่อธุรกิจใดๆ
