ปัจจัยที่ส่งผลต่อพฤติกรรมการตัดสินใจของผู้บริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชลบุรี เขต 1

Phacharaphon  Techayanon; Panus  Junsrithong; Punniththa Mrazek

doi:10.60027/iarj.2026.e299214

Authors

Phacharaphon Techayanon Faculty of Education, Burapha University, Thailand https://orcid.org/0009-0009-2451-1781
Panus Junsrithong Faculty of Education, Burapha University, Thailand https://orcid.org/0000-0003-2517-2477
Punniththa Mrazek Faculty of Education, Burapha University, Thailand https://orcid.org/0009-0001-1649-5576

DOI:

https://doi.org/10.60027/iarj.2026.e299214

Keywords:

Personal Factors, Organizational Personnel Factors, Environmental Factors, Decision-Making Behavior, School Administrators’ Behavior

Abstract

Background and Aims: Decision-making behavior of school administrators in the 21st century is a crucial factor affecting the efficiency of school administration. However, there is still a lack of studies that integrate personal factors, organizational personnel factors, and environmental factors together within the context of primary educational service areas. This research aims to study the levels, relationships, and predictive power of personal factors, organizational personnel factors, and environmental factors affecting the decision-making behavior of school administrators in the 21st century under Chonburi Primary Educational Service Area Office 1.

Methodology: This study used a quantitative approach. The sample consisted of 306 school administrators and teachers. The research instrument was a five-point rating scale questionnaire with an overall reliability of .99. Data were analyzed using mean, standard deviation, Pearson’s correlation coefficient, and stepwise multiple regression analysis.

Results: Personal factors, organizational personnel factors, environmental factors, and the overall decision-making behavior of school administrators were at the highest level. The studied factors were positively correlated with decision-making behavior at the .01 level of statistical significance. Organizational expectation, personnel competence, social factors, digital technology, and personal experience jointly predicted the decision-making behavior of administrators at 79.90 percent, with statistical significance at the .01 level.

Conclusion: Personal factors, organizational personnel, and environmental factors jointly play a significant role in the decision-making behavior of school administrators in the 21st century, explaining a high level of variance in decision-making behavior. These findings can be used as guidelines for policy formulation and the development of school administrators’ competencies in alignment with changes in the digital era.

References

กระทรวงศึกษาธิการ. (2565). นโยบายและจุดเน้นของกระทรวงศึกษาธิการ ปีงบประมาณ พ.ศ. 2565. https://www.moe.go.th/นโยบายและจุดเน้น-2565/

กฤษณาพร มณีรจน์, พงษ์ศักดิ์ รวมชมรัตน์, และมิตภาณี พุ่มกล่อม. (2566). ความสัมพันธ์ระหว่างทักษะการบริหารในศตวรรษที่ 21 กับการตัดสินใจของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากาญจนบุรี. วารสารมหาจุฬาวิชาการ, 10(2), 85–100.

กิ่งกนก กิณเรศ, อภิสิทธิ์ สมศรีสุข, และพรเทพ เสถียรนพเก้า. (2565). การพัฒนารูปแบบการบริหารจัดการสภาพแวดล้อมในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสกลนคร. วารสารวิจัยวิชาการ, 5(6), 165–178.

จิตรกร จันทร์สุข, เสาวนี สิริสุขศิลป์, และปารย์พิชชา ก้านจักร. (2564). การตัดสินใจสำหรับผู้บริหารสถานศึกษา. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี, 10(2), 223–238.

ชนากานต์ กาญจโน, รุ่งชัชดาพร เวหะชาติ, และสุนทรี วรรณไพเราะ. (2567). ปัจจัยที่ส่งผลต่อการบริหารสถานศึกษาในจังหวัดนำร่องพื้นที่นวัตกรรมการศึกษา. วารสารบริหารการศึกษา มศว, 21(41), 12–33.

ชลธิชา บัวทอง, ภูวดล จุลสุคนธ์, และเสริมทรัพย์ วรปัญญา. (2567). แนวทางในการพัฒนาคุณลักษณะของผู้บริหารสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาลพบุรี เขต 2. วารสารนิสิตวัง, 26(2), 14–25.

ชัชชัย เทพนามวงศ์. (2566). สภาพและพฤติกรรมการตัดสินใจในการบริหารการนำหลักสูตรท้องถิ่นไปสู่การปฏิบัติของผู้บริหารโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาลำปาง เขต 2. วารสารปัญญา, 30(1), 14–25.

ชุลีวรรณ โชติวงษ์, กิตติยา สุขมี, และจุฑารัตน์ ปิณฑะแพทย์. (2565). ปัจจัยด้านความคาดหวังของพนักงานที่ส่งผลต่อความผูกพันต่อองค์การ. วารสารพัฒนาธุรกิจและอุตสาหกรรม, 2(3), 3–16.

เดช ศรีระโส, วรพล คล่องเชิงศร, และทิพยวรรณ แพงบุบผา. (2567). ทักษะการตัดสินใจของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อการทำงานเป็นทีมของครูผู้สอนในสถานศึกษาสังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัดอุดรธานี. วารสารมณีเชษฐาราม วัดจอมมณี, 7(6), 466–479.

ธงชัย จันทร์กระจ่าง, ณัฐภูมิ จับคล้าย, ธีระพัฒน์ ช้อยนิยม, ณปภัช ทรวงโพธิ์, ณัฐณิชา อารีรักษ์, ปุณณภา ธะนะรักษ์, ธนากร ชมภูเครือ, และสถิรพร เชาวน์ชัย. (2567). การคัดเลือกผู้บริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21. Leadership Educational Administration Development Journal, Ramkhamhaeng University, 1(2), 1–15.

นพวรรณ คำเพ็ญ, และนุชนรา รัตนศีระประภา. (2564). การตัดสินใจของผู้บริหารสถานศึกษากับการทำงานเป็นทีมของครูสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชุมพร เขต 1. วารสารธรรมเพื่อชีวิต, 30(4), 155–179.

พระณัฐวุฒิ พันทะลี. (2563). การเปลี่ยนแปลงทางสังคมในศตวรรษที่ 21. วารสารวิชาการพระพุทธศาสนาเขตลุ่มแม่น้ำโขง, 3(2), 44–55.

พวงเพชร โชคทรัพย์ทวี, พงษ์ศักดิ์ ทองพันชั่ง, อุดมพันธุ์ พิชญ์ประเสริฐ, และพิมล วิเศษสังข์. (2564). ความสัมพันธ์ระหว่างการตัดสินใจของผู้บริหารกับการทำงานเป็นทีมในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 29. วารสารพิชญทรรศน์, 16(1), 121–131.

รัญญ์นภัส วีรกุลเดโชพัฒน์, กฤษฎา วัฒนศักดิ์, และวิรัลพัชร วงศ์วัฒน์เกษม. (2568). การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชลบุรี เขต 1. วารสารเสียงธรรมจากมหายาน, 11(2), 47–60.

รุ่งทิวา งามวัน. (2566). ความต้องการจำเป็นในการพัฒนาจรณทักษะผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสระบุรี เขต 1 [การศึกษาค้นคว้าอิสระปริญญาศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช]. STOUIR at Sukhothai Thammathirat Open University. http://ir.stou.ac.th/handle/123456789/13089

วนิดา แสนแก้ว, และอำนวย ทองโปร่ง. (2567). พฤติกรรมการตัดสินใจของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 2. วารสารครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา, 18(1), 15–27.

ศศินี ปานสมุทร. (2565). กระบวนการตัดสินใจของผู้บริหารสถานศึกษาในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพังงา. วารสารศึกษาศาสตรดุษฎีบัณฑิต มหาวิทยาลัยกรุงเทพธนบุรี, 2(ฉบับพิเศษ), 235–244.

สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชลบุรี เขต 1. (2566). ผลตัวชี้วัด สพฐ. และมาตรฐาน สพท. ปีงบประมาณ 2566. https://sites.google.com/chon1.go.th/plan/

สำนักงานรับรองมาตรฐานและประเมินคุณภาพการศึกษา. (2565). รายงานผลการดำเนินงานประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 ครั้งที่ 4/2565. https://www.onesqa.or.th/upload/download/202304110957536.pdf

สุพรรณี จันทร์สำโรง. (2564). ความพึงพอใจต่อการจัดสภาพแวดล้อมในการทำงานของครูโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชลบุรี เขต 1 [งานนิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยบูรพา].

สุวนันท์ แผนสมบูรณ์, และสาโรจน์ เผ่าวงศากุล. (2567). ปัจจัยสำคัญในการตัดสินใจด้านงานงบประมาณของผู้บริหารสถานศึกษา. วารสารนวัตกรรมการศึกษาในอนาคต, 3(2), 29–37.

Culduz, M. (2023). Contemporary leadership and decision processes. Springer.

Hart, W. H. (2018). Is it rational or intuitive? Factors and processes affecting school superintendents’ decisions when facing professional dilemmas. Educational Leadership and Administration: Teaching and Program Development, 29(1), 14–25.

Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607–610. https://doi.org/10.1177/001316447003000308

Likert, R. (1967). The human organization: Its management and value. McGraw-Hill.

Maral, M. (2022). Exploring school administrators' perceptions on participative decision-making process, E-International Journal of Educational Research, 13(1), 118-140. https://doi.org/10.19160/e-ijer.1038386

Sezer, Ş. (2016). School administrators’ opinions on task priorities and the factors affecting their decision-making process. İnönü University Journal of the Faculty of Education, 17(3), 121–137. https://doi.org/10.17679/iuefd.17311445

Simon, H. A. (1997). The new science of management decision. Harper & Row.

Tannenbaum, R., & Schmidt, W. H. (1958). How to choose a leadership pattern. Harvard Business Review, 36(2), 95–101.

Vroom, V. H., & Yetton, P. W. (1973). Leadership and decision-making. University of Pittsburgh Press.