อิทธิพลทางการเมืองในการแทรกแซงกระบวนการยุติธรรม

บทคัดย่อ

          การศึกษาเรื่องอิทธิพลทางการเมืองในการแทรกแซงกระบวนการยุติธรรม มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษารูปแบบและวิธีการใช้อิทธิพลทางการเมืองในการเข้ามาแทรกแซงการปฏิบัติงานของข้าราชการในกระบวนการยุติธรรม ซึ่งการศึกษาครั้งนี้เป็นการศึกษาวิจัยเชิงคุณภาพกลุ่มเป้าหมายที่ใช้ในการศึกษาประกอบไปด้วย ข้าราชการตำรวจ ข้าราชการในสังกัดสำนักงานอัยการ ข้าราชการในสังกัดศาลยุติธรรมและข้าราชการของกรมราชทัณฑ์ จำนวน 60 คน โดยใช้แนวทางการสังเกตและแนวทางการสัมภาษณ์เป็นเครื่องมือ วิเคราะห์ข้อมูลโดยการสังเคราะห์เนื้อหาและตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูลโดยวิธีการตรวจสอบแบบสามเส้า

            ผลการวิจัยพบว่า  สาเหตุที่ทำให้นักการเมืองของรัฐบาลทุกสมัยพยายามเข้ามาแทรกแซงกระบวนการยุติธรรม พบว่าต้องการใช้อำนาจเพื่อปกป้องผลประโยชน์ของตนเองและพรรคพวก รวมทั้งเพื่อใช้วางรากฐานทางอำนาจในการประชาสัมพันธ์ผลงานและนโยบายต่างๆเพื่อรักษาฐานเสียง รวมถึงใช้กระบวนการยุติธรรมเป็นเครื่องมือโน้มน้าวให้ประชาชนเห็นด้วยกับสิ่งที่นักการเมืองต้องการ และป้องกันไม่ให้เกิดความท้าทายอำนาจโดยเฉพาะนักการเมืองพรรครัฐบาล รูปแบบหรือวิธีการที่นักการเมืองไทยใช้ในการแทรกแซงกระบวนการยุติธรรม พบว่านับตั้งแต่ประเทศไทยมีการเปลี่ยนแปลงการปกครองเป็นระบอบประชาธิปไตยเมื่อปีพุทธศักราช 2475 กระบวนการยุติธรรมไทยถูกรัฐบาลทุกสมัยแทรกแซงมาตลอด โดยรูปแบบการแทรกแซงที่รัฐบาลนำมาใช้ก็ขึ้นอยู่กับบริบททางการเมืองการปกครองเป็นสำคัญ กล่าวคือ ถ้าเป็นยุครัฐบาลทหารหรือยุคปฏิวัติรัฐประหารรูปแบบการแทรกแซงจะเป็นในลักษณะการใช้อำนาจรัฐผ่านทางกฎหมาย  แต่ถ้าเป็นรัฐบาลในระบอบประชาธิปไตยที่เปิดกว้างทางเศรษฐกิจรูปแบบการแทรกแซงจะมีความซับซ้อนมากด้วยการใช้ทั้งอำนาจรัฐและอำนาจทุน ประกอบกัน