การวิจัยแบบมีส่วนร่วมเพื่อพัฒนาหลักสูตรพิทักษ์รักษาปลาสามน้ำ ของชุมชนลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลา

Main Article Content

จินตนา กสินันท์
ชไมพร ทองเพชร
เอกราช สุวรรณรัตน์
เตือนตา ร่าหมาน

บทคัดย่อ

การวิจัยในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1)ศึกษาสภาพปัญหาและความต้องการหลักสูตรพิทักษ์รักษาปลาสามน้ำของชุมชนลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลา 2)พัฒนาหลักสูตรพิทักษ์รักษาปลาสามน้ำของชุมชนลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลาให้มีคุณภาพ ดำเนินการด้วยกระบวนการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยได้แก่ หลักสูตรพิทักษ์รักษาปลาสามน้ำของชุมชนลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลา แบบสัมภาษณ์อย่างไม่เป็นทางการและแบบสอบถามความพึงพอใจ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ค่าเฉลี่ย ค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน  ผลการดำเนินการพบว่า 1) ชุมชนลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลามีต้องการหลักสูตรเพื่อใช้ในการจัดการศึกษา และต้องการหลักสูตรฐานสมรรถนะที่มุ่งเน้นส่งเสริมสมรรถนะของผู้เรียนในการปรับใช้องค์ความรู้ที่หลากหลายในสถานการณ์จริง การแสวงหาแนวทางแก้ไขปัญหาโดยพลิกแพลงและยืดหยุ่นในระยะยาว ตลอดจนมีสุขภาวะที่ดี สามารถปรับเปลี่ยนเส้นทางชีวิตให้สอดคล้องกับความผันผวนของโลกและความก้าวหน้าทางวิทยาการได้ แต่ทั้งนี้เนื่องจากมีระยะเวลาที่จำกัดจึงควรบูรณาการกับแผนการเรียนรู้ลูกเสือ ชุมนุม กิจกรรมเพื่อสังคมและสาธารณประโยชน์หรือจัดหลักสูตรในลักษณะของค่าย และ 2) หลักสูตรพิทักษ์รักษาปลาสามน้ำของชุมชนลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลา ประกอบด้วยแผนการจัดการเรียนรู้จำนวน 6 หน่วยสาระการเรียนรู้ ได้แก่ หน่วยที่ 1 เนื้อหาทางภูมิศาสตร์และวิถีชีวิต หน่วยที่ 2 ทรัพยากรธรรมชาติลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลา หน่วยที่ 3 พิทักษ์ลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลา หน่วยที่ 4 รักษาลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลา หน่วยที่ 5 การใช้ประโยชน์ทรัพยากรลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลาและสร้างรายได้อย่างยั่งยืน  และหน่วยที่ 6 การจัดการเศรษฐกิจชุมชน  หลังจากมีการทดลองทำกิจกรรมของหลักสูตร พบว่า ผู้เรียนมีผลสัมฤทธิ์ที่ดีเป็นไปตามเป้าหมายที่วางไว้

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
กสินันท์ จ., ทองเพชร ช. ., สุวรรณรัตน์ เ., & ร่าหมาน เ. (2026). การวิจัยแบบมีส่วนร่วมเพื่อพัฒนาหลักสูตรพิทักษ์รักษาปลาสามน้ำ ของชุมชนลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลา. วารสารวิจัยและนวัตกรรมท้องถิ่น, 20(2), 99–110. สืบค้น จาก https://so03.tci-thaijo.org/index.php/RDIBRU/article/view/295571
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงศึกษาธิการ. (2553). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. (พิมพ์ครั้ง ที่ 3). กรุงเทพฯ. สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานกระทรวงศึกษาธิการ.

ณัฐธิดา ดวงแก้ว. (2565). การพัฒนาหลักสูตรท้องถิ่นโดยใช้แหล่งเรียนรู้ในท้องถิ่นเพื่อส่งเสริมทักษะชีวิตและ อาชีพ ในศตวรรษที่ 21. วารสารวิจัยและนวัตกรรมท้องถิ่น, 17(2), 129-143.

บุญชม ศรีสะอาด. (2545). การวิจัยเบื้องต้น. พิมพ์ครั้งที่ 7. กรุงเทพฯ : สุวีริยาสาส์น.

พิณทกานต์ นิมมานุทย์ และ เพ็ญพนอ พ่วงแพ. (2565). การพัฒนาหลักสูตรรายวิชาท้องถิ่นของเราด้วยวิธีการจัดการเรียนรู้ โดยใช้ชุมชนเป็นฐานสําหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1. วารสารครุศาสตร์สาร, 16(1), 201-213 .

Edgar Dale. (1969). Audiovisual method in teaching. New York: The Dryden Press.

Taba, H. (1962). Curriculum Development: Theory and Practice. New York: Harcourt Brace Jovanovich