อิทธิพลของเทคโนโลยีดิจิทัลต่อความรวดเร็วและความแม่นยำของการจัดการสินค้า ขาเข้า–ขาออกทางอากาศของไทย

บทคัดย่อ

ภูมิหลังและวัตถุประสงค์: การขนส่งสินค้าทางอากาศเป็นเส้นเลือดใหญ่ของระบบโลจิสติกส์ระหว่างประเทศของไทย และในยุคที่เศรษฐกิจดิจิทัลเรียกร้องความรวดเร็วและความน่าเชื่อถือมากขึ้นทุกวัน การจัดการสินค้าขาเข้า–ขาออกทางอากาศของไทยก็ยังคงเผชิญอุปสรรคเรื่องความล่าช้าและข้อผิดพลาดในหลายจุดของกระบวนการ การศึกษานี้วางอยู่บนฐานทฤษฎีการยอมรับและใช้เทคโนโลยี ร่วมกับทฤษฎีทรัพยากรฐาน และมีวัตถุประสงค์ 3 ประการ ได้แก่ (1) ประเมินระดับการนำเทคโนโลยีดิจิทัล 4 กลุ่ม ได้แก่ Auto-ID/IoT, AI/Data Analytics, Blockchain/Digital Platform และ Automation/Robotics มาใช้ในภาคการจัดการสินค้าทางอากาศของไทย (2) วิเคราะห์อิทธิพลของเทคโนโลยีแต่ละกลุ่มต่อความรวดเร็วและความแม่นยำในการจัดการสินค้าขาเข้า–ขาออกทางอากาศ และ (3) เปรียบเทียบความแตกต่างของอิทธิพลดังกล่าวระหว่างผู้ประกอบการขนาดใหญ่และขนาดกลาง

ระเบียบวิธีการวิจัย: ผู้วิจัยใช้แบบสอบถามสำรวจเชิงปริมาณกับผู้บริหารและผู้จัดการที่ดูแลงาน
โลจิสติกส์ คลังสินค้า หรือเทคโนโลยีสารสนเทศ ของบริษัทผู้ให้บริการภาคพื้นและสายการบินขนส่งสินค้าที่ปฏิบัติงานหลักอยู่ที่ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิและดอนเมือง ใช้การเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง ซึ่งเป็นการสุ่มแบบไม่อาศัยความน่าจะเป็น จากฐานข้อมูลสมาคมผู้ให้บริการขนส่งทางอากาศของไทยจนได้ 150 องค์กร เครื่องมือที่ใช้เป็นแบบสอบถามออนไลน์แบบมีโครงสร้าง 4 ส่วน ครอบคลุมข้อมูลพื้นฐานขององค์กร ระดับการนำเทคโนโลยีดิจิทัลมาใช้ การวัดความรวดเร็วและความแม่นยำในการดำเนินงาน และข้อเสนอแนะปลายเปิด วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา (ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน) ควบคู่กับสถิติเชิงอนุมาน (ค่าสัมประสิทธิ์แอลฟาของครอนบาค สหสัมพันธ์แบบเพียร์สัน การถดถอยพหุคูณ และการทดสอบค่าที)

ผลการวิจัย: เทคโนโลยีดิจิทัลส่งผลเชิงบวกทั้งต่อความรวดเร็ว (β = 0.345, p < 0.001 สำหรับ AI/Data Analytics) และความแม่นยำ (β = 0.385, p < 0.001 สำหรับ Auto-ID/IoT) ขณะที่ Blockchain และ Digital Platform มีทิศทางเป็นบวกแต่ไม่ถึงระดับนัยสำคัญทางสถิติต่อทั้งสองด้าน (p = 0.239 และ p = 0.164 ตามลำดับ) โดย Auto-ID และ IoT มีบทบาทต่อความแม่นยำมากกว่าความรวดเร็ว ในขณะที่ AI และ Data Analytics มีบทบาทต่อความรวดเร็วมากกว่าความแม่นยำ นอกจากนี้ผู้ประกอบการขนาดใหญ่มีทั้งระดับการนำเทคโนโลยีมาใช้และแรงอิทธิพลต่อผลการดำเนินงานสูงกว่าผู้ประกอบการขนาดกลางอย่างสม่ำเสมอ โดยตัวแบบสามารถอธิบายความแปรปรวนของความรวดเร็วได้ร้อยละ 45.2 (R² = .452) และของความแม่นยำได้ร้อยละ 48.5 (R² = .485)

สรุปผล: ผลการศึกษานี้เป็นหลักฐานเชิงประจักษ์ที่จำแนกตามประเภทเทคโนโลยี ซึ่งผู้กำหนดนโยบาย นักลงทุน และผู้ประกอบการสามารถนำไปใช้วางแผนลำดับการลงทุนด้านเทคโนโลยีและกลยุทธ์การเปลี่ยนผ่านสู่ดิจิทัลของภาคการขนส่งสินค้าทางอากาศไทย ทั้งยังสอดคล้องกับเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน ข้อ 8 (งานที่มีคุณค่าและการเติบโตทางเศรษฐกิจ) ข้อ 9 (โครงสร้างพื้นฐาน นวัตกรรม
และอุตสาหกรรม) ข้อ 12 (การผลิตและบริโภคที่ยั่งยืน) และข้อ 17 (ความร่วมมือเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน)