อุปลักษณ์เชิงมโนทัศน์ประเทศชาติในคำกล่าวสุนทรพจน์ เนื่องในโอกาสวันขึ้นปีใหม่ของผู้นำประเทศไทย

บทคัดย่อ

บทความฉบับนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาอุปลักษณ์เชิงมโนทัศน์ประเทศชาติในคำกล่าวสุนทรพจน์เนื่องในโอกาสวันขึ้นปีใหม่ของผู้นำประเทศไทย โดยเก็บรวบรวมข้อมูลจากเว็บไซต์รัฐบาลไทย ROYAL THAI GOVERNMENT และเพลย์ลิสต์ “คำกล่าวสุนทรพจน์” ของช่อง “ไทยคู่ฟ้า ทำเนียบรัฐบาล” จาก YouTube จำนวน 9 ฉบับ และอาศัยแนวคิดอุปลักษณ์เชิงมโนทัศน์ของเลคอฟและจอห์นสัน (Lakoff & Johnson, 1980) ผลการวิจัยพบว่า ถ้อยคำ
อุปลักษณ์ที่ถูกนำมาใช้เพื่อสร้างความเข้าใจเกี่ยวกับประเทศชาติในคำกล่าวสุนทรพจน์เนื่องในโอกาสวันขึ้นปีใหม่
พ.ศ. 2558 ถึง พ.ศ. 2566 ของ พลเอก ประยุทธ์ จันทร์โอชา สะท้อนอุปลักษณ์เชิงมโนทัศน์ทั้งหมด 5 ประเภท ได้แก่ [ประเทศชาติ คือ ครอบครัว] [ประเทศชาติ คือ ผู้เดินทาง] [ประเทศชาติ คือ สมรภูมิ] [ประเทศชาติ คือ สิ่งก่อสร้าง] และ [ประเทศชาติ คือ เครื่องจักร] โดยสะท้อนให้เห็นถึงมุมมองต่าง ๆ ที่มีต่อประเทศชาติของผู้นำประเทศไทย
เช่น มองว่าประเทศชาติเป็นครอบครัวใหญ่ที่มีความรัก ความสามัคคี และความสัมพันธ์อันแน่นแฟ้นระหว่างประชาชนกับผู้นำประเทศ เป็นผู้เดินทางที่ต้องฝ่าฟันอุปสรรคและมุ่งสู่เป้าหมายแห่งสันติสุขและความเจริญรุ่งเรือง เป็นสมรภูมิที่ต้องเผชิญหน้าและต่อสู้กับภัยคุกคามและความท้าทาย เป็นสิ่งก่อสร้างที่ต้องได้รับการร่วมกันสร้าง บูรณะ ฟื้นฟู และพัฒนาให้มีความมั่นคงและยั่งยืน และเป็นเครื่องจักรที่ต้องอาศัยการทำงานอย่างสอดประสานของชิ้นส่วนต่าง ๆ
เพื่อขับเคลื่อนประเทศชาติไปข้างหน้า ทั้งนี้ การใช้อุปลักษณ์เชิงมโนทัศน์ในคำกล่าวสุนทรพจน์ดังกล่าวไม่เพียงสะท้อนแนวคิดในการบริหารประเทศของผู้นำประเทศไทยเท่านั้น หากยังเป็นเครื่องมือในการสื่อสารทางการเมืองที่มีพลังในการปลุกเร้าอารมณ์และความรู้สึกร่วมของประชาชนในการมีส่วนร่วมกับภารกิจเพื่อชาติ รวมทั้งเสริมสร้างภาพลักษณ์ของผู้นำประเทศไทย ซึ่งถือเป็นหนึ่งในกลวิธีทางภาษาที่สื่ออุดมการณ์ในคำกล่าวสุนทรพจน์ดังกล่าว