กลวิธีสร้างสารศิลป์เพื่อสื่อสารผ่านบทละครเพลงพื้นบ้าน ในบทบาทส่งเสริมการท่องเที่ยวชุมชนสามชุก

บทคัดย่อ

บทความวิจัย เรื่อง กลวิธีสร้างสารศิลป์เพื่อสื่อสารผ่านบทละครเพลงพื้นบ้านในบทบาทส่งเสริมการท่องเที่ยวชุมชนสามชุก มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษากลวิธีในการสร้างสารศิลป์ของบทการแสดงละครเพลงพื้นบ้านในบทบาทส่งเสริมการท่องเที่ยว ใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพและเชิงสร้างสรรค์ โดยการสัมภาษณ์เชิงลึก (In-Dept Interview) จากตัวแทนชุมชน ศิลปินพื้นบ้าน นักท่องเที่ยว และนำสร้างสรรค์สาร (Message) เชิงวรรณศิลป์ของบทการแสดงของละครเพลงพื้นบ้านภาคกลาง โดยใช้กรณีศึกษาชุมชนตลาดสามชุก อำเภอสามชุก จังหวัดสุพรรณบุรี

ผลการวิจัย พบว่า กลวิธีสร้างสารศิลป์เพื่อสื่อสารผ่านบทละครเพลงพื้นบ้านในบทบาทส่งเสริมการท่องเที่ยวชุมชนสามชุก ผ่านการเล่าเรื่อง ได้แก่ 1) โครงเรื่อง แบ่งออกเป็น 3 ช่วง คือ ช่วงต้น เป็นช่วงของบทไหว้ครู และการเริ่มต้นเรื่องราวในชุมชน ช่วงกลาง เป็นบทประหรือปะทะของตัวละครที่เกิดขึ้นภายในชุมชน และช่วงปลาย เป็นตอนจบของเรื่องราวที่เป็นจุดเปลี่ยนจากการเลือกจากในชุมชนและการลา ขอบคุณผู้ชมที่มาร่วมชมการแสดง
2) แก่นความคิด มุ่งเน้นการนำเสนอประวัติความเป็นมา และจุดเด่นของสถานที่ท่องเที่ยวชุมชนตลาดสามชุกซึ่งเป็นจุดมุ่งหมายหลักของการสร้างสรรค์ผลงานชิ้นนี้ 3) ภาษา คือ บทเจรจา ผสมผสานกับกลอนแปดแบบหัวเดียวตามโครงสร้างของเพลงพื้นบ้าน และ 4) เพลง คือ การใช้ทำนอง จังหวะ ดนตรี และรูปแบบเพลงพื้นบ้านภาคกลาง ได้แก่ เพลงอีแซว เพลงเรือ และเพลงทรงเครื่อง กลวิธีสร้างสารศิลป์ในบทละครเพลงพื้นบ้านชิ้นนี้ ผู้ส่งสารไม่ใช่แค่สร้างสรรค์เนื้อหาแต่เพียงอย่างเดียว แต่ต้องเข้าใจโครงสร้างเชิงวรรณศิลป์ในการสร้างสรรค์เพลงพื้นบ้านและบริบทความสำคัญ โดยเฉพาะจุดขายของพื้นที่ชุมชนในการดำเนินเรื่องของบทละคร ที่สามารถสื่อสารเชิงสุนทรียะและสื่อนัยของความหมาย จะทำให้ผู้รับสารเข้าใจเนื้อหาและเข้าถึงแก่นแท้ของศิลปะละครเพลงพื้นบ้าน พร้อมทั้งสอดแทรกเรื่องราว ของชุมชน ซึ่งเป็นเครื่องมือในการสื่อสารกิจกรรมการแสดงตามบทบาทส่งเสริมการท่องเที่ยวของชุมชนได้เป็นอย่างดีอีกด้วย