รถแห่ดนตรีสด: ความนิยมในการจัดกิจกรรมของชุมชน ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ประเทศไทย

บทคัดย่อ

รถแห่ดนตรีสดเป็นปรากฏการณ์ทางสังคมอย่างหนึ่งที่สามารถพบเห็นได้ในกิจกรรมรื่นเริงของชุมชนในภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทย บทความนี้สนใจศึกษาที่มาและพัฒนาการของรถแห่ดนตรีสด ความนิยมในการจัดกิจกรรมของชุมชนโดยใช้รถแห่ดนตรีสดของชุมชนแห่งหนึ่งในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ โดยใช้ระเบียบวิธีการวิจัยเชิงคุณภาพ เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึกกับผู้นำจำนวน 5 คน  ผู้รู้ในชุมชนจำนวน 5 คน ชาวบ้านในชุมชนจำนวน 10 คน และผู้ที่เป็นเจ้าของรถแห่ดนตรีสดจำนวน 5 คน พร้อมกับร่วมสังเกตการณ์แบบมีส่วนร่วมและไม่มีส่วนร่วมในกิจกรรมของชุมชนที่ใช้บริการรถแห่ดนตรีสด การวิเคราะห์ข้อมูลใช้การวิเคราะห์เชิงเนื้อหา

            ผลการศึกษาพบว่า รถแห่ดนตรีสดที่กำลังได้รับความนิยมของชุมชนที่อยู่ในพื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ประเทศไทย มาจากการนำเอามรดกทางวัฒนธรรมที่มีอยู่แต่เดิมในพื้นที่มาปรับปรุงเปลี่ยนแปลงให้สอดคล้องกับการเปลี่ยนแปลงทางสังคมวัฒนธรรม สื่อและเทคโนโลยีสมัยใหม่ โดยหยิบเอาความโดดเด่นทางวัฒนธรรมของดนตรี ไม่ว่าจะเป็นเครื่องดนตรีพื้นบ้าน การบรรเลงดนตรีในงานบุญประเพณีวิถีชีวิตของคนอีสานมาผสมผสานจนเป็นรูปแบบความบันเทิงที่มีความแปลกใหม่และตอบสนองต่อความต้องการของคนในพื้นที่ แผ่ขยายไปยังพื้นที่อื่น ๆ โดยสื่อใหม่ที่สามารถดึงดูดคนทั้งในและนอกชุมชนเข้ามาร่วมในกิจกรรม และวิถีชีวิตของคนอีสานที่ใช้ดนตรีในการจัดกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับประเพณีในวิถีชีวิต ประเพณีตามเทศกาล และประเพณีและประเพณีเฉลิมฉลองทางสังคม ทำให้รถแห่ดนตรีสดได้รับความนิยมอย่างรวดเร็วในช่วงไม่ถึงทศวรรษที่ผ่านมา