“ศรีสวัสดิ์วัด” วรรณกรรมคำสอนที่ทรงคุณค่า

บทคัดย่อ

บทความนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อศึกษาวรรณกรรมคำสอนเรื่องศรีสวัสดิ์วัดของหมื่นพรหมสมพัตสร (นายมี) ใน 3 ประเด็น คือ ความงดงามทางวรรณศิลป์ ความดีเด่นเรื่องกลวิธีการสอนและคุณค่าที่มีต่อสังคม ในเรื่องของความงดงามทางวรรณศิลป์นั้น ผู้แต่งนอกจากจะเลือกใช้คำที่มีสัมผัสนอกถูกต้องตามฉันทลักษณ์ของกาพย์แต่ละประเภทแล้ว ยังมีการเลือกใช้คำที่มีสัมผัสในทั้งสัมผัสสระและสัมผัสพยัญชนะเพื่อเพิ่มความลื่นไหลและไพเราะของคำประพันธ์ อีกทั้งยังใช้โวหารต่าง ๆ เพื่อทำให้ผู้อ่านเกิดจินตภาพ จดจำและเข้าใจคำสอนได้ง่ายยิ่งขึ้น ในเรื่องของความดีเด่น
ของกลวิธีการสอนพบว่า ผู้แต่งใช้กลวิธีการสอนทั้งหมด 4 กลวิธี คือ สอนอย่างตรงไปตรงมา สอนโดยอ้างจารีตประเพณีแต่โบราณ สอนโดยแสดงผลตอบแทนของการกระทำ และการสอนโดยยกนิทานขึ้นมาเป็นตัวอย่าง คุณค่าของวรรณกรรมเรื่องศรีสวัสดิ์วัดมี 2 ประการ คือ ค่านิยมต่อการศึกษา และคุณค่าในด้านของคำสอน