การทดแทนทรัพย์สินด้านยานยนต์ภายในมหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา
คำสำคัญ:
การทดแทนทรัพย์สิน, คาร์บอนฟุตพริ้นต์, ต้นทุนวงจรชีวิต, ยานยนต์ไฟฟ้า, เศรษฐศาสตร์วิศวกรรมบทคัดย่อ
ยานพาหนะของมหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมาส่วนใหญ่มีอายุการใช้งานยาวนาน ส่งผลให้เกิดภาระต้นทุนสูง ความเสี่ยงด้านความปลอดภัย และการปล่อยมลพิษที่เพิ่มขึ้น การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) วิเคราะห์สมรรถนะและประสิทธิภาพของยานพาหนะ 2) ศึกษาความคุ้มค่าด้านเศรษฐศาสตร์วิศวกรรม และ 3) นำเสนอทางเลือกที่เหมาะสมในการทดแทนทรัพย์สินด้านยานยนต์ กลุ่มตัวอย่างคือยานพาหนะ 20 คัน ที่มีอายุการใช้งานระหว่าง 7 - 27 ปี เก็บรวบรวมข้อมูลจริงเป็นระยะเวลา 12 เดือน วิเคราะห์ด้วยดัชนีความสามารถกระบวนการ(Cp, Cpk) คาร์บอนฟุตพริ้นต์ ต้นทุนวงจรชีวิต (LCC) มูลค่าปัจจุบันสุทธิ (NPV) ระยะเวลาคืนทุน และการวิเคราะห์จุดคุ้มทุน ผลการวิจัยพบว่ายานพาหนะ 5 คันที่มีอายุเกิน 20 ปีมีอัตราการสิ้นเปลืองเชื้อเพลิงเกินมาตรฐานสูงสุดร้อยละ 74.80 ค่า Cp และ Cpk ต่ำกว่าเกณฑ์มาตรฐาน ปล่อยก๊าซเรือนกระจกรวม 110,105.63 kgCO₂eq ต่อปีและมีมูลค่าปัจจุบันสุทธิติดลบสูงสุดถึง -1,012,108 บาท แสดงให้เห็นว่าการใช้งานต่อไปไม่มีความคุ้มค่าทางเศรษฐศาสตร์ สำหรับทางเลือกการทดแทน พบว่ารถเก๋งที่มีระยะทางใช้งานสูงควรเปลี่ยนเป็น EV หรือ Hybrid ลดต้นทุนได้ร้อยละ 82.15 และ 60.79 ตามลำดับ รถตู้ควรใช้แนวทาง Two-Track Approach โดยเริ่มจาก B20 หรือ Hybrid แล้วขยายผลสู่ EV ที่ลดต้นทุนได้ร้อยละ 74.53 รถโดยสารขนาดใหญ่ควรเปลี่ยนเป็นไบโอดีเซล B20 ลดต้นทุนได้ร้อยละ 53 - 67 และลดการปล่อย CO2 ร้อยละ 15 และยานพาหนะที่มีระยะทางใช้งานต่ำมากควรใช้ระบบ Car Sharing แทนการถือครอง
เอกสารอ้างอิง
Akkermans, H., van der Valk, W., Van Wassenhove, L. N., & Wynstra, F. (2024). All Along the Asset Life Cycle: Research Opportunities for Operations and Supply Chain Management. Journal of Operations Management, 70(6), 864-874. https://doi.org/10.1002/joom.1326
Medina, A. F. (2025). Thailand’s Automotive Industry: Key Investment Insights. ASEAN Briefing. https://www.aseanbriefing.com/news/thailands-automotive-industry-a-guide-for-foreign-investors/
Chiparo, J.P., Tukuta, M. & Musanzikwa, M. (2022) Vehicle Fleet Management Practices and Service Delivery in State Owned Enterprises in Zimbabwe. Journal of Transportation Technologies, 12(2),159-171. https://doi.org/10.4236/jtts.2022.122010
Electrification Coalition & Atlas Public Policy. (2021). Federal Fleet Electrification Assessment. Atllas Public Policy. https://atlaspolicy.com/wp content/uploads/2021/09/Federal_Fleet_Electrification_Assessment.pdf
Festus, O., & Edokpia, R. O. (2025). Determining the Impact of the Maintenance and Salvage Cost's Function Parameters on an Equipment Optimal Replacement Time Computation Under the Economic Life Cycle Strategy: Case Study of a Commuter Bus. World Journal of Innovation and Modern Technology, 9(4), 18-35.
Furch, J., Konečný, V., & Krobot, Z. (2022). Modelling of Life Cycle Cost of Conventional and Alternative Vehicles. Scientific Reports, 12(1), 10661.
Gao, Z., Xie, H., Yang, X., Zhang, L., Yu, H., Wang, W., Liu, Y., Xu, Y., Ma, B., Liu, X., & Chen, S. (2023). Electric Vehicle Lifecycle Carbon Emission Reduction: A Review. Carbon Neutralization, 2(5), 528-550. https://doi.org/10.1002/cnl2.81
Government Fleet. (2024). How to Prepare Your Data for a Life-Cycle Analysis. https://www.government-fleet.com/340746/how-to-prepare-your-data-for-a-life-cycle-analysis
Hamade, R. (2025). Understanding Vehicle Lifecycle Costs in Fleet Management. Utilimarc. https://www.utilimarc.com/blog/understanding-vehicle-lifecycle-costs-in-fleet-management
Kulkolkarn, K. (2025). Impact of Electric Vehicles on Thailand’s Automotive Industry Implications for Auto-Parts Suppliers and Workforce. Friedrich Ebert Stiftung. https://library.fes.de/pdf files/bueros/thailand/22299.pdf
Laoonual, Y., & Nantasaksiri, K. (2023). The Green Revolution in Thailand Steering by Electric Buses. SLOCAT. https://slocat.net/the-green-revolution-in-thailand-steering-by-electric-buses/
Oyinade, T. C. (2025). Optimization of Vehicle Fleet Replacement Decisions and Fuel Cost Dynamics in the Nigerian Transport Sector. International Journal of Research and Innovation in Applied Science, 10(4), 1148-1180.
Rakhimova, A. (2019). Lifecycle Costing Tool for Selecting New Fleet Vehicles. University of British Columbia. https://sustain.ubc.ca/sites/default/files/2019-12_Lifecycle%20Costing%20Tool%20for%20Selecting_Rakhimova.pdf
Redmer, A. (2022). Strategic Vehicle Fleet Management: A Joint Solution of Make-or-Buy, Composition and Replacement Problems. Journal of Quality in Maintenance Engineering, 28(2),327–349. https://doi.org/10.1108/JQME-04-2020-0026
Yang, X., Li, B., Cui, X., Zhang, S., Ji, Z., Ren, Y., Kaku, I., & Xiao, Y. (2025). Reliability-Based Optimization of Economic Life Forward Design for Complex Systems in Uncertain Task Environments. Reliability Engineering & System Safety, 264, 111443. https://doi.org/10.1016/j.ress.2025.111443
Woody, M., Adderly, S. A., Bohra, R., & Keoleian, G. A. (2024). Electric and Gasoline Vehicle Total Cost of Ownership Across US Cities. Journal of Industrial Ecology, 28(2), 194-215. https://doi.org/10.1111/jiec.13463
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 คณะเทคโนโลยีการจัดการ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลอีสาน วิทยาเขตสุรินทร์
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของคณะเทคโนโลยีการจัดการ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลอีสาน วิทยาเขตสุรินทร์
ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องในวารสารวิชาการเล่มนี้ เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับคณะเทคโนโลยีการจัดการ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลอีสาน วิทยาเขตสุรินทร์ และคณาจารย์ท่านอื่นๆในมหาวิทยาลัยฯ แต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่องเป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใดๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเองแต่ผู้เดียว
