การพัฒนารูปแบบเชิงทฤษฎีสำหรับการบริหารจัดการน้ำโดยใช้แพลตฟอร์มดิจิทัล ในชุมชนชนบทของจังหวัดสุพรรณบุรี

พันธ์ศักดิ์ พึ่งงาม

ผู้แต่ง

พันธ์ศักดิ์ พึ่งงาม คณะวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏเทพสตรี

คำสำคัญ:

การจัดเก็บค่าน้ำประปา, การบริหารจัดการน้ำ, ชุมชนชนบท, แพลตฟอร์มดิจิทัล

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) พัฒนารูปแบบเชิงทฤษฎี สำหรับระบบบริหารจัดการน้ำ โดยใช้เทคโนโลยีดิจิทัล 2) ออกแบบและทดสอบแพลตฟอร์มดิจิทัล ที่สามารถช่วยปรับปรุงการบริหารจัดการน้ำ และ 3) วิเคราะห์ผลกระทบของการใช้แพลตฟอร์มดิจิทัล ต่อประสิทธิภาพการจัดการน้ำและความยั่งยืนของทรัพยากรน้ำของตำบลย่านยาว อำเภอสามชุก จังหวัดสุพรรณบุรี ที่ประสบปัญหาการจัดเก็บค่าน้ำแบบแมนนวลและการขาดความโปร่งใส อันส่งผลต่อความสูญเสียทรัพยากรน้ำและความยั่งยืนของระบบจ่ายน้ำ ใช้เทคโนโลยี AppSheet ร่วมกับ Google Sheets เพื่อสร้างแพลตฟอร์มต้นแบบ แบบ Low-Code วิธีการวิจัยแบบ Mixed Methods กลุ่มตัวอย่างเป็นประชาชนผู้ใช้น้ำ 300 หลังคาเรือน และผู้เชี่ยวชาญด้านการบริหารจัดการน้ำและเทคโนโลยีดิจิทัล 9 คน เครื่องมือเก็บข้อมูลได้แก่ การสังเกตแบบมีส่วนร่วม ประชุมกลุ่มย่อย และแบบสำรวจความพึงพอใจผู้ใช้บริการ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา (ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน) และการวิเคราะห์เนื้อหาเชิงคุณภาพ ผลการวิจัยแสดงว่าแพลตฟอร์มที่พัฒนาขึ้นช่วยลดข้อผิดพลาดจากการบันทึกข้อมูลด้วยมือ เพิ่มความรวดเร็ว ความถูกต้อง และเพิ่มความโปร่งใสในการจัดเก็บค่าน้ำ ลดความผิดพลาดจากการบันทึกด้วยมือ ส่งเสริมการมีส่วนร่วมของชุมชน และเป็นต้นแบบนโยบายขยายผลสู่ระบบประปาหมู่บ้านระดับจังหวัดอย่างยั่งยืน โดยผู้ใช้งานแสดงความพึงพอใจในระดับดีมาก (ค่าเฉลี่ย 4.61) งานวิจัยนี้เสนอกรอบทฤษฎีใหม่สำหรับบริหารประปาหมู่บ้าน โดยบูรณาการเทคโนโลยีดิจิทัล ชุมชนมีส่วนร่วม และกองทุนหมุนเวียน พร้อมนโยบายขยายผลสู่ระดับจังหวัด

เอกสารอ้างอิง

Amnath, Y., Suthiprapha, N., & Malai, W. (2014). Efficiency Assessment of Village Water Supply in Ubon Ratchathani Province. Srinakharinwirot University Journal of Sciences and Technology, 6(12), 77–90. https://ejournals.swu.ac.th/index.php/SWUJournal/article/view/5020

Baguyo, F. P., Jr. (2022). Development of Mobile Application for Water Concessionaire Towards Efficient Account Monitoring and Service Delivery. Canadian Journal of Business and Information Studies, 4(5), 86–99. https://doi.org/10.34104/cjbis.022.086099

Changdum, C., & Luanthon, P. (2024). Village Water Supply Management Model of Local Administrative Organizations to Meet Drinking Water Quality. Thailand Journal of Health Promotion and Environmental Health, 46(4), 101–111.

Creswell, J. W. (2014). Research Design: Qualitative, Quantitative, and Mixed Methods Approaches (4th ed.). SAGE.

Creswell, J. W., & Plano Clark, V. L. (2018). Designing and Conducting Mixed Methods Research (3rd ed.). SAGE.

Department of Health. (2022). Operational Guidelines for Village Water Supply System Implementation for Fiscal Year 2022. Author.

Department of Water Resources. (2020). Annual Report 2020: Department of Water Resources. Ministry of Natural Resources and Environment.

Department of Water Resources. (2022). Annual Report 2022. Ministry of Natural Resources and Environment.

Department of Water Resources. (2023). Annual Report 2023. Ministry of Natural Resources and Environment.

Department of Water Resources. (2024a, January 30). DWR Joins Community Radio Program “Water for Life” to Promote and Raise Awareness on World Wetlands Day. https://dwr.go.th/news_inside.php?news_id=118074

Department of Water Resources. (2024b). Monitoring and Evaluation Report After the Fiscal Year 2024 Budget Expenditure. Strategy and Planning Division, Monitoring and Evaluation Coordination Section.

Food and Water Sanitation Division. (2022). Summary of the Situation on Drinking Aater Quality Management, Toothbrushing Water, and Food Sanitation in School Canteens in Remote Areas (DPDC project). Food and Water Sanitation Division, Department of Health, Ministry of Public Health.

Hasamao, M., Sama, S., & Do, M. (2023). Developing the Prik Municipality Water Supply System to be a Learning Center of Local Administrative Organizations in 7 Southern Provinces. Science and Technology to Community, 2(1), 36–49.

Hydro–Informatics Institute. (2021). Community Water Resource Management Handbook Using Science and Technology Based on King Rama IX’s Initiative. Ministry of Higher Education, Science, Research and Innovation.

International Organization for Standardization. (2011). ISO/IEC 25010:2011 Systems and Software Engineering - Systems and Software Quality Requirements and Evaluation (SQuaRE) - System and Software Quality Models. ISO. https://www.iso.org/standard/35733.html

Jabbar, W. A., Ting, T. M., Hamidun, M. F. I., Che Kamarudin, A. H., Wu, W., Sultan, J., Alsewari, A. A., & Ali, M. A. H. (2024). Development of LoRaWAN-based IoT System for Water Quality Monitoring in Rural Areas. Expert Systems with Applications, 242(2024), 122862. https://doi.org/10.1016/j.eswa.2023.122862.

Klaptaisue, T., & Eiadkhong, C. (2021). Development of a Smart Water Quality Control System in Households Using IoT Technology. Journal of Industrial Technology, 17(2), 1–11. https://ph02.tci-thaijo.org/index.php/rmutk/article/view/249807/170037

Lincoln, Y. S., & Guba, E. G. (1985). Naturalistic Inquiry. SAGE.

Limtaveewat, C. (2024, March 7). Drought and Flood Risks in 2024: Impacts on Agriculture and Related Industries. Krungsri. https://www.krungsri.com/th/research/research-intelligence/drought-2024

Mahanukul, T., & Kuerrattanakangwan, S. (2011). Introduction to Water Supply System Management. Chulalongkorn University Press.

Molle, F. (2001). Water Pricing in Thailand: Theory and Practice (Research Report No. 7). DORAS CENTER – DELTA Project, Kasetsart University.

National Health Commission Office. (2022). 2021 Annual Report of the National Health Commission Office: Participatory Processes During the COVID-19 Crisis. Author.

National Health Commission Office. (2025, January 31). 12 Agencies Mark the Map! “Songkhla” Now Has Drinkable Tap Water Across the Province. https://www.nationalhealth.or.th/NHCO/43

Phibunsri, P. (2023). Development of Quality Management Potential of Village Water Supply Systems Under the Supervision of Local Government Organizations in Trat Province. Research and Development Health System Journal, 16(3), 348–360. https://he02.tci-thaijo.org/index.php/RDHSJ/article/view/265698

Provincial Waterworks Authority. (2016, January 22). PWA 1662 Application Launch to Enhance Customer Convenience. https://www.pwa.co.th/news/view/46256

Provincial Waterworks Authority. (2021). Annual Report 2021 Provincial Waterworks Authority. https://www.WPA co.th/การประปาส่วนภูมิภาค/about-us/annual-report

Public Relations Department. (2024, June 9). United Hearts Project: Delivering Clean Water to Schools in Honor of His Majesty the King on the Auspicious Occasion of His 6th Cycle Birthday Anniversary. https://www.prd.go.th/th/content/category/detail/id/39/iid/295556

Public Relations Department. (2025, April 20). Report and Guidelines on Water Management (in Thai). https://www.prd.go.th/th/content/category/detail/id/31/iid/382519

Soares, D. A. X., Smith, A. T., Xavier, A. P., Teme, L., Araujo, J., Nahak, J. B. L., Nigmatullina, R., Mambares, A. d. C., Rodrigues, N., & Lemos, E. (2024, April 30). IoT Data-Driven Water Management for Climate Resilient Communities. APNIC Foundation. https://apnic.foundation/technical-report/iot-data-driven-water-management-for-climate-resilient-communities/

Srisuwan, A. (2024). Enhancing Urban Water Security Through Participatory Spatial Analysis: A Case Study of Lamphun Municipality, Thailand. Journal of Urban Management, 13(2024). 456-468 https://doi.org/10.1016/j.jum.2024.06.002

Suphan Buri Province. (2022). Request for Allocation of the Central Budget for Fiscal Year 2022: Emergency and Necessary Reserve Fund for Drought Mitigation Project for Consumption by the Suphan Buri Provincial Administrative Organization. Local Promotion and Development Group, Office of Local Administration Promotion, Suphan Buri Province. http://core-website.com/public/dispatch_upload/backend/core_dispatch_302030_1.pdf

Suphanburi Provincial Office. (2023). Suphanburi Provincial Development Plan B.E. 2566–2570 (2023–2027). Suphanburi Provincial Integrated Administration Committee.

Yamane, T. (1967). Statistics: An introductory analysis (2nd ed.). Harper and Row.

Thangthong, N. (2024). Information Technology Development for Water management Efficiency of Metropolitan Waterworks Authority by Integration According to Iddhipadadhamma. The Office Journal of Buddhist Innovation and Management, 7(5), 206–219.

Yan Yao Subdistrict Administrative Organization. (2021). Basic Information of Yan Yao Subdistrict and Villages. https://www.yanyaw.go.th/ข้อมูลพื้นฐาน.html

Yothawut, M. (2018). Management of Village Waterworks in Nakhon Nayok Province. Suthiparithat Journal, 32(101), 25–35.