ปัจจัยเชิงสาเหตุของคุณภาพพิพิธภัณฑ์เสมือนในเชิงประสบการณ์ผู้ใช้ที่มีอิทธิพล ต่อการยอมรับการใช้เทคโนโลยีพิพิธภัณฑ์เสมือนเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงมรดกทางวัฒนธรรมของชุมชนบึงขุนทะเล จังหวัดสุราษฎร์ธานี
DOI:
https://doi.org/10.14456/jiskku.2025.20คำสำคัญ:
ปัจจัยเชิงสาเหตุ, พิพิธภัณฑ์เสมือน, ประสบการณ์ผู้ใช้, การยอมรับเทคโนโลยี, มรดกทางวัฒนธรรมบทคัดย่อ
วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาปัจจัยเชิงสาเหตุของคุณภาพพิพิธภัณฑ์เสมือนในเชิงประสบการณ์ผู้ใช้ที่มีอิทธิพลต่อการยอมรับการใช้เทคโนโลยีพิพิธภัณฑ์เสมือนเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงมรดกทางวัฒนธรรมของชุมชนบึงขุนทะเล จังหวัดสุราษฎร์ธานี
วิธีการศึกษา: เป็นการวิจัยผสมผสานวิธี โดยเชิงปริมาณจากกลุ่มตัวอย่างจำนวน 370 คน เชิงคุณภาพจำนวน 15 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยคือแบบสัมภาษณ์ความต้องการพิพิธภัณฑ์เสมือน แบบสอบถามคุณภาพพิพิธภัณฑ์เสมือน และการยอมรับเทคโนโลยีพิพิธภัณฑ์เสมือน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าเฉลี่ย ร้อยละ และเส้นทางอิทธิพลแบบมีตัวแปรแฝงโดยใช้โปรแกรม AMOS
ข้อค้นพบ: 1) การยอมรับเทคโนโลยีพิพิธภัณฑ์เสมือนบึงขุนทะเลมีการยอมรับที่อยู่ในระดับสูง มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 4.46 2) โมเดลมีความกลมกลืนกับข้อมูลเชิงประจักษ์ในระดับดี 3) คุณภาพพิพิธภัณฑ์เสมือนในเชิงประสบการณ์ผู้ใช้มีอิทธิพลทางตรงต่อการยอมรับเทคโนโลยี โดยโมเดลสามารถอธิบายความแปรปรวนของการยอมรับเทคโนโลยีได้ร้อยละ 96 ซึ่งอยู่ในระดับสูงมาก
การประยุกต์ใช้จากการศึกษานี้: ผลการวิจัยสามารถใช้เป็นแนวทางพัฒนาและออกแบบพิพิธภัณฑ์เสมือน ของชุมชนบึงขุนทะเลให้ตอบสนองต่อผู้ใช้ เพิ่มศักยภาพการท่องเที่ยวเชิงมรดกทางวัฒนธรรม และเป็นต้นแบบการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีพิพิธภัณฑ์เสมือนในระดับท้องถิ่นของประเทศไทย
Downloads
เอกสารอ้างอิง
Ajzen, I. (1991). The theory of planned behavior. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 50(2), 179–211. https://doi.org/10.1016/0749-5978(91)90020-T
Al-Gahtani, S. S. (2016). Empirical investigation of e-learning acceptance and assimilation: A structural equation model. Applied Computing and Informatics, 12(1), 27–50. https://doi.org/10.1016/j.aci.2014.09.001
Best, J. W. (1989). Research in education. Prentice Hall.
Bunjai, S. (2012). Development and validation of research instruments: Psychometric properties. [Doctoral dissertation, Chulalongkorn University].
Cameron, F., & Kenderdine, S. (Eds.). (2007). Theorizing digital cultural heritage: A critical discourse. MIT Press.
Choo, C. W. (2002). Information management for the intelligent organization: The art of scanning the environment (3rd ed.). Information Today.
Chowdhury, G. (2014). Digital curation: Scope and prospects. International Journal of Information Management, 34(5), 592–603. https://doi.org/10.1016/j.ijinfomgt.2014.05.003
Creswell, J. W., & Plano Clark, V. L. (2018). Designing and conducting mixed methods research (3rd ed.). Sage.
Davis, F. D. (1989). Perceived usefulness, perceived ease of use, and user acceptance of information technology. MIS Quarterly, 13(3), 319–340. https://doi.org/10.2307/249008
Department of Health Service Support. (2025). Population report of Khun Thale Subdistrict. https://3doctor.hss.moph.go.th
Department of Health Service Support. (2025). Population report of Makham Tia Subdistrict. https://3doctor.hss.moph.go.th
Department of Health Service Support. (2025). Population report of Pradu Subdistrict. https://3doctor.hss.moph.go.th
Economou, M. (2015). Heritage in the digital age: Museums and virtual reality. Routledge.
Giaccardi, E. (Ed.). (2012). Heritage and social media: Understanding heritage in a participatory culture. Routledge.
Hu, L. T., & Bentler, P. M. (1999). Cutoff criteria for fit indexes in covariance structure analysis: Conventional criteria versus new alternatives. Structural Equation Modeling: A Multidisciplinary Journal, 6(1), 1–55. https://doi.org/10.1080/10705519909540118
Huvila, I. (2016). Awkwardness of becoming a boundary object: Mangle and materialities of reports, documentation data and the archaeological work. The Information Society, 32(4), 280–297. https://doi.org/10.1080/01972243.2016.1177763
Kanjanawasee, S. (2001). Statistics for educational research (5th ed.). Chulalongkorn University.
Kline, R. B. (2005). Principles and practice of structural equation modeling (2nd ed.). Guilford Press.
Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607–610.
Laudon, K. C., & Laudon, J. P. (2020). Management information systems: Managing the digital firm (16th ed.). Pearson.
Liu, Y. (2020). Virtual museums: An effective tool for cultural heritage preservation and education. Journal of Cultural Heritage Management and Sustainable Development, 10(3), 215–230. https://doi.org/10.1108/JCHMSD-01-2020-0012
Sirikhanth, I. (2024). Development of the Phu Phan Museum’s information management system [Master’s thesis, Sakon Nakhon Rajabhat University].
Styliani, S., Fotis, L., Kostas, K., & Petros, P. (2009). Virtual museums: A survey and some issues for consideration. Journal of Cultural Heritage, 10(4), 520–528. https://doi.org/10.1016/j.culher.2009.03.003
Tammarakkul, J. (2022). The study on sustainable tourism: The use of information technology for Thailand 4.0: A case study of using augmented reality technology for Sgt. Maj. Thawee Folk Museum, Phitsanulok Province [Master’s thesis, Naresuan University].
Tidkongrach, S., Kamchoo, K., & Suvarnaraksha, A. (2023). Diversity of fish species at Khun Thale swamp, Surat Thani province. Journal of Fisheries Technology, 16(1), 44–55.
United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization. (2003). Convention for the safeguarding of the intangible cultural heritage. https://ich.unesco.org/en/convention
Venkatesh, V., & Davis, F. D. (2000). A theoretical extension of the technology acceptance model: Four longitudinal field studies. Management Science, 46(2), 186–204. https://doi.org/10.1287/mnsc.46.2.186.11926
Venkatesh, V., Morris, M. G., Davis, G. B., & Davis, F. D. (2003). User acceptance of information technology: Toward a unified view. MIS Quarterly, 27(3), 425–478. https://doi.org/10.2307/30036540
