การดูแลจิตใจตนเองและความคาดหวังต่อแหล่งสนับสนุนของนักศึกษาพยาบาล ชั้นปีที่ 1
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การเปลี่ยนผ่านจากมัธยมศึกษาสู่การเรียนพยาบาลเป็นช่วงเวลาสำคัญที่นักศึกษาชั้นปีที่ 1 มักเผชิญความเครียดและแรงกดดัน ดังนั้นการดูแลจิตใจตนเองจึงเป็นปัจจัยสำคัญที่ช่วยส่งเสริมความมั่นคงทางอารมณ์และการเรียนรู้เชิงวิชาชีพ
วัตถุประสงค์ (1) ศึกษาระดับการดูแลจิตใจตนเองและระดับความคาดหวังต่อแหล่งสนับสนุนของนักศึกษาพยาบาลชั้นปีที่ 1 (2) ศึกษาปัจจัยภายในและภายนอกที่ส่งผลต่อการดูแลจิตใจตนเอง (3) ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างพฤติกรรมการดูแลจิตใจกับความคาดหวังต่อแหล่งสนับสนุน และ (4) รวบรวมข้อเสนอแนะในการออกแบบกิจกรรมส่งเสริมการดูแลจิตใจตนเองของนักศึกษาพยาบาลชั้นปีที่ 1
วัสดุและวิธีการ การวิจัยแบบผสานวิธีชนิดขนาน กลุ่มตัวอย่างคือ นักศึกษาพยาบาลชั้นปีที่ 1 ปีการศึกษา 2567 จำนวน 150 คน คัดเลือกโดยการรับสมัครและสมัครใจ ใช้แบบสอบถามเกี่ยวกับการดูแลจิตใจตนเองและความคาดหวังต่อแหล่งสนับสนุน (ค่าความเชื่อมั่น .75 และ .90) วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณด้วยสถิติเชิงพรรณนาและสหสัมพันธ์เพียร์สัน และวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา เก็บข้อมูลผ่านแบบสอบถามออนไลน์ระหว่างเดือนมิถุนายน-สิงหาคม 2568
ผล นักศึกษาดูแลจิตใจตนเองในระดับสูง (M = 4.05, SD = 0.82) และคาดหวังต่อการสนับสนุนจากครอบครัวในระดับสูงที่สุด (M = 4.57, SD = 0.71) ปัจจัยภายนอกที่สนับสนุนการดูแลจิตใจ ได้แก่ ครอบครัว (88%) และเพื่อน (77.3%) ส่วนปัจจัยภายในคือการควบคุมอารมณ์ตนเอง (87.3%) พฤติกรรมการดูแลจิตใจตนเองมีความสัมพันธ์เชิงบวกกับความคาดหวังต่อการสนับสนุนจากอาจารย์และเจ้าหน้าที่ เพื่อน ครอบครัว และสถาบัน (p < .01) ข้อมูลเชิงคุณภาพสะท้อนความต้องการกิจกรรมส่งเสริมความสัมพันธ์และการสนับสนุนทางสังคม กิจกรรมสร้างสรรค์และพัฒนาตนเอง กิจกรรมเพื่อสุขภาวะและความผ่อนคลาย และการให้คำปรึกษาออนไลน์
สรุป จากผลการวิจัยนำไปสู่การสร้างองค์ความรู้เกี่ยวกับพฤติกรรมและปัจจัยที่ส่งผลต่อการดูแลจิตใจของนักศึกษาพยาบาลชั้นปีที่ 1 สามารถนำไปใช้เป็นแนวทางในการออกแบบกิจกรรมและกำหนดนโยบายสนับสนุนสุขภาพจิตในระดับอุดมศึกษาได้อย่างเหมาะสมและตรงกับบริบท
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เรื่องที่ลงตีพิมพ์ในวารสารจิตวิทยาคลินิกแล้วถือเป็นลิขสิทธิ์การเผยแพร่โดยวารสารจิตวิทยาคลินิกแต่เพียงผู้เดียว การตีพิมพ์หรือเผยแพร่ซ้ำในที่อื่นต้องได้รับอนุญาตจากกองบรรณาธิการวารสารฯ
เอกสารอ้างอิง
Aslan, H., & Erci, B. (2021). The impact of peer support provided to the first-year students of nursing on the clinical stress and psychomotor nursing skills. International Journal of Caring Sciences, 14(1), 68-78.
Auttama, N., Seangpraw, K., Ong-Artborirak, P., & Tonchoy, P. (2021). Factors associated with self-esteem, resilience, mental health, and psychological self-care among university students in Northern Thailand. Journal of Multidisciplinary Healthcare, 14, 1213-1221. https://doi.org/10.2147/JMDH.S308076
Barankevich, R., & Loebach, J. (2022). Self-care and mental health among college students during the COVID-19 pandemic: Social and physical environment features of interactions which impact meaningfulness and mitigate loneliness. Frontiers in Psychology, 13, Article Number 879408. https://doi.org/10.3389/ fpsyg.2022.879408
Bartlett, M. L., Taylor, H., & Nelson, J. D. (2016). Comparison of mental health characteristics and stress between baccalaureate nursing students and non-nursing students. Journal of Nursing Education, 55(2), 87-90. https://doi.org/ 10.3928/01484834-20160114-05
Brouwer, K. R., Walmsley, L. A., Parrish, E. M., McCubbin, A. K., Welsh, J. D., Braido, C. E. C., & Okoli, C. T. C. (2021). Examining the associations between self-care practices and psychological distress among nursing students during the COVID-19 pandemic. Nurse Education Today, 100, Article number 104864. https://doi.org/ 10.1016/j.nedt.2021.104864
Butler, N., Quigg, Z., Bates, R., Jones, L., Ashworth, E., Gowland, S., & Jones, M. (2022). The contributing role of family, school, and peer supportive relationships in protecting the mental wellbeing of children and adolescents. School Mental Health, 14, 776-788. https://doi.org/10.1007/s12310-022-09502-9
Chaisote, O., Wongtienlai, K., Homchan, T., Nasok, T., Thompad, M., Thongma, M., Aneklapthaworn, W., & Polsap, S. (2023). Stress among nursing students in one nursing college in Bangkok. Royal Thai Navy Medical Journal, 50(3), 624-634. [in Thai].
Creswell, J. W., & Plano Clark, V. L. (2018). Designing and conducting mixed methods research (3rd ed.). SAGE Publications.
Evans, J. R., & Mathur, A. (2018). The value of online surveys: A look back and a look ahead. Internet Research, 28(4), 854-887. https://doi.org/10.1108/IntR-03-2018-0089
Fürtjes, S., Al-Assad, M., Kische, H., & Beesdo-Baum, K. (2024). Mental health apps within the healthcare system: Associations with stigma and mental health literacy. Archives of Public Health, 82, Article Number 126. https://doi.org/10.1186/s13690-024-01362-w
Han, X., Li, H., Xiao, C., Wang, W., Gao, K., Yan, S., & Niu, L. (2025). Physical activity enhances college students’ mental health through social adaptability and exercise behavior chain mediation. Scientific Reports, 15, Article Number 21127. https://doi.org/10.1038/s41598-025-07791-z
Hill, L., & Smith, N. (1990). Self-care: Nursing promotion of health (2nd ed.). Appleton & Lange.
Hoferichter, F., Kulakow, S., & Hufenbach, M. C. (2021). Support from parents, peers, and teachers is differently associated with middle school students’ well-being. Frontiers in Psychology, 12, Article Number 758226. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2021.758226
Jiang, X., Lu, X., Pu, M., & Li, X. (2025). The impact of craft creation practice on university students’ mental health: A moderated network analysis. Frontiers in Public Health, 13, Article Number 1502506. https://doi.org/10.3389/fpubh.2025. 1502506
Jirawatkul, A. (2014). Interpretation and comparison of data from the questionnaires. Journal of Public Health, 23(6), 965-966. [in Thai].
Kotera, Y., Jackson, J. E., Kirkman, A., Edwards, A.-M., Colman, R., Underhill, A., Jackson, J. G., Baker, D., & Ozaki, A. (2023). Comparing the mental health of healthcare students: Mental health shame and self-compassion in counselling, occupational therapy, nursing and social work students. International Journal of Mental Health and Addiction, 22(5), 2787-2804. https://doi.org/10.1007/ s11469-023-01018-w
Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607-610. https://doi.org/10.1177/001316447003000308
Lazarus, R. S., & Folkman, S. (1984). Stress, appraisal, and coping. Springer.
Liem, G. A. D., Wong, Z. Y., Chan, M., Chia Liu, W., Zainudin, N. I., Tan, S. H., Poon, K. K., Kang, T., & Ng, S. C. (2025). Perceived parental expectations and their role in academic and psychosocial functioning. International Journal of Behavioral Development, 49(5), 431-445. https://doi.org/10.1177/01650254251321444
Lohmae, U., Yeepaloh, M., Kajornkittiya, K., & Bunlap, P. (2021). Factors related to adaptations of the first year nursing students studying at a nursing college in a southern border province of Thailand. Journal of Nursing and Health Research, 22(3), 135-146. https://shorturl.asia/k6vOl [in Thai].
Manomenidis, G., Panagopoulou, E., & Montgomery, A. (2019). Resilience in nursing: The role of internal and external factors. Journal of Nursing Management, 27(1), 172-178. https://doi.org/10.1111/jonm.12662
McDermott, R. C., Fruh, S. M., Williams, S., Hauff, C., Sittig, S., Wright, T., Riley, B., Swanzy, D., Graves, R. J., & Hall, H. (2021). Characteristics of negative and positive mental health among nursing students in the United States. Journal of the American Psychiatric Nurses Association, 27(1), 44-53. https://doi.org/10.1177/ 1078390319865322
Mehjabeen, D., Blignault, I., Taha, P. H., Reavley, N., & Slewa-Younan, S. (2023). A mixed methods systematic review of mental health self-care strategies for Arabic-speaking refugees and migrants. BMC Public Health, 23, Article Number 2544. https://doi.org/10.1186/ s12889-023-17395-9
Mokekhaow, K., Sukrapat, W., & Promla, W. (2021). Effect of stress management program on stress level and stress management ability of nursing students. Journal of the Royal Thai Army Nurses, 22(2), 355-363. https://shorturl.asia/zxAKe [in Thai].
Naing, L., Nordin, R. B., Rahman, H. A., & Naing, Y. T. (2022). Sample size calculation for prevalence studies using Scalex and ScalaR calculators. BMC Medical Research Methodology, 22, Article Number 209. https://doi.org/10.1186/ s12874-022-01694-7
Nowell, L. S., Norris, J. M., White, D. E., & Moules, N. J. (2017). Thematic analysis: Striving to meet the trustworthiness criteria. International Journal of Qualitative Methods, 16(1). https://doi.org/10.1177/1609406917733847
Orem, D. E., Taylor, S. G., & Renpenning, K. M. (2001). Nursing: Concepts of practice (6th ed.). Mosby.
Poonwong, P., Bunthumporn, N., & Soonthornchaiya, R. (2024). The effects of a mental health literacy enhancement program on nursing students’ mental health status in nursing colleges under Praboromarajchanok Institute in the Central Region Network. Journal of The Royal Thai Army Nurses, 25(3), 471-480. https://shorturl.asia/KjO9s [in Thai].
Purnamasari, H., Kurniawati, F., & Rifameutia, T. (2022). Systematic review: A study of college adjustment among first-year undergraduates. Buletin Psikologi, 30(2). https://doi.org/10.22146/buletinpsikologi.71892
Reverté-Villarroya, S., Ortega, L., Raigal-Aran, L., Sauras-Colón, E., Ricomà-Muntané, R., Ballester-Ferrando, D., Rascón-Hernán, C., Botigué, T., Lavedán, A., González-Osorio, L., Osorio-Spuler, X., & Burjalés-Martí, M. D. (2021). Psychological well-being in nursing students: A multicentric, cross-sectional study. International Journal of Environmental Research and Public Health, 18(6), Article Number 3020. https://doi.org/10.3390/ ijerph18063020
Ryan, E., Broadbent, R., & Bernoth, M. (2025). The experience of rural undergraduate Bachelor of Nursing students engaging with a nurse tutor: A descriptive study. Australian Journal of Rural Health, 33, Article Number e70065. https://doi.org/10.1111/ajr.70065
Safira, D. A. N., Hidayati, N. O., & Sari, C. W. M. (2022). Emotion regulation and self-injury status among nursing students: A cross-sectional study. Nurse Media Journal of Nursing, 12(1), 32-41. https://doi.org/ 10.14710/nmjn.v12i1.41571
Saleemin, C., Choorat, P. C., Kuha, A., & Rukpanusit, T. (2024). Effects of positive psychological coaching on psychological self-care potential and positive psychological capital of nursing students, Prince of Songkla University, Hat Yai Campus. The Periodical of Behavioral Science, 30(1), 88-108. https://shorturl.asia/6YpXN [in Thai].
Slemon, A., Jenkins, E. K., & Bailey, E. (2021). Enhancing conceptual clarity of self-care for nursing students: A scoping review. Nurse Education in Practice, 55, Article number 103178. https://doi.org/10.1016/j.nepr.2021. 103178
Tantalanukul, S., & Wongsawat, P. (2022). Factors associated with stress among nursing students at Boromrajonani Colleges of Nursing in Thailand Northern Region under the jurisdiction of Ministry of Public Health. Trends in Sciences, 19(13), 4641. https://doi.org/10.48048/ tis.2022.4641 [in Thai].
Taveekaew, J., Chitrak, W., Kaewmanee, C., & Srisen, N. (2019). Mental health and resilience in nursing students: Case study of a nursing college in the northeast. Journal of Nursing, Public Health, and Education, 20(2), 60-67. https://shorturl.asia/bJBpH [in Thai].
Tepkaew, W., & Aphisamacharayothin, P. (2020). The correlation between family bond and mental health of university students in Phitsanulok Province. Thaksin University Library Journal, 9, 162-179. https://shorturl.asia/YiFKH [in Thai].
Tubón Lagua, M. C., & Núñez, S. V. G. (2024). Self-care behaviors and academic stress in nursing students. Ibero-American Journal of Education & Society Research, 4(2), e24027. https://doi.org/10.56183/iberoeds.v4i2.699
Yosep, I., Hikmat, R., Mardhiyah, A., Zamroni, A. H., Pranata, Y., & Saputra, R. L. (2025). Nursing interventions to reduce mental health problems in nursing students: A scoping review. BMC Nursing, 24, Article Number 780. https://doi.org/10.1186/s12912-025-03329-w
Yusoh, W., Choorat, P., & Rukpanusit, T. (2024). Exploring identity through self-compassion, psychological self-care, and leadership among undergraduate student leaders in an online existential group counseling program. The Periodical of Behavioral Science, 31(1), 42-63. https://shorturl.asia/MYj3h [in Thai].
