ความสัมพันธ์ระหว่างสมรรถนะของครูผู้สอนเกี่ยวกับการจัดการเรียนรู้ เชิงรุกกับประสิทธิภาพการบริหารงานวิชาการในสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่ การศึกษาประถมศึกษาสุรินทร์ เขต 1
คำสำคัญ:
สมรรถนะครู, การจัดการเรียนรู้เชิงรุก, ประสิทธิภาพการบริหารงานวิชาการบทคัดย่อ
ภูมิหลังและวัตถุประสงค์: การเรียนรู้เชิงรุกเป็นการจัดกิจกรรมเพื่อให้ผู้เรียนมีบทบาทในกระบวนการเรียนรู้อย่างตื่นตัว เน้นให้ผู้เรียนมีปฏิสัมพันธ์กับกระบวนการเรียนรู้ กระตุ้นให้ผู้เรียนได้ลงมือปฏิบัติจริง ส่งเสริมให้ผู้เรียนประยุกต์ใช้ทักษะและเชื่อมโยงองค์ความรู้นำไปปฏิบัติเพื่อแก้ไข ปัญหา โดยผู้สอนเป็นผู้วางแผนจัดการเรียนรู้อย่างเหมาะสม ให้สอดคล้องกับการจัดการศึกษาในศตวรรษที่ 21 อย่างมีประสิทธิภาพ การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสมรรถนะการจัดการเรียนรู้เชิงรุก
2)เปรียบเทียบสมรรถนะของครูด้านการเรียนรู้เชิงรุก 3) ศึกษาประสิทธิภาพการบริหารงานวิชาการ
4) เปรียบเทียบประสิทธิภาพการบริหารงานวิชาการ 4) ศึกษาความสัมพันธ์ และ 6) ศึกษาแนวทางการพัฒนาสมรรถนะของครูผู้สอนเกี่ยวกับการจัดการเรียนรู้เชิงรุกกับประสิทธิภาพการบริหารงานวิชาการในสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุรินทร์ เขต 1
ระเบียบวิธีการวิจัย: การวิจัยครั้งนี้เป็นวิจัยแบบผสมผสาน กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัย คือ ครู จำนวน 340 คน เครื่องมือที่ใช้คือ แบบสอบถามมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ มีค่าความเชื่อมั่น 0.95 การแนวทางการพัฒนา กลุ่มเป้าหมายคือ ผู้บริหารจำนวน 7 คน โดยวิธีเลือกแบบเจาะจง การวิเคราะห์ข้อมูล โดยการหาค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน เปรียบเทียบตามเพศ ระดับการศึกษา โดยหาค่าที
(t-test) เปรียบเทียบระดับการศึกษาและประสบการณ์ โดยหาค่าเอฟ (F–test) โดยการวิเคราะห์ความแปรปรวนทางเดียว (One–way Analysis of Variance: ANOVA)
ผลการวิจัย: พบว่า 1) สมรรถนะของครูผู้สอนเกี่ยวกับการจัดการเรียนรู้เชิงรุกและประสิทธิภาพการบริหารงานวิชาการ โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด 2) เปรียบเทียบสมรรถนะของครู จำแนกตามเพศและระดับการศึกษาโดยรวมและรายด้านไม่แตกต่างกัน จำแนกตามขนาดสถานศึกษาและประสบการณ์ โดยรวมแตกต่างกัน 3) เปรียบเทียบประสิทธิภาพการบริหารงานวิชาการ จำแนกตามเพศ ระดับการศึกษาโดยรวมไม่แตกต่างกัน ส่วนขนาดสถานศึกษาและประสบการณ์แตกต่างกัน โดยรวมและรายด้านแตกต่างกัน 4) มีความสัมพันธ์กันทางบวกอยู่ในระดับค่อนข้างสูง 5) แนวทางในการพัฒนาควรเน้นการพัฒนาสมรรถนะของครูอย่างเป็นระบบ โดยบูรณาการเทคโนโลยีและภูมิปัญญาท้องถิ่น นอกจากนี้การพัฒนาประสิทธิภาพการบริหารงานวิชาการควรสนับสนุนการใช้หลักสูตรฐานสมรรถนะ การนิเทศแบบกัลยาณมิตร และการสร้างชุมชนแห่งการเรียนรู้ เพื่อยกระดับคุณภาพการศึกษาอย่างยั่งยืน
สรุปผล: สมรรถนะของครูในการจัดการเรียนรู้เชิงรุกส่งผลต่อประสิทธิภาพการบริหารงานวิชาการ โดยรวมอยู่ในระดับสูง ดังนั้น สถานศึกษาควรเน้นการพัฒนาสมรรถนะของครูอย่างเป็นระบบ
โดยบูรณาการเทคโนโลยีและภูมิปัญญาท้องถิ่น และควรสนับสนุนการใช้หลักสูตรฐานสมรรถนะ
การนิเทศแบบกัลยาณมิตร และการสร้างชุมชนแห่งการเรียนรู้ เพื่อยกระดับคุณภาพการศึกษาอย่างยั่งยืน
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ. (2562). นโยบายการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2562–2571. กรุงเทพฯ: กระทรวงศึกษาธิการ.
จิตรลดา พระสุราช. (2564). ภาวะผู้นำเชิงกลยุทธ์ในศตวรรษที่ 21 ของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครู ในโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครพนม เขต 2. วารสารวิชาการสถาบันการอาชีวศึกษาภาคใต้ 1. 6(1), 032-044.
ชนกพร จุฑาสงฆ์. (2559). การพัฒนาโปรแกรมเสริมสร้างสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ สังกัดสำนักงานส่งเสริมศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย. วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต,มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
ฐาปนันท์ กันยา และพรทิพย์ สุริยาชัยวัฒนะ .(2558). "การบริหารงานวิชาการกับประสิทธิผลของโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุพรรณบุรีเขต 3". วารสารวิจัยและพัฒนา วไลย
อลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์.10(2) : 101 -110.
ธนัฏฐา คุณสุข. (2565). การบริหารงานวิชาการที่ส่งผลต่อการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของสถานศึกษาระดับ มัธยมศึกษา ในจังหวัดจันทบุรี. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏรำไพพรรณี.
ธีระรัตน์ คันธิวงศ์. (2560). การศึกษาการบริหารงานการจัดการเรียนรู้ของผู้บริหารสถานศึกษาตามความคิดเห็นของครู วิชาการในสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพระนครศรีอยุธยา เขต 2. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฎพระนครศรีอยุธยา.
ปารณี เพชรสีช่วง. (2561). ปัจจัยที่ส่งผลต่อการบริหารงานวิชาการในสถานศึกษาขั้นพื้นฐานสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเขต 14. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.
ภัทรสุดา เกิดแสง (2563) ความสัมพันธ์ระหว่างสมรรถนะของครูผู้สอนกับประสิทธิผลการบริหารงานวิชาการในโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 23. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.
ยุภาลัย มะลิซ้อน. (2563). การพัฒนาสมรรถนะครูด้านการจัดการเรียนรู้เชิงรุกในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษามหาสารคาม เขต 2. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 7(8), 230-243.
ศักดิ์นรินทร์ นิลรัตน์ศิริกุล. (2563). การพัฒนาสมรรถนะครูด้านการจัดการเรียนรู้เชิงรุกกรณีศึกษาสหวิทยา เขตสติก สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 32. วิทยานิพนธ์ปริญญาการศึกษามหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
สถาบันพัฒนาครูคณาจารย์และบุคลากรทางการศึกษา. (2553). โครงการพัฒนาสมรรถนะของครูตามระบบการพัฒนาครูและบุคลากรทางการศึกษา. กรุงเทพฯ: กระทรวงศึกษาธิการ.
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุรินทร์ เขต 1. (2566). รายงานผลการดำเนินงาน ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2566. สุรินทร์: สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุรินทร์ เขต 1.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2553). คู่มือการประเมินสมรรถนะครู สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน พ.ศ.2553. กรุงเทพฯ : สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.
สุดารัตน์ อายุเจริญ. (2568) การบริหารการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาระยอง เขต 2. วารสารเสียงธรรมจากมหายาน, (11)2. 422-436
อัครพล พลทะอินทร์ และวานิช ประเสริฐพร. (2566). การบริหารงานวิชาการในสถานศึกษา สังกัด
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 3. วารสาร มจร อุบลปริทรรศน์ 8(1). 963-975.
Mayers, C. and Jones, T. (1993). Promoting active learning: strategies for the college classroom. San Francisco: Jossey-Bass
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 Journal for Developing the Social and Community
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์เป็นของผู้ประพันธ์บทความ
