การดำเนินงานการให้บริการช่วยเหลือนักเรียนของศูนย์การศึกษาพิเศษภาคใต้ สังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ
คำสำคัญ:
การให้บริการช่วยเหลือ, แนวทางการพัฒนา, ศูนย์การศึกษาพิเศษภาคใต้บทคัดย่อ
ภูมิหลังและวัตถุประสงค์: การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการดำเนินงานการให้บริการช่วยเหลือนักเรียนของศูนย์การศึกษาพิเศษภาคใต้ สังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ เปรียบเทียบการดำเนินงานจำแนกตามเพศ อายุ วุฒิการศึกษา และประสบการณ์การปฏิบัติงาน รวมทั้งศึกษาแนวทางการพัฒนา
ระเบียบวิธีการวิจัย: การวิจัยใช้ระเบียบวิธีแบบผสมผสาน กลุ่มตัวอย่างคือครูศูนย์การศึกษาพิเศษภาคใต้ จำนวน 254 คน ได้จากการสุ่มอย่างง่าย โดยใช้แบบสอบถามมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับและแบบสัมภาษณ์เป็นเครื่องมือ เก็บรวบรวมข้อมูลและวิเคราะห์ด้วยสถิติร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การทดสอบค่าที การวิเคราะห์ความแปรปรวนทางเดียว และการเปรียบเทียบรายคู่แบบ LSD
ผลการวิจัย: พบว่า การดำเนินงานโดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด () = 4.5262, S.D. = 0.4655) ด้านที่มีค่าเฉลี่ยสูงสุดคือ การจัดทำแผนการให้บริการช่วยเหลือเฉพาะครอบครัว/แผนการศึกษาเฉพาะบุคคล รองลงมาคือ การจัดกิจกรรมที่เหมาะสม ขณะที่ด้านที่มีค่าเฉลี่ยต่ำสุด คือ การประเมินความก้าวหน้า การเปรียบเทียบผลการดำเนินงานจำแนกตามเพศ อายุ และวุฒิการศึกษาไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ แต่แตกต่างกันบางด้านเมื่อจำแนกตามประสบการณ์การปฏิบัติงาน ได้แก่ การคัดกรองและการส่งต่อ การประเมินความสามารถพื้นฐาน และการนิเทศติดตามประเมินผล แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญที่ระดับ .05 แนวทางการพัฒนาที่ได้จากการสัมภาษณ์ผู้บริหาร ได้แก่ การสร้างความร่วมมือระหว่างครู ผู้ปกครอง และนักสหวิชาชีพ การเก็บข้อมูลอย่างเป็นระบบ การวางแผนและจัดทำแผนการศึกษารายบุคคล การใช้กิจกรรมที่เหมาะสม และการนิเทศติดตามประเมินผลอย่างต่อเนื่อง
สรุปผล: ผลการวิจัยสะท้อนว่าศูนย์การศึกษาพิเศษภาคใต้มีการดำเนินงานที่มีประสิทธิภาพ แต่ควรเน้นการพัฒนาระบบการประเมินความก้าวหน้าและกลไกการติดตามผล เพื่อยกระดับคุณภาพการบริการและตอบสนองต่อความต้องการของนักเรียนได้อย่างเหมาะสมและยั่งยืน
เอกสารอ้างอิง
กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา. (2565). รายงานสถานการณ์ความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา พ.ศ. 2565. กรุงเทพฯ: กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.).
งานข้อมูลสารสนเทศ กลุ่มแผนและงบประมาณ สำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ. 2567. รายงานจำนวนตามประเภทบุคลากรของศูนย์การศึกษาพิเศษ. www.specialset.bopp.go.th.
ชฎาพร ยศกลาง. (2565). สภาพและปัญหาการให้บริการช่วยเหลือระยะแรกเริ่ม: ศูนย์การศึกษาพิเศษ ประจำจังหวัดพะเยา (การศึกษาค้นคว้าด้วยตนเอง, การศึกษามหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยพะเยา.
ณิชา วงศ์สุฤทธิ์ และณัฐวุฒิ สัพโส. (2568). การศึกษาสภาพการดำเนินงานการให้บริการช่วยเหลือระยะแรกเริ่มสำหรับเด็กพิการในสถานศึกษากลุ่มเครือข่ายส่งเสริมประสิทธิภาพการจัด การศึกษา:ศูนย์การศึกษาพิเศษเขตการศึกษา 8 จังหวัดภาคเหนือตอนบน. วารสารสังคมศาสตร์มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย, 8(1), 360–375.
ทิวากร ทองอ่อน. (2566). การดำเนินงานการให้บริการช่วยเหลือระยะแรกเริ่มของเครือข่ายส่งเสริมประสิทธิภาพการจัดการศึกษา: ศูนย์การศึกษาพิเศษเขตการศึกษา 3 (สารนิพนธ์ปริญญาศึกษา ศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยหาดใหญ่.
บุญชม ศรีสะอาด. 2560. การวิจัยเบื้องต้น (พิมพ์ครั้งที่ 10 ฉบับปรับปรุงใหม่). กรุงเทพฯ: สุวีริยาสาส์น.
ปรเมศร์ บำรุงหนูไหม. (2566). การดำเนินงานการให้บริการช่วยเหลือระยะแรกเริ่มของศูนย์การศึกษาพิเศษประจำจังหวัดสระบุรี (การค้นคว้าอิสระปริญญาศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยศิลปากร.
พรรวี สมแก้ว. (2566). การให้บริการช่วยเหลือระยะแรกเริ่มตามความคิดเห็นของผู้ปกครองศูนย์การศึกษาพิเศษประจำจังหวัดพัทลุง (สารนิพนธ์ปริญญาศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยหาดใหญ่.
รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย. (2560). รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560.สำนักงานเลขาธิการวุฒิสภา.
พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542. (2542, 19 สิงหาคม). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 116 ตอน 74 ก. หน้า 1-23.
พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2545. (2545, 19 ธันวาคม). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 119 ตอน 123 ก. หน้า 16-21.
พระราชบัญญัติการจัดการศึกษาสำหรับคนพิการ พ.ศ. 2551. (2551, 5 กุมภาพันธ์). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 125 ตอน 28 ก. หน้า 1-13.
พระราชบัญญัติการจัดการศึกษาสำหรับคนพิการ พ.ศ. 2556. (2556, 17 พฤษภาคม). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 130 ตอน 42 ก. หน้า 1-3.
ศูนย์การศึกษาพิเศษ เขตการศึกษา 3 จังหวัดสงขลา. (2567, 27 มิถุนายน). รายงานผลการประเมินตนเอง ประจำปีการศึกษา 2566. ศูนย์การศึกษาพิเศษ เขตการศึกษา 3 จังหวัดสงขลา.
สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.). (2566). คู่มือการให้บริการช่วยเหลือระยะ แรกเริ่มและการศึกษาแบบเรียนรวมในระดับปฐมวัย. สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริม สุขภาพ (สสส.).
สำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ. (2562). หลักสูตรการศึกษาปฐมวัยสำหรับเด็กที่มีความต้องการ จำเป็นพิเศษ พุทธศักราช 2562.
สำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ. (2566). คู่มือสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ ปี พ.ศ. 2566.
สุนิษา ชานนท์. (2567). ความต้องการจำเป็นการดำเนินงานการให้บริการช่วยเหลือระยะแรกเริ่มเด็กที่มีความต้องการจำเป็นพิเศษ กลุ่มเครือข่ายส่งเสริมประสิทธิภาพศูนย์การศึกษาพิเศษเครือข่ายที่9. วารสารปัญญา, 31(2), 26–39.
สุพัตรา ยาวิชัย. (2565). การสอบถามความพึงพอใจของผู้ปกครองเกี่ยวกับการบริหารกระบวนการให้บริการช่วยเหลือระยะแรกเริ่มสำหรับเด็กที่มีความต้องการจำเป็นพิเศษของศูนย์การศึกษาพิเศษประจำจังหวัดปราจีนบุรี. Journal of Roi Kaensarn Academi, 7(9), 96–112.
สุวิมล ศรไชย. (2564). รูปแบบการให้บริการช่วยเหลือระยะแรกเริ่มสำหรับเด็กพิการที่มีประสิทธิภาพโดยใช้เครือข่ายผู้ปกครองของศูนย์การศึกษาพิเศษประจำจังหวัดอำนาจเจริญ. ศูนย์การศึกษาพิเศษประจำจังหวัดอำนาจเจริญ.
Cheali, C., Srisuruk, P., Mongput, K., & Narrot, P. (2024). Teachers’ background diversity on the early intervention service of special education centers in Thailand. Kasetsart Journal of Social Sciences, 45, 401–410. https://doi.org/10.34044/j.kjss.2024.45.2.06
UNESCO. (2020). Global Education Monitoring Report 2020: Inclusion and education – All means all. Paris: UNESCO.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 Journal for Developing the Social and Community
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์เป็นของผู้ประพันธ์บทความ
