แนวทางการลงโทษเด็กที่ก่ออาชญากรรม

ผู้แต่ง

  • สุวนัย ทะคำสอน มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม
  • ชัชวรรณ์ ลีโรจนวุฒิกุล มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม
  • กานต์สินี ทิพย์มณเทียร มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม
  • สุธิดา ผิวขาว มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม
  • จักรพงศ์ ลิ้มสุวรรณ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม
  • ปองปรัชญ์ เกษาสุวรรณ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม
  • ณิชาพรรณ ป้องขวาเลา มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม

คำสำคัญ:

อาชญากรรม, เด็ก, การลงโทษ

บทคัดย่อ

ภูมิหลังแลวัตถุประสงค์: สถานการณ์ปัจจุบันเด็กได้ก่ออาชญากรรมจำนวนเพิ่มขึ้น และหลายครั้งเป็นอาชญากรรมที่ร้ายแรง เช่น การข่มขืนกระทำชำเรา การชิงทรัพย์ การปล้นทรัพย์ การทำร้ายร่างกายให้ได้รับบาดเจ็บสาหัส และการฆ่าผู้อื่น ซึ่งประมวลกฎหมายอาญาไทยมาตรา 73 บัญญัติว่าเด็กอายุยังไม่เกิน 12 ปีกระทำการอันกฎหมายบัญญัติเป็นความผิด เด็กนั้นไม่ต้องรับโทษ และมาตรา 74 บัญญัติว่าเด็กอายุเกิน 12 ปี แต่ยังไม่เกิน 15 ปี ที่กระทำความผิดจะไม่ต้องรับโทษทางอาญา แต่ให้ศาลมีอำนาจที่จะดำเนินการอย่างอื่น ด้วยวิธีการสำหรับเด็ก ทำให้เกิดประเด็นทางสังคมว่าหากเด็กกระทำความผิดทางอาญาแล้วไม่ต้องรับโทษ จะก่อให้เกิดพฤติการณ์เลียนแบบ อีกทั้งผู้เสียหายหรือญาติผู้เสียหายรู้สึกว่าไม่ได้รับการปกป้องจากรัฐที่บังคับมาตรการดังกล่าวที่ไม่ได้สัดส่วนกับฝ่ายผู้เสียหาย

ระเบียบวิธีวิจัย: บทความนี้เป็นบทความวิชาการ ใช้การศึกษาจากเอกสารที่เกี่ยวกับแนวคิดเกี่ยวกับการลงโทษและมาตรการเกี่ยวกับเด็กที่ก่ออาชญากรรมของกฎหมายประเทศไทย และกฎหมายต่างประเทศ ได้แก่ สหรัฐอเมริกา แคนนาดา สาธารณรัฐฝรั่งเศส สาธารณรัฐประชาชนจีน และสาธารณรัฐเกาหลีใต้ แล้วนำข้อมูลมาวิเคราะห์เพื่อให้ได้แนวทางการลงโทษเด็กที่ก่ออาชญากรรมของประเทศไทย

ผลการวิจัย: การลงโทษเด็กอายุเกิน 12 ปีแต่ไม่เกิน 15 ปีที่ก่ออาชญากรรมในประเทศไทยค่อนข้างจะไม่สามารถป้องกันมิให้เด็กมีพฤติกรรมเลียนแบบในการการะทำความผิด และฝ่ายผู้เสียหายรู้สึกว่าไม่ได้รับการปกป้องจากรัฐที่บังคับมาตรการดังกล่าวที่ไม่ได้สัดส่วนกับฝ่ายผู้เสียหาย สำหรับแนวทางการลงโทษเด็กที่ก่ออาชญากรรมในแคนนาดา สาธารณรัฐฝรั่งเศส สาธารณรัฐประชาชนจีน และสาธารณรัฐเกาหลีใต้ พยายามปฏิบัติให้สอดคล้องกับคำแนะนำอนุสัญญาว่าด้วยสิทธิเด็กที่แนะนำให้ไม่ควรลงโทษทางอาญาแก่บุคคลอายุต่ำกว่า 12 ปี และบุคคลที่อายุไม่เกิน 18 ปีควรมีมาตรการพิเศษเกี่ยวกับเด็กและเยาวชนแยกต่างหากจากผู้ใหญ่

ในขณะที่สหรัฐอเมริกาจะมีเกณฑ์อายุที่แตกต่างกันไปตามแต่ละมลรัฐ และในประเทศที่ได้ทำการศึกษามานั้นมีมาตรการเกี่ยวกับการควบคุมหรือดูแลเด็กในการก่ออาชญากรรมที่มีเหมาะสมที่จะนำมาปรับใช้กับประเทศไทย

สรุปผล: แนวทางมาตรการแก้ไขฟื้นฟูที่ศาลเยาวชนและครอบครัวของสาธารณรัฐเกาหลีใต้มีความเหมาะสมที่น่าจะนำมาปรับใช้เป็นแนวทางการลงโทษเด็กที่ก่ออาชญากรรมของประเทศไทย

ประวัติผู้แต่ง

ชัชวรรณ์ ลีโรจนวุฒิกุล, มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม

Chartchawan Leerodanawutikun

Rajhabhat Mahasarakham University

E-mail: Chartchawan_lee@rmu.ac.th 

เอกสารอ้างอิง

กองสารนิเทศ สำนักงานตำรวจแห่งชาติ. (2567, 15 กุมภาพันธ์). ผบ.ตร.รับรายงานผลการศึกษาอายุการกระทำผิดเด็กเยาวชน พบแนวโน้มทำผิดสูงขึ้น เกณฑ์อายุที่ทำผิดต่ำลง เตรียมเสนอกระทรวงยุติธรรม ปรับแก้ไขกฎหมายกำหนดโทษคดีเด็ก. สืบค้นจาก https://saranitet.police.go.th/ผบ-ตร-รับรายงานผลการศึกษา/

เกียรติขจร วัจนะสวัสดิ์. (2562). คำอธิบายกฎหมายอาญา ภาค 1 บทบัญญัติทั่วไป เล่ม 1 (พิมพ์ครั้งที่ 11). พลสยาม พริ้นติ้ง.

นนทรัฐ ไผ่เจริญ. (2566). เด็กอายุ 14 ปี ก่อเหตุยิงกลางห้างสยามพารากอน. Benar News. สืบค้นเมื่อ 9 สิงหาคม 2568, จาก https://www.benarnews.org/thai/news/th-teen-gunman-10032023130723.html

เบอนาร์นิวส์. (2566, 3 ตุลาคม). เยาวชน 14 ปี ใช้ปืนดัดแปลงยิงในพารากอน ดับ 2 เจ็บ 5 ราย. BenarNews. สืบค้นเมื่อ 9 สิงหาคม 2568, จาก https://www.benarnews.org/thai/news/th-teen-gunman-10032023130723.html

พิชยนต์ นิพาสพงษ์. (2563) กฎหมายเกี่ยวกับเด็กและเยาวชนในประเทศแคนาดา. สืบค้นเมื่อ 5 สิงหาคม 2568, จาก

https://oia.coj.go.th/th/content/category/detail/id/8/cid/9044/iid/154346

พิมพ์สุรางค์ ชนินทรลีลา. (2565). การยกเว้นความรับผิดในทางอาญาตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 74 (วิทยานิพนธ์นิติศาสตรมหาบัณฑิต). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สำนักข่าวซินหัว. (2021, 1 มีนาคม). จีนบังคับใช้เกณฑ์อายุ 12 ปี ‘รับผิดทางอาญา’ แล้ว. ซินหัวไทย. สืบค้นเมื่อ 8 สิงหาคม 2568, จาก https://www.xinhuathai.com/china/181841_20210301

สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร. (2564) งานแปลข่าวรอบโลก. จีน. สืบค้นเมื่อ 8 สิงหาคม 2568, จาก https://old.parliament.go.th/ewtadmin/ewt/parliament_parcy/ewt_dl_link.php?nid=76977&filename=foreign_news

หยก พรกระแส. (2556). ความผิดต่อชีวิตและร่างกาย ศึกษาจากพระอัยการลักษณะวิวาทตีด่าในกฎหมายตราสามดวงเปรียบเทียบกับหลักกฎหมายอาญาสมัยใหม่. วิทยานิพนธ์นิติศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

Brown, P. (2018). Reviewing the age of criminal responsibility. Criminal Law Review, 11,

-909.

Juvenile Act, Act No. 16922 (S. Kor. Jan. 5, 2020). Retrieved from Korea Legislation Research Institute website: https://elaw.klri.re.kr/eng_service/lawView.do?hseq=54411&lang=ENG

National People's Congress. (1997). Criminal Law of the People's Republic of China

OHCHR | General Comment No. 24 (2019) on children’s rights in the child justice

system

Thai PBS. (2566, 3 ตุลาคม). แจ้ง 5 ข้อหา! คดีเด็กชาย 14 ปียิงในพารากอน ส่งตัวศาลเยาวชน. Thai PBS News. สืบค้นเมื่อ 14 สิงหาคม 2568, จาก https://www.thaipbs.or.th/news/content/332423

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-12-26

รูปแบบการอ้างอิง

ทะคำสอน ส. ., ลีโรจนวุฒิกุล ช. ., ทิพย์มณเทียร ก. ., ผิวขาว ส. ., ลิ้มสุวรรณ จ. ., เกษาสุวรรณ ป. ., & ป้องขวาเลา ณ. . (2025). แนวทางการลงโทษเด็กที่ก่ออาชญากรรม. Journal for Developing the Social and Community, 12(3), 457–474. สืบค้น จาก https://so03.tci-thaijo.org/index.php/rdirmu/article/view/294381

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิชาการ