การศึกษาการกลั่นแกล้งของนักเรียนในโรงเรียนมัธยมแห่งหนึ่งในพื้นที่จังหวัดปทุมธานี

ผู้แต่ง

  • จักกิตตินันท์ ภควาโศภิษฐ์ โรงเรียนนายร้อยตำรวจ
  • เสกสัณ เครือคำ โรงเรียนนายร้อยตำรวจ

คำสำคัญ:

การกลั่นแกล้งในโรงเรียน, พฤติกรรมนักเรียน, แนวทางการป้องกันและแกไขในสถานศึกษา

บทคัดย่อ

ภูมิหลังและวัตถุประสงค์: การกลั่นแกล้งในสถานศึกษาเป็นปัญหาสำคัญที่ส่งผลกระทบต่อพัฒนาการทางอารมณ์ สังคม และความสัมพันธ์ของนักเรียน อาจสร้างบาดแผลทางจิตใจและส่งผลยาวนานถึงชีวิตในอนาคต งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาพฤติกรรมการกลั่นแกล้งของนักเรียนในโรงเรียนมัธยมแห่งหนึ่งในพื้นที่จังหวัดปทุมธานี 2) ศึกษาปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการกลั่นแกล้งของนักเรียนในโรงเรียนมัธยมแห่งหนึ่งในพื้นที่จังหวัดปทุมธานี และ 3) หาแนวทางที่เหมาะสมของสถานศึกษา ในการป้องกันและแก้ไขปัญหาพฤติกรรมการกลั่นแกล้งของนักเรียนในโรงเรียนมัธยมแห่งหนึ่งในพื้นที่จังหวัดปทุมธานี

ระเบียบวิธีการวิจัย: การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยแบบผสมผสาน กลุ่มตัวอย่างเชิงปริมาณคือนักเรียนระดับมัธยมศึกษาตอนต้น 250 คน ได้จากการสุ่มอย่างง่าย ข้อมูลเชิงคุณภาพได้จากการสัมภาษณ์เชิงลึกครู ผู้บริหาร นักจิตวิทยา และบุคลากรที่เกี่ยวข้องรวม 13 คน เครื่องมือวิจัยประกอบด้วยแบบสอบถามและแบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง ข้อมูลเชิงปริมาณวิเคราะห์ด้วยสถิติเชิงพรรณนาและสถิติอ้างอิง ส่วนข้อมูลเชิงคุณภาพใช้การวิเคราะห์เนื้อหาอย่างเป็นระบบ

ผลการวิจัย: พบว่า 1) การกลั่นแกล้งทางวาจาเป็นรูปแบบที่เกิดขึ้นมากที่สุด รองลงมาคือการกลั่นแกล้งทางกายและทางใจ ผู้กระทำมักมีอิทธิพลในกลุ่มเพื่อน ขณะที่ผู้ถูกกระทำมักเก็บตัวและหลีกเลี่ยงการตอบโต้ 2) ปัจจัยที่เกี่ยวข้องอย่างมีนัยสำคัญ ได้แก่ เพศ ประสบการณ์การถูกกลั่นแกล้ง การคบเพื่อนที่มีพฤติกรรมก้าวร้าว และการควบคุมตนเองต่ำ 3) แนวทางที่เหมาะสมของสถานศึกษา ในการป้องกันและแก้ไขปัญหาพฤติกรรมการกลั่นแกล้งเชิงปฏิบัติ ได้แก่ การกำหนดระเบียบโรงเรียนให้ครอบคลุมการกลั่นแกล้งทุกรูปแบบ จัดกิจกรรมเสริมสร้างการควบคุมตนเองและการจัดการอารมณ์ ส่งเสริมการเคารพความแตกต่าง จัดระบบเฝ้าระวังและช่องทางแจ้งเหตุที่ปลอดภัย รวมทั้งติดตามและปรับพฤติกรรมรายบุคคลอย่างต่อเนื่อง

สรุปผล: การป้องกันและแก้ไขปัญหาการกลั่นแกล้งในโรงเรียนไม่อาจอาศัยเพียงมาตรการหรือโครงการใดโครงการหนึ่งอย่างโดดเดี่ยว หากแต่จำเป็นต้องเกิดจากความร่วมมือของทุกภาคส่วน ไม่ว่าจะเป็นครู ผู้บริหาร นักเรียน ผู้ปกครอง ตลอดจนบุคลากรที่เกี่ยวข้อง เพื่อร่วมกันสร้างสภาพแวดล้อมทางการเรียนรู้ที่ปลอดภัย อบอุ่น และเอื้อต่อการพัฒนาทางอารมณ์และสังคมของนักเรียนอย่างแท้จริง โรงเรียนควรเป็นพื้นที่ที่นักเรียนทุกคนรู้สึกมั่นใจว่าจะได้รับการเคารพ เข้าใจ และได้รับการปกป้องเมื่อต้องเผชิญกับปัญหา พร้อมทั้งส่งเสริมให้เกิดวัฒนธรรมการอยู่ร่วมกันอย่างเห็นอกเห็นใจและเคารพความแตกต่างอย่างยั่งยืน

เอกสารอ้างอิง

กรมสุขภาพจิต. (2563). Bully บูลลี่ ไม่ใช่เรื่องเด็กๆ ความรุนแรงที่รอวันปะทุ. สืบค้นเมื่อวันที่ 5 ตุลาคม 2566 จาก https://dmh.go.th/

ผู้จัดการสุดสัปดาห์. (2566). Bully ระเบิดเวลาลูกใหญ่ในโรงเรียน เด็กไทยเสี่ยง “ซึ่มเศร้า - คิดสั้น”. สืบค้นเมื่อวันที่ 5 ตุลาคม 2566 จาก https://mgronline.com/

มูลนิธิยุวพัฒน์.(2562). การกลั่นแกล้ง (Bullying) ความรุนแรงในสังคม.

สืบค้นเมื่อวันที่ 5 ตุลาคม 2566 จาก https://www.yuvabadhanafoundation.org/

เสกสัณ เครือคำ. (2562). อาชญากรรม อาชญาวิทยา และงานยุติธรรมทางอาญา. นครปฐม: เพชรเกษมการพิมพ์.

เสกสัณ เครือคำ. (2564). มุมมองด้านอาชญาวิทยาต่อแนวทางการควบคุมอาชญากรรม. นครปฐม: เพชรเกษมการพิมพ์.

สุฮัยณี อาหวัง. (2563). ศึกษาผลกระทบจากพฤติกรรมการกลั่นแกล้งของนักเรียนในจังหวัดปัตตานี. วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรบัณฑิต สาขาวิชาพัฒนาสังคม, คณะมนุษย์ศาสตร์และสังคมศาสตร์, มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี.

สำนักนโยบายและแผนการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2565). สถิติข้อมูลทางการศึกษา ปีการศึกษา 2565. สืบค้นเมื่อวันที่ 25 ตุลาคม 2566 จาก http://www.bopp.go.th/

Alderfer, C.P. (1969). An Empirical Test of a New Theory of Human Needs. Organizational Behavior and Human Performance, 4, 142-175.

Baldry, A. C., & Farrington, D. P. (2000). Bullies and delinquents: Personal characteristics and parental styles. Journal of Community & Applied Social Psychology, 10(1), 17–31.

Bandura, A. (1963). The Role of Imitation in Personality. The Journal of Nursery Education, 18, 161-169

Björkqvist, K., Österman, K., & Hjelt-Bäck, M. (1994). Aggression among University Employees. Aggressive Behavior, 20, 173-184.

Bronfenbrenner, U. (1979). The ecology of human development: Experiments by nature and design. Harvard University Press.

Bulutlar and Öz, (2009). The Effects of Ethical Climates on Bullying Behaviour in the Workplace. Journal of Business Ethics, 86(3):273-295

D'Cruz, P. & E. Noronha (2015). Depersonalized bullying: An emergent concern in the contemporary workplace. Concepts, approaches and methods. (pp. 195–231).

Durlak, J. A., (2011). The impact of enhancing students’ social and emotional learning: A meta‐analysis of school‐based universal interventions. Child Development, 82(1), 405–432.

Einarsen, S. (1999), The nature and causes of bullying at work, International Journal of Manpower, Vol. 20 No. 1/2, pp. 16-27.

Einarsen, S., et al. (2003) The Concept of Bullying at Work: The European Tradition. Isla De Arriarán Revista Cultural Y Científica, 63, 175-212.

Gottfredson, M. R., & Hirschi, T. (1990). A general theory of crime. Stanford University Press.

Hershcovis, M. S. (2011). “Incivility, Social Undermining, Bullying… Oh My!”: A Call to Reconcile Constructs within Workplace Aggression Research. Journal of Organizational Behavior, 32, 499-519.

Keashly. (1998).Bullying in the workplace: Definition, prevalence, antecedents and consequences.International Journal of Organization Theory and Behavior, 13(2):202-248

Leyman, H. (1990). Mobbing and psychological terror at workplaces. Violence and Victims, 5, 119-126.

Maslow, A.H. (1943). A Theory of Human Motivation. Psychological Review, 50, 370-396.

McClelland, D.C. (1953) The Achievement Motive. Appleton-Century-Crofts, New York. http://dx.doi.org/10.1037/11144-000

Morrison, B. (2007). Restoring safe school communities: A whole school response to bullying, violence and alienation. The Federation Press.

Sugai, G., & Simonsen, B. (2012). Positive behavioral interventions and supports: History, defining features, and misconceptions. PBIS.org.

Sutherland, E. H. (1947). Principles of Criminology (4th ed.). Lippincott.https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.34192/page/n17/mode/2up

Thapa, A. (2013). A review of school climate research. Review of Educational Research, 83(3), 357–385

Wang, C., Berry, B., & Swearer, S. M. (2013). The critical role of school climate in effective bullying prevention. Theory Into Practice, 52(4), 296–302.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-08-30

รูปแบบการอ้างอิง

ภควาโศภิษฐ์ จ., & เครือคำ เ. (2025). การศึกษาการกลั่นแกล้งของนักเรียนในโรงเรียนมัธยมแห่งหนึ่งในพื้นที่จังหวัดปทุมธานี . Journal for Developing the Social and Community, 12(2), 619–644. สืบค้น จาก https://so03.tci-thaijo.org/index.php/rdirmu/article/view/292221

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย