การพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้เชิงรุก ที่มีผลต่อผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ เรื่อง ดวงอาทิตย์และปรากฏการณ์ของโลก ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 3

ผู้แต่ง

  • จิรนันท์ โสดาภักดิ์ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม
  • ภูษิต บุญทองเถิง มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม
  • สมาน เอกพิมพ์ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม

คำสำคัญ:

การจัดกิจกรรมการเรียนรู้เชิงรุก, ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนรู้วิทยาศาสตร์

บทคัดย่อ

ภูมิหลังและวัตถุประสงค์: วิทยาศาสตร์มีบทบาทสำคัญยิ่งในปัจจุบัน ในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีนั้นครูผู้สอนต้องใช้เทคนิคกลวิธีการจัดการเรียนรู้ ที่หลากหลายเพื่อให้ผู้เรียนสนใจอยากเรียนรู้ เพื่อให้ผู้เรียนมีความสามารถในการคิดเป็นทำเป็น และนำความรู้ที่ได้ไปประยุกต์ใช้ให้เกิดประโยชน์ การวิจัยครั้งนี้มีจุดประสงค์เพื่อ 1) เพื่อพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้เชิงรุก เรื่อง ดวงอาทิตย์และปรากฏการณ์ของโลก ที่มีผลต่อผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 ให้มีประสิทธิภาพตามเกณฑ์ 75/75 2) เพื่อเปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 โดยใช้กิจกรรมการเรียนรู้เชิงรุก ระหว่างก่อนเรียนและหลังเรียน 3) เพื่อศึกษาความพึงพอใจของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 ที่มีต่อการจัดกิจกรรมการเรียนรู้เชิงรุก

ระเบียบวิธีการวิจัย: กลุ่มตัวอย่าง คือ นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 3/4 จำนวน 41 คน ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2567 โรงเรียนอนุบาลมหาสารคาม สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษามหาสารคามเขต 1 ซึ่งได้กลุ่มตัวอย่างมาจากการสุ่มแบบกลุ่ม (Cluster Random Sampling) โดยการใช้ห้องเรียนเป็นหน่วยในการสุ่ม เครื่องมือวิจัย 1) แผนการจัดการเรียนรู้ จำนวน 12 แผน รวม 12 ชั่วโมง 2) แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน ระหว่างก่อนเรียนและหลังเรียน ชนิดปรนัยจำนวน 1 ชุด เลือกตอบ 3 ตัวเลือก จำนวน 30 ข้อ ใช้เป็นแบบทดสอบก่อนเรียน (Pre-test) และหลังเรียน (Post-test) 3) แบบสอบถามความพึงพอใจ ของนักเรียนที่มีต่อการเรียนโดยใช้กิจกรรมการเรียนรู้เชิงรุก เรื่อง ดวงอาทิตย์และปรากฏกาณ์ของโลก ของชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 ใช้แบบมาตราส่วนประมาณค่า (Rating Scale) 3 ระดับ จำนวน 10 ข้อ

ผลการวิจัย: 1) การจัดกิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้กิจกรรมการเรียนรู้เชิงรุก เรื่อง ดวงอาทิตย์และปรากฏการณ์ของโลก ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 ที่จะมีประสิทธิภาพ (E1/E2) ซึ่งได้เท่ากับ 92.51/81.63 ซึ่งสูงกว่าเกณฑ์ที่กำหนดไว้คือ 75/75 2) นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 ที่เรียนโดยใช้การจัดกิจกรรมการเรียนรู้เชิงรุก เรื่อง ดวงอาทิตย์และปรากฏการณ์ของโลก มีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนหลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 3) นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 มีความพึงพอใจต่อการจัดกิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้การจัดกิจกรรมการเรียนรู้เชิงรุก เรื่อง ดวงอาทิตย์และปรากฏการณ์ของโลกโดยรวมจะอยู่ในระดับที่มาก

สรุปผล: การพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้เชิงรุก ที่มีผลต่อผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ เรื่อง ดวงอาทิตย์และปรากฏการณ์ของโลก ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 ได้อย่างมีประสิทธิภาพ และยังสามารถนำไปใช้ในการพัฒนาผู้เรียนระดับชั้นที่สูงได้อีกด้วย

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงศึกษาธิการ. (2551). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ครุสภาลาดพร้าว.

กระทรวงศึกษาธิการ. (2560). มาตรฐานการเรียนรู้และตัวชี้วัดกลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (ฉบับบปรับปรุง 2560) ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ครุสภาลาดพร้าว.

ชลาธร วิเชียรรัตน์. (2559). การศึกษาผลการจัดการเรียนรู็แบบเชิงรุกวิชาเคมี เรื่อง อนุพันธ์ของสารประกอบไฮโดรคาร์บอนสำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร, ปีที่ 18 (2), 142-151.

ทวีวัฒน์ วัฒนกุลเจริญ. (2551). การเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning). กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ แห่ง จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

พงศ์รัตน์ ธรรมชาติ. (2564). การพัฒนารูปแบบการสอนเพื่อส่งเสริมการคิดอย่างมีวิจารณณาณและผมสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิชาเคมีหน่วยการเรียนรู้ พันธะเคมี สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 4. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์. 8(2). กุมภาพันธ์.

ฟาตีฮะห์ อุตสาห์ราชการ. (2558). รูปแบบการเรียนการสอนแบบ Active Learning เพื่อพัฒนาแนวคิดเชิงวิทยาศาสตร์ เรื่อง คลื่นไหวสะเทือน นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4. วิทยานิพนธ์มหาวิทยาลัยบูรพา.

วทัญญู วุฒิวรรณ์. (2553). ผลการจัดการเรียนการสอนวิทยาศาสตร์เชิงรุกเพื่อส่งเสริมผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิทยาศาสตร์และความสามารถในการแก้ปัญหาสำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1. (วิทยานิพนธ์ปริญญาการศึกษามหาบัณฑิต). สืบค้นจาก Thailand Library Integrated System.

วัชรา เล่าเรียนดี และคณะ. (2560). กลยุทธ์การจัดการเรียนรู้เชิงรุกเพื่อพัฒนาการคิดและยกระดับคุณภาพการศึกษาสำหรับศตรวรรษที่ 21. นครปฐม: บริษัท เพชรเกษมพริ้นติ้ง กรุ๊ป จำกัด

วรรณทิพา รอดแรงคำ. (2544). การสอนวิทยาศาสตร์ที่เน้นกระบวนการ (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ :สถาบันพัฒนาคุณภาพวิชาการ (พว.).

สิทธิพงษ์ สุพรม. (2561). การพัฒนาความสามารถในการเรียนรู้เชิงรุกในศตวรรษที่ 21 สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น. วารสารวิจัยและประเมินผลอุบลราชธานี. 7(2): 49-58.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-05-27

รูปแบบการอ้างอิง

โสดาภักดิ์ จ. ., บุญทองเถิง ภ. ., & เอกพิมพ์ ส. . (2025). การพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้เชิงรุก ที่มีผลต่อผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ เรื่อง ดวงอาทิตย์และปรากฏการณ์ของโลก ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 3. Journal for Developing the Social and Community, 12(2), 59–72. สืบค้น จาก https://so03.tci-thaijo.org/index.php/rdirmu/article/view/288974

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย