แนวปฏิบัติที่ดีของชุมชนต้นแบบที่มีการดำรงชีวิตตามปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงในจังหวัดมหาสารคาม

บทคัดย่อ

          การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาแนวปฏิบัติที่ดี (Good practice) ของชุมชนต้นแบบที่มีการดำรงชีวิตตามปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง โดยทำการศึกษาในพื้นที่ 3 หมู่บ้าน ได้แก่ บ้านหนองเผือก อำเภอวาปีปทุม บ้านเหล่าน้อย อำเภอเมือง และบ้านห้วยทราย อำเภอบรบือ จังหวัดมหาสารคาม กลุ่มผู้ให้ข้อมูลหลัก (Key Informants) ได้แก่ ผู้นำชุมชน จำนวน 20 คน เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล ได้แก่ แบบสัมภาษณ์กึ่งมีโครงสร้าง (Semi-structured interview) ด้วยวิธีการสนทนากลุ่ม (Focus group Discussion) เป็นการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพโดยการวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis)  

          ผลการวิจัยพบว่า แนวปฏิบัติที่ดี (Good practice) ของชุมชนต้นแบบที่มีการดำรงชีวิตตามปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ได้แก่ (1) ผู้นำที่เข้มแข็ง และเป็นแบบอย่างที่ดี (2) ความร่วมมือของสมาชิกในชุมชน และความพร้อมในการเข้าร่วมพัฒนายกระดับวิถีชีวิตตนเอง (3) สมาชิกกลุ่มมีภาวะผู้ตามที่ดี (Followership) สมาชิกกลุ่มมีความรู้สึกในการเป็นเจ้าของ (Ownership) ทำให้รู้สึกรักหวงแหนในความเป็นกลุ่ม การนำองค์ความรู้เกี่ยวกับปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงมาปฏิบัติจึงกระทำได้ง่าย รวดเร็ว และเห็นผลอย่างต่อเนื่อง (4) การพัฒนาและยกระดับคุณภาพชีวิตของสมาชิกกลุ่ม เกิดจากความคิดที่เป็นเอกฉันท์ (Consensus) ของทุกคนจึงเป็นพลังร่วม (Synergy) ของกลุ่ม (5) สมาชิกกลุ่มต่างก็พยายามทำให้เห็น ทำให้ดู จนเกิดเป็นต้นแบบ (Model) ของกลุ่ม ส่งผลให้ประชาชนอื่นๆ ที่ไม่ได้เป็นสมาชิกกลุ่มเกิดความสนใจใคร่รู้ ต้องการมีคุณภาพชีวิตและวิถีชีวิตที่ดีขึ้น            เฉกเช่นเดียวกับสมาชิกกลุ่ม (6) สมาชิกกลุ่มมีการน้อมนำปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงมาใช้ในการพัฒนากลุ่มและวิถีชีวิตของตน รู้จักกิน รู้จักใช้ มีความพอเพียง พอประมาณ มีเหตุมีผล และไม่ขยายหรือผลิต ผลิตภัณฑ์ของกลุ่มเกินกว่าความสามารถที่กลุ่มจะผลิตได้ ซึ่งจะทำให้เกิดความกดดัน เป็นทุกข์และไม่มีความสุขในการทำ (7) มีการถอดบทเรียนและมีการจัดการความรู้แบบไม่เป็นทางการภายในกลุ่มเอง และนำสู่การตกผลึกความคิดภายในกลุ่ม จนนำไปสู่การพัฒนาการดำเนินงานของกลุ่ม วิถีชีวิตของสมาชิกภายในกลุ่มให้ดีขึ้นอย่างต่อเนื่อง (8) สมาชิกกลุ่มต่างก็มีการเปิดใจยอมรับสิ่งใหม่ (Open mind) พร้อมที่จะรับเทคโนโลยี และนวัตกรรมใหม่ๆ มาพัฒนาการทำงานและวิถีชีวิตของตนเอง ส่งผลให้พฤติกรรมภายใต้ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงเป็นไปด้วยดีด้วยความเข้าใจและการยอมรับที่จะเรียนรู้และพัฒนา