BCG Model ยุทธศาสตร์การตลาดเพื่อความยั่งยืนในยุคดิจิทัล
คำสำคัญ:
BCG Model, การตลาดที่ยั่งยืน, ยุทธศาสตร์การตลาด, ยุคดิจิทัลบทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์และสังเคราะห์โมเดล BCG ให้เป็นยุทธศาสตร์การตลาดในยุคดิจิทัล โมเดลเศรษฐกิจ BCG เศรษฐกิจชีวภาพ (Bio) เศรษฐกิจหมุนเวียน (Circular) เศรษฐกิจสีเขียว (Green Economy) ซึ่งถือเป็นองค์ความรู้ใหม่ที่เชื่อมโยงมิติของการตลาดเชิงชีวภาพ (Bio Marketing) การตลาดเชิงหมุนเวียน (Circular Marketing) และการตลาดเชิงสีเขียว (Green Marketing) เข้ากับการดำเนินกลยุทธ์การตลาดในบริบทดิจิทัล โดยใช้วิธีการวิเคราะห์เอกสารและการสังเคราะห์ทฤษฎีทางการตลาดที่เกี่ยวข้องครอบคลุมการวิเคราะห์เอกสารเชิงระบบ (Systematic Literature Review) และการสังเคราะห์งานวิจัยทั้งในและต่างประเทศระหว่างปี ค.ศ. 2021–2024 เช่น การตลาดที่ยั่งยืน (Sustainable Marketing Theory) การตลาดเพื่อสังคม (Social Marketing Theory) และทฤษฎีการบริโภคเชิงสัญลักษณ์ (Symbolic Consumption Theory) ผลการศึกษาแสดงให้เห็นว่า การประยุกต์ใช้โมเดล BCG สามารถเสริมสร้างคุณค่าร่วม (Shared Value) ความไว้วางใจ และความภักดีเชิงคุณค่า (Value-driven Loyalty) ของผู้บริโภคได้อย่างยั่งยืน โดยเฉพาะเมื่อเชื่อมโยงกับเครื่องมือดิจิทัล เช่น บล็อกเชน (Blockchain) การเล่าเรื่อง (Storytelling) และ การตลาดแบบมีส่วนร่วมในโลกดิจิทัล (Digital Participatory Marketing) สรุปได้ว่า BCG Model เป็นแนวทางเชิงกลยุทธ์ที่มีศักยภาพในการสร้างความสามารถในการแข่งขันของธุรกิจไทยและขับเคลื่อนเศรษฐกิจดิจิทัลสู่ความยั่งยืน
เอกสารอ้างอิง
ชไมกานต์ ดวงแก้ว, และอุ่นเรือน เล็กน้อย. (2564). การรับรู้และแนวทางการขับเคลื่อนแนวคิดเศรษฐกิจหมุนเวียนเพื่อการจัดการขยะพลาสติกภายใต้หลัก 3Rs ของเทศบาลนครนนทบุรี. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 8(9), 252-263. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/JMND/article/view/255149
ดากาญ์นดา อรัญมาลา, ศุภกร ใหม่คามิ, และธนา มังคละสินธุ์. (2567). การวิเคราะห์องค์ประกอบส่วนประสมทางการตลาดผลิตภัณฑ์สีเขียวในมุมมองของผู้บริโภค. วารสารวิชาการและวิจัย มหาวิทยาลัยภาคตะวันออกเฉียงเหนือ, 14(4), 276-285. https://so04.tcithaijo.org/index.php/neuarj/article/view/275812
ถิรวุฒิ แสงมณีเดช, บําเพ็ญ ไมตรีโสภณ, สมิตา จุลเขตร์, และวิเชียร สิงห์ใหม่. (2567). การประยุกต์ใช้เศรษฐกิจหมุนเวียนเพื่อสร้างความได้เปรียบทางการค้าในการดำเนินธุรกิจแฟชั่นรีไซเคิล. วารสารนวัตกรรมการบริการและการจัดการ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลรัตนโกสินทร์, 12(1), 1-15. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/RCIM/article/view/263547
ฟ้าใส สาธรรม. (2567). กลยุทธ์การตลาดสีเขียวที่ส่งเสริมการเลือกซื้อน้ำดื่มแบรนด์บรรจุขวด [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยมหิดล.
มนต์ศิระ จรูญสิทธิ์, และเชียง เภาชิต. (2568). ความคิดเห็นของนักท่องเที่ยวไทยที่มีต่อแหล่งท่องเที่ยวชุมชนเขตกรุงเทพมหานครในการรณรงค์ท่องเที่ยวสีเขียวและการปลูกจิตสำนึกต่อการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม. วารสารวิจัยสังคมและปริทัศน์, 48(1), 277897. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/socialresearchjournal/ article/view/277897/188096
เมตตา ปราบสุธา. (2567). ปัจจัยการสื่อสารการตลาดที่ส่งผลต่อความยั่งยืนของตลาดนัดชุมชน. วารสารเพื่อการพัฒนาการท่องเที่ยวสู่ความยั่งยืน, 6(1), 24-25. https://so04.tcithaijo.org/index.php/JSTD/article/view/267527
ฤดี เสริมชยุต. (2567). บทบาทของกลยุทธ์การตลาดสีเขียวต่อภาพลักษณ์แบรนด์. วารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม, 18(2), 77-92. https://so03.tcithaijo.org/index.php/msaru/article/view/279389
สำนักงานเศรษฐกิจอุตสาหกรรม. (2566). รายงานสถานการณ์อุตสาหกรรมไตรมาสที่ 4 ปี 2566 และแนวโน้มปี 2567: การขับเคลื่อนอุตสาหกรรมชีวภาพ (Bio industry) ภายใต้โมเดลเศรษฐกิจ BCG. https://www.oie.go.th
สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2563). แผนยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี (พ.ศ.2561-2580). https://www.nesdc.go.th/download/article/article_20200922155823.pdf
สุพัตรา คำแหง, อิศราพร ใจกระจ่าง, และสาวิตรี มุณีศรี. (2564). กลยุทธ์การตลาดสีเขียวเชิงสร้างสรรค์และการสร้างคุณค่าร่วมสู่ความสำเร็จในธุรกิจท่องเที่ยวโดยชุมชนนครศรีธรรมราช. Strategic Perspectives on Business and Marketing Management, 8(1), 78-98. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/mmr/article/view/254445
Asia-Pacific Economic Cooperation. (2022). Understanding the Bio-Circular-Green (BCG) economy model. https://www.apec.org/publications/2022/08/understanding-the-bio-circular-green-(bcg)-economy-model
Belz, F. M., & Peattie, K. (2021). Sustainability marketing: A global perspective (3rd ed.). Wiley.
Edyvean, S. G., Premachandra, I. M., & Chong, J. (2023). Bio-circular-green economy: A Sustainable development framework for Asia. Agricultural and Natural Resources, 57(5), 675–688. https://li01.tcithaijo.org/index.php/anres/article/download/258253/176011/1015186
Elkington, J. (1998). Cannibals with forks: The triple bottom line of 21st century business. Capstone.
Kotler, P., Kartajaya, H., & Setiawan, I. (2021). Marketing 5.0: Technology for humanity. John Wiley & Sons.
Kotler, P., & Keller, K. L. (2016). Marketing management (15th ed.). Pearson Education.
Kotler, P., & Lee, N. R. (2008). Social marketing: Influencing behaviors for good (3rd ed.). Sage Publications.
Kotler, P., & Zaltman, G. (1971). Social marketing: An approach to planned social change. Journal of Marketing, 35(3), 3-12. https://doi.org/10.1177/002224297103500301
Levy, S. J. (1959). Symbols for sale. Harvard Business Review, 37(4), 117–124.
Lieder, M., & Rashid, A. (2024). A systematic literature review on circular economy and business model innovation: Current state and future directions. Journal of Cleaner Production, 434, 140134. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2022.140134
Liu, Y., Li, S., & Zhang, Y. (2023). Value creation from biowaste: An analysis of innovative business models in the bioeconomy. Sustainable Production and Consumption, 35, 122-133. https://doi.org/10.1016/j.spc.2022.11.012
Pang, X., Li, X., & Liu, Q. (2021). The impact of green marketing communication on consumer green purchase intention: The mediating role of perceived green value and green brand image. Journal of Cleaner Production, 290, 125134. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2020.125134
Parguel, B., Benoit-Moreau, F., & Larceneux, F. (2011). How green can you be? An examination of the consumer’s response to greenwashing. Journal of Business Ethics, 102(1), 15-28. https://doi.org/10.1007/s10551-011-0837-0
Porter, M. E., & Kramer, M. R. (2011). Creating shared value. Harvard Business Review, 89(1-2), 62–77.
Singh, J. P., Kumar, A., & Gupta, R. (2022). Green innovations and consumer responses: The mediating role of perceived value and brand trust. Sustainability, 14(15), 9550. https://doi.org/10.3390/su14159550
