การพัฒนาหลักสูตรท้องถิ่นเกี่ยวกับพื้นที่ชุ่มน้ำ สำหรับโรงเรียนในเขตพื้นที่ชุ่มน้ำ อำเภอวารินชำราบ จังหวัดอุบลราชธานี (The Development of Local Curriculum on Wetland Area for Schools surrounding Wetland in Warin Chamrab District Area, Ubon Ratchatani Prov)
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1)ศึกษาแนวทางในการจัดทำหลักสูตรท้องถิ่นเกี่ยวกับพื้นที่ชุ่มนํ้า (2) เพื่อพัฒนาและจัดทำหลักสูตรท้องถิ่นเกี่ยวกับพื้นที่ชุ่มนํ้า สำหรับใช้ในการเรียนการสอนของโรงเรียนระดับประถมศึกษาในเขตพื้นที่ชุ่มนํ้าอำเภอวารินชำราบจังหวัดอุบลราชธานี โดยใช้วิธีวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม มีวิธีดำเนินการวิจัย 4 ขั้นตอนคือ 1) การเตรียมการและศึกษาข้อมูลพื้นฐาน 2) การพัฒนาหลักสูตร 3) การศึกษาดูงานเกี่ยวกับการจัดทำหลักสูตรท้องถิ่น 4)การตรวจสอบคุณภาพของหลักสูตร ผลการศึกษามีข้อค้นพบที่สำคัญ 2 ประการคือ ประการแรก แนวทางในการจัดทำหลักสูตรท้องถิ่นเกี่ยวกับพื้นที่ชุ่มนํ้า กลุ่มเป้าหมายต้องการให้นำครูภูมิปัญญาในชุมชนมามีส่วนร่วมในการจัดกิจกรรมการเรียนการสอน ต้องการให้ชุมชนได้เข้ามามีส่วนร่วมในกระบวนการจัดการเรียนการสอนหลักสูตรท้องถิ่นอย่างแท้จริง ประการที่สอง กระบวนการการพัฒนาหลักสูตร การมีส่วนร่วมของผู้มีส่วนได้ส่วนเสียในการจัดทำหลักสูตรเป็นสิ่งจำเป็นและสำคัญ เพื่อให้หลักสูตรเป็นที่ยอมรับของผู้มีส่วนได้ส่วนเสียและสามารถนำหลักสูตรไปปฏิบัติได้ ผลการประเมินหลักสูตรโดยผู้เชี่ยวชาญพบว่า หลักสูตรมีองค์ประกอบที่เหมาะสมสอดคล้องกับบริบทของท้องถิ่นมีความเหมาะสมสำหรับนำไปใช้สอนในสถานศึกษาในระดับมากและพิจารณาว่าหลักสูตรท้องถิ่นที่สร้างขึ้นมีประโยชน์ต่อการจัดการเรียนการสอนเรื่องการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อมของท้องถิ่นในระดับมากเช่นกัน จากผลการวิจัยสามารถกล่าวได้ว่าหลักสูตรท้องถิ่นที่สร้างขึ้น สอดคล้องกับแนวทางการพัฒนาหลักสูตรท้องถิ่นของกรมวิชาการ กระทรวงศึกษาธิการ มีคุณภาพและมีความเหมาะสมที่จะนำไปใช้สอนนักเรียนประถมศึกษาในโรงเรียนที่อยู่ในพื้นที่ชุ่มนํ้าของอำเภอวารินชำราบ และยังสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในพื้นที่อื่น ๆ ได้โดยบูรณาการเข้ากับสภาพบริบทของท้องถิ่น
Article Details
เอกสารอ้างอิง
2. กระทรวงศึกษาธิการ. (2544). หลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2544. กรุงเทพฯ : วัฒนาพาณิช.
3. “หลักสูตรท้องถิ่น” ใน สานปฏิรูป4 กองบรรณาธิการ.(2544). (พฤศจิกายน, 2544) : 26-28. กองพัฒนาการศึกษานอกโรงเรียน. (2543).การปฏิรูปการเรียนการศึกษานอกโรงเรียน. กรุงเทพฯ: ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.
4. ใจทิพย ์ เชื้อรัตนพงษ์. (2539). การพัฒนาหลักสูตร : หลักการและแนวปฏิบัติ.กรุงเทพฯ : อลีน เพรส.
5. สมหมาย ชินนาค และ กาญจนา ชินนาค. (2552). รายงานการวิจัยเรื่องความหลากหลายทางชีวภาพและรูปแบบการใช้ประโยชน์จากทรัพยากรในบริเวณพื้นที่ชุ่มนํ้าในเขตอำเภอวารินชำราบจังหวัดอุบลราชธานี. กองส่งเสริมการวิจัย มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี.(เอกสารอัดสำเนา).
6. สำลีทองธิว. (2544).โครงการพัฒนาหลักสูตรมัคคุเทศก์น้อยงานไม้แกะสลักและงานไม้สำหรับหมู่บ้านหัตถกรรมไม้และและแกะสลักบ้านถวาย : กรณีศึกษาโรงเรียนบ้านต้นแก้วชุมชนบ้านถวาย อำเภอหางดงจังหวัดเชียงใหม่.กรุงเทพฯ : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.)
7. อานันท์ กาญจนพันธุ์. (2543).“สิทธิ” ใน คณาจารย์ภาควิชาสังคมวิทยาและมานุษยวิทยาแนวคิดพื้นฐานทางสังคมและวัฒนธรรม.เชียงใหม่ : ภาควิชาสังคมวิทยาและมานุษยวิทยา คณะ
สังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
8. Narongveeravaitaya et al. (2005). The Legal and institution basis for wetlands governance in Thailand and the economic value of wetlands in Surin and Buriram provinces, northeast Thailland. Penang Malaysia : The WorldFish Center.
9. สำนักความหลากหลายทางชีวภาพ สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม. (ม.ป.ป.). สืบค้น 25 ตุลาคม 2551, จากhttp://www.onep.go.th/wetlandsthai/index_thai.html (ม.ป.ป.). สืบค้น6 พฤษภาคม 2551. จาก http://chm-thai.onep.go.th/index.html
10. อัมพร เรืองศรี. [ม.ป.ป.]. หลักสูตรท้องถิ่น. สืบค้น6 ตุลาคม 2552. จาก http://gotoknow.org/blog/aumpon-sai/164271 จากhttp://panchalee.wordpress.com/2009/04/10/local_curriculum/
11. สุชาดา จักรพิสุทธิ์[ม.ป.ป.]. ปฏิรูปการศึกษา ปฏิรูปหลักสูตรท้องถิ่นอำนาจและพลังสร้างสรรค์ของหลักสูตรท้องถิ่น. สืบค้น6 ตุลาคม 2552, จากhttp://www.midnightuniv.org/midnight2545/document9662.html)
12. Urban Wetlands in Missoula. สืบค้น 6 ตุลาคม 2552, จาก http://www.co.missoula.mt.us/measures/Riparian.htm