ระบบการสอนวิชาสังคมศึกษาตามพุทธวิธีของครูพระสอนศีลธรรมในโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาในจังหวัดนครสวรรค์

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาองค์ความรู้ระบบการสอนสังคมศึกษาตามพุทธวิธีของพระสอนศีลธรรมในโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา จังหวัดนครสวรรค์ 2. ประเมินสภาพปัญหาและความต้องการพัฒนาระบบการสอน 3. พัฒนาระบบการสอนสังคมศึกษาตามพุทธวิธี และ 4. ประเมินและรับรองระบบที่พัฒนาแล้ว การวิจัยใช้รูปแบบวิจัยและพัฒนา (R&D) ด้วยระเบียบวิธีแบบผสานวิธี โดยใช้แบบสำรวจและการสัมภาษณ์เชิงลึก กลุ่มตัวอย่าง จำนวน 196 คน ได้จากตารางสำเร็จรูปของ Krejcie & Morgan สุ่มกลุ่มตัวอย่างแบบแบ่งชั้น และมีผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 11 คน เครื่องมือวิจัยคือแบบสอบถามและแบบสัมภาษณ์เชิงลึก วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและการวิเคราะห์เนื้อหา

ผลการวิจัยพบว่า 1. องค์ประกอบการสอนตามพุทธวิธีประกอบด้วย 5 องค์ประกอบตาม CIPOF Model และกระบวนการสอน 5 ขั้นตอน โดยบูรณาการลีลาการสอน 4 อย่าง เพื่อพัฒนาความรู้และคุณธรรมของผู้เรียน 2. สภาพปัญหาและความต้องการอยู่ในระดับมาก (x̅ = 3.95, S.D. = 0.154) โดยด้านการดำเนินการสอนมีค่าสูงสุด (x̅ = 4.08) และระบบการสอนมีค่าต่ำสุด (x̅ = 3.86) สะท้อนว่าทุกด้านยังต้องพัฒนา 3. ระบบที่พัฒนาขึ้นประกอบด้วยองค์ประกอบด้านบริบท ปัจจัยนำเข้า กระบวนการ ผลลัพธ์และการตรวจสอบปรับปรุง พร้อมขั้นตอนการสอน 5 ด้าน ได้แก่ การเตรียมการสอน การดำเนินการสอน การใช้สื่อ การสร้างบรรยากาศและการประเมินผล 4. ระบบได้รับการรับรองโดยผู้ทรงคุณวุฒิผ่านการสนทนากลุ่ม และนำเสนอเป็น CHIRAYU MODEL ซึ่งเป็นองค์ความรู้ใหม่ที่สามารถประยุกต์ใช้พัฒนาการสอนสังคมศึกษาตามพุทธวิธีและเสริมสร้างคุณธรรมจริยธรรมแก่นักเรียนระดับการศึกษาขั้นพื้นฐานได้อย่างมีประสิทธิภาพ