ภูมิปัญญาท้องถิ่นการผลิตขนมจ่ามงกุฎ จังหวัดสมุทรสงคราม
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
งานวิจัยนี้ เป็นงานวิจัยเชิงคุณภาพด้วยวิธีวิทยาแบบปรากฏการณ์วิทยา มีวัตถุประสงค์
เพื่อศึกษาองค์ความรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่นการผลิตขนมจ่ามงกุฎ จังหวัดสมุทรสงคราม และศึกษาการสืบทอดภูมิปัญญาท้องถิ่นการผลิตขนมจ่ามงกุฎ จังหวัดสมุทรสงคราม ผู้ให้ข้อมูลคือปราชญ์ชาวบ้านผู้เชี่ยวชาญด้านขนมจ่ามงกุฎ ที่มีประสบการณ์การผลิตขนมจ่ามงกุฎอย่างน้อย 5 ปีขึ้นไป จำนวน 10 คน เครื่องมือที่ใช้ในการรวบรวมข้อมูล ได้แก่ แนวคำถามในการสัมภาษณ์เชิงลึกแบบไม่มีโครงสร้าง รวบรวมข้อมูลด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึก ตรวจสอบความน่าเชื่อถือ โดยใช้วิธีการตรวจสอบแบบสามเส้าด้านข้อมูล ผลการวิจัยพบว่า 1) องค์ความรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่นการผลิตขนมจ่ามงกุฎ จังหวัดสมุทรสงคราม แบ่งเป็น 3 ด้าน ได้แก่ (1) การเตรียมส่วนผสม (2) การเตรียมวัสดุอุปกรณ์ และ (3) การผลิต 2) การสืบทอด ภูมิปัญญาท้องถิ่นการผลิตขนมจ่ามงกุฎ มีลักษณะการ สืบทอด 4 ด้าน ได้แก่ (1) การแสวงหาความรู้ (2) การจัดเก็บ (3) การประยุกต์ใช้ความรู้ (4) การถ่ายทอดความรู้ มี 3 วิธี (1) การบอกเล่า
(2) การสาธิต (3) การปฏิบัติ งานวิจัยนี้ มีข้อเสนอแนะให้จัดกิจกรรมส่งเสริมความรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่นการผลิตขนม จ่ามงกุฎ จังหวัดสมุทรสงคราม สร้างความตระหนักให้คนรุ่นใหม่เห็นความสำคัญของภูมิปัญญาท้องถิ่น และจัดการองค์ความรู้ให้เป็นระบบโดยบันทึกความรู้ในรูปแบบต่าง ๆ ด้วยวิธีการประมวลกลั่นกรองให้เป็นความรู้ที่ชัดแจ้ง และนำมาสู่การเผยแพร่ถ่ายทอดองค์ความรู้แก่คนรุ่นหลังผ่านตัวบุคคลและสู่ผู้บริโภค
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
จรัสสินี สุวีรานนท์, ทรงคุณ จันทจร, และรังสรรค์ สิงหเลิศ. (2565). ภูมิปัญญาอาหารท้องถิ่นจังหวัดพระนครศรีอยุธยา:การพัฒนานวัตกรรมอาหารสำหรับผู้สูงวัยเชิงพาณิชย์. วารสารวิชาการ มนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครสวรรค์, 9(1), 1–15. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/hssnsru/article/view/258056.
จิติยาภรณ์ เชาวรากุล. (2564). การวิเคราะห์องค์ประกอบการจัดการความรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่นของสถานศึกษาในเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพระนครศรีอยุธยา. วารสารรัชต์ภาคย์, 15(40), 214-226. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/RJPJ/article/view/250147/170313.
ฉวีวรรณ สุวรรณาภา, อรอนงค์ วูวงศ์, และเสริมศิลป์ สุภเมธีสกุล. (2560). อาหารพื้นบ้าน: กระบวนการจัดการเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตและจริยธรรมทางสังคมในชุมชนภาคเหนือ. วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์ มจร, 6(4), 1306–1319. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/journal-peace/article/view/108452.
ชัยนะรินทร์ ทับมะเริง, วิชชุดา ยินดี, และกนกกาญจน์ รีบเร่งรัมย์ .(2567). ขนมนางเล็ด: กระบวนการผลิตและแนวทางส่งเสริมอาชีพในชุมชน กรณีศึกษาชุมชนบ้าน สก็วน จังหวัดสุรินทร์. วารสารราชภัฏสุรินทร์วิชาการ, 3(3), 27–38. https://doi.org/10.14456/jasrru.2025.24.
ชินีเพ็ญ มะลิสุวรรณ, และมีนา ระเด่นอาหมัด. (2564). การสื่อสารวัฒนธรรมอาหารพื้นบ้านชายแดนใต้ของไทย. วารสารปัญญาภิวัฒน์. 13(2), 177-189. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/pimjournal/article/view/251134.
ฐิติวัฒน์ เพชรถิรสวัสดิ์. (2566). กระบวนการถ่ายทอดภูมิปัญญาเพื่อการพึ่งพาตนเองของชาวบ้าน ตำบลภูเขาทอง อำเภอพระนครศรีอยุธยา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา. วารสาร มจร การพัฒนาสังคม, 8(1), 341–356. https://so06.tcithaijo.org/index.php/JMSD/article/view/265840.
ดาวรถา วีระพันธ์, ศศมล ผาสุข, ปัณณ์รภัส ถกลภักดี, และธิดารัตน์ กุลณัฐรวงศ์. (2564). ศึกษาสภาพปัญหาและแนวทางส่งเสริมการถ่ายทอดภูมิปัญญาท้องถิ่นในเชิงวิทยาศาสตร์ของผลิตภัณฑ์อาหารชุมชนในเขตภาคกลางตอนบน. วารสารวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา, 13(1), 156–168. https://doi.org/10.53848/irdssru.v13i1.250276.
ธนวิทย์ ลายิ้ม, น้อมจิตต์ สุธีบุตร, และธนภพ โสตรโยม. (2567). ภูมิปัญญาไทยเพื่อการผลิตขนมทองหยิบในจังหวัดภาคกลาง. วารสารกระแสวัฒนธรรม , 25(48), 58–71. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/cultural_approach/article/view/268745.
ธนวิทย์ ลายิ้ม. (2566). ภูมิปัญญาการผลิตขนมทองหยิบกลุ่มจังหวัดภาคกลาง. [วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลพระนคร]. https://tdc.thailis.or.th/tdc/browse.php?option=show&browse_type=title&titleid=687820&query.
บุษกร เชี่ยวจินดากานต์. (2561). เทคนิคการวิจัยเชิงคุณภาพแบบกรณีศึกษา. วารสารศิลปศาสตร์ ปริทัศน์ คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยหัวเฉียวเฉลิมพระเกียรติ, 13(25), 103-118. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/larhcu/article/view/143027.
ประไพพิมพ์ สุธีวสินนนท์, และประสพชัย พสุนนท์. (2559). กลยุทธ์การเลือกตัวอย่างสำหรับการวิจัย เชิงคุณภาพ. วารสารปาริชาติมหาวิทยาลัยทักษิณ, 29(2). 32-48. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/parichartjournal/article/view/69461.
พระครูใบฎีกาวิชาญ วิสุทโธ, และภักดี โพธิ์สิงห์. (2565). อัตลักษณ์ท้องถิ่นสู่การจัดการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์. วารสารวนัมฎองแหรกพุทธศาสตรปริทรรศน์, 9(2), 127–140. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/Vanam_434/article/view/259429.
พันธ์จิตต์ สีเหนี่ยง, คนึงรัตน์ คำมณี, จิรัฐินาฏ ถังเงิน, และสุเมธ ชัยไธสง. (2562). การจัดการความรู้ท้องถิ่นขนมไทยและอาหารว่างจากข้าวในตำบลบางยี่ล้น อำเภอวิเศษชัยชาญ จังหวัดอ่างทอง. วารสารวิทยาศาสตร์เกษตรและการจัดการ, 2(3), 54-64. https://li02.tci-thaijo.org/index.php/JASM/article/view/51.
วิฆเนศวร ทะกอง, และอรวรรณ ศิริสวัสดิ์ อภิชยกุล. (2566). การปรับตัวด้านอัตลักษณ์อาหารท้องถิ่นจันทบุรีในบริบทการท่องเที่ยว. วารสารสังคมศาสตร์และวัฒนธรรม, 7(2), 48–68. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/JSC/article/view/261982.
ศศิธร ศรีทองเพิง, และจุฑามาศ พีรพัชระ. (2567). ภูมิปัญญาอาหารชุมชนกุฎีจีน. วารสารศิลปศาสตร์ราชมงคลสุวรรณภูมิ, 6(1), 134-148. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/art/article/view/274963.
สำราญ ผลดี, อัรฮาวี เจ๊ะสะแม, และอุไรรัตน์ แย้มชุติ. (2564). การสำรวจและจัดทำฐานข้อมูลท้องถิ่นเรื่อง “สมุทรสงคราม เมือง 3 น้ำ”. วารสารศิลปศาสตร์ปริทัศน์, 16(2), 63-78. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/larhcu/article/view/252533.
สุธิดา ไกรเกต, จิตติมา ดำรงวัฒนะ, เดโช แขน้ำแก้ว, และอุดมศักดิ์ เดโชชัย. (2563). บางดีหนมจาก: องค์ความรู้การผลิตขนมจากในชุมชน กรณีศึกษา ชุมชนบางดี หมู่ที่ 9 ตำบลแม่เจ้าอยู่หัว อำเภอเชียรใหญ่ จังหวัดนครศรีธรรมราช. วารสารสังคมศาสตร์และวัฒนธรรม, 4(2), 28–44. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/JSC/article/view/244761.
สุวรรณา เขียวภัคดี, และชัยณรงค์ ศรีรักษ์. (2564). กลยุทธ์การจัดการภูมิปัญญาขนมไทยในบริบทการส่งเสริมและพัฒนาสู่ชุมชนการท่องเที่ยว กรณีศึกษาชุมชนบ้านท่าคอย จังหวัดสุพรรณบุรี ประเทศไทย. วารสารศิลปศาสตร์และวิทยาการจัดการ, 8(2), 90-100. https://kuojs.lib.ku.ac.th/index.php/jfam/article/view/4770.
Langdridge, D. (2007). Phenomenological Psychology: Theory, Research and Method. Pearson Education.
