ปัญหาและแนวปฏิบัติที่ดีในการบริการนักศึกษาของสถาบันอุดมศึกษา
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษารูปแบบและวิเคราะห์ปัญหาที่พบในการบริการนักศึกษา และแนวปฏิบัติที่ดีในการบริการนักศึกษาของสถาบันอุดมศึกษาในปัจจุบัน ใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ กลุ่มผู้ให้ข้อมูลสำคัญ ได้แก่ ผู้บริหารกิจการนักศึกษาจากสถาบันอุดมศึกษาระดับปริญญาตรีในเขตกรุงเทพมหานคร และปริมณฑล จำนวน 8 แห่ง 24 คน ที่ดำเนินงานด้านการบริการนักศึกษาครบทั้ง 7 ด้าน ได้แก่ ด้านที่พักอาศัย การเงิน แนะแนวและคำปรึกษา อาชีพ ศาสนกิจ สุขภาพ และนักศึกษานานาชาติ เก็บข้อมูลโดยใช้แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้างและวิเคราะห์ข้อมูลด้วยวิธีการสรุป ผลการวิจัยพบว่า สถาบันอุดมศึกษาส่วนใหญ่มีการให้บริการตามแนวปฏิบัติของกระทรวงการอุดมศึกษาฯ แต่ประสบปัญหาในด้านประสิทธิภาพ ความทั่วถึง ในการตอบสนองต่อความต้องการที่หลากหลาย โดยเฉพาะกลุ่มนักศึกษาต่างชาติ และนักศึกษาที่มีความต้องการพิเศษ ปัญหาที่พบ ได้แก่ ปัญหาเชิงระบบที่ขาดกรอบนโยบายที่ชัดเจน การขาดฐานข้อมูลรวมในการเชื่อมโยงข้อมูลต่าง ๆ ปัญหาเชิงปฏิบัติการ ได้แก่ ข้อจำกัดด้านบุคลากร งบประมาณ และการประชาสัมพันธ์ที่ไม่ทั่วถึง ส่งผลให้นักศึกษาบางกลุ่มรู้สึกไม่เชื่อมโยงกับบริการที่จัดไว้ สำหรับแนวปฏิบัติที่ดี ได้แก่ การกำหนดนโยบายโดยการให้บริการเชิงรุกด้านเทคโนโลยี โดยมีข้อเสนอแนะว่า การพัฒนาระบบบริการนักศึกษาในลักษณะสมาร์ทเซอร์วิสที่เน้นการใช้เทคโนโลยีที่ทันสมัยในการจัดการข้อมูล และการจัดตั้งหน่วยงานสนับสนุน รวมถึงในอนาคตควรศึกษานักศึกษาในเชิงลึกเฉพาะกลุ่ม เช่น นักศึกษาต่างชาติหรือผู้เรียนที่มีภาวะเปราะบาง การวิจัยเชิงประเมินผลการให้บริการแบบบูรณาการในยุคที่มหาวิทยาลัยต้องใช้เทคโนโลยีดิจิทัลในการจัดการระบบการเรียนการสอนและการบริหารแบบอัจฉริยะ เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตของนักศึกษาให้สามารถเรียนรู้ได้อย่างมีศักยภาพในศตวรรษที่ 21
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กฤตธัช อันชื่น. (2557). คุณภาพชีวิตของนักศึกษามหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี. ใน รายงานการวิจัย. มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี.
ชวนี สุภิรัตน์ และปิยธิดา รุจะศิริ. (2555). ความพึงพอใจของนักศึกษา มทร.พระนครที่มีต่อการบริหารงานด้านกิจการนักศึกษา. ใน รายงานการวิจัย. มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลพระนคร.
ชะเอิ้น พิศาลวัชรินทร์. (2554). ความพึงพอใจของนักศึกษามหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์ที่มีต่อการให้บริการงานกิจการนักศึกษา. ใน รายงานการวิจัย. มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิต.
ชุติมา ทวิชศรี. (2555). ทัศนะของนักศึกษาต่อการจัดบริการหอพักนักศึกษา มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี. ใน วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการอุดมศึกษา. มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
ธีรยุทธ บาลชน และคณะ. (2560). บริการออนไลน์ เข้าถึงง่าย เข้าถึงเร็ว ด้วย Smart Service | Smart Service @KKU Library. PULINET Journal, 4(3), 38-45.
นิพนธ์ เรืองหิรัญวนิช และคณะ. (2560). คุณภาพการให้บริการของกองกิจการนักศึกษา มหาวิทยาลัยศิลปากร. Veridian E-Journal, Silpakorn University ฉบับภาษาไทย สาขามนุษยศาสตร์สังคมศาสตร์และศิลปะ, 10(2), 2677-2689.
ปริยากร มนูเสวต. (2553). รูปแบบการบริหารงานกิจการนักศึกษาที่มีประสิทธิผลของมหาวิทยาลัยเอกชนในประเทศไทย. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยอีสเทิร์นเอเชีย, 1(1), 127-138.
มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. (2561). คู่มือการดำเนินการนิสิตแบบองค์รวม. กรุงเทพมหานคร: กองกิจการนิสิต มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
สายงานกิจการนักศึกษา มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์. (2564). ปัญหาที่ต้องแก้ไข. เรียกใช้เมื่อ 2 กุมภาพันธ์ 2564 จาก https://www.dpu.ac.th/sao/solve.html
สารรังสิตออนไลน์. (2565). RSU Dream Space พื้นที่แห่งการเรียนรู้ตลอด 24 ชม. เรียกใช้เมื่อ 19 พฤษภาคม 2568 จาก https://www2.rsu.ac.th/sarnrangsit-online-detail/Dream%20Space
สำนักงานปลัดกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม. (2563). กรอบแนวทางการดำเนินการตามมาตรฐานกิจการนักศึกษา. กรุงเทพมหานคร: สำนักส่งเสริมและพัฒนาศักยภาพนักศึกษา สำนักงานปลัดกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม.
สุภางค์ จันทวานิช. (2554). การวิเคราะห์ข้อมูลในการวิจัยเชิงคุณภาพ. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สุวพร ตั้งสมวรพงษ์. (2542). การพัฒนาบัณฑิตในยุคโลกาภิวัตน์: ในอุดมศึกษาในศตวรรษที่ 21. กรุงเทพมหานคร: พริ้นโพร.
อมรา ศรีสัจจัง และคณะ. (2549). ความคิดเห็นและความพึงพอใจของนักศึกษาต่อการบริการของงานแนะแนวและจัดหางาน กองกิจการนักศึกษา มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตหาดใหญ่ ประจำปี การศึกษา 2549. ใน รายงานการวิจัย. มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์.
อัจศรา ประเสริฐสิน. (2563). เครื่องมือการวิจัยทางการศึกษาและสังคมศาสตร์. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานทดสอบทางการศึกษาและจิตวิทยา มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
เอื้อมพร หลินเจริญ. (2555). เทคนิคการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพ. วารสารการวัดผลการศึกษา มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 17(1), 17-29.
Astin, A. W. (1993). Assessment for Excellence: the philosophy and practice of assessment and evaluation in higher education. New York: Orix Press.
Burgstahler, S. & Moore, E. (2009). Making student services welcoming and accessible through accommodations and universal design. Journal of Postsecondary Education and Disability, 21(3), 155-174.
Chickering, A. W. & Reisser, L. (1993). Education and identity. (2nd ed.). San Francisco: Jossey-Bass.
CU News. (2020). Scholarship and Welfare Assistance to Chula Students Affected by COVID-19. Retrieved May 20, 2025, from https://www.chula.ac.th/en/news/30391/
Ghosh, A. K. et al. (2008). Service strategies for higher educational institutions based on student segmentation. Journal of Marketing for Higher Education, 17(2), 238-255.
Kabadayi, S. et al. (2019). Smart service experience in hospitality and tourism services: A conceptualization and future research agenda. Journal of Service Management, 30(3), 326-348.
Perozzi, B. & Ramos, E. (2015). Student Affairs and Services in Global Perspective. In George S. McClellan & Jeremy Stringer (Editors). The Handbook of Student Affairs Administration (pp. 115 - 134). San Franciso: Joessy-Bass.
