ศึกษาวิเคราะห์เรื่องกามในนิพเพธิกสูตร: สาเหตุและกลยุทธ์การแก้ไข ตามแนวพุทธศาสตร์
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้มุ่งนำเสนอผลการวิเคราะห์นิพเพธิกสูตรเกี่ยวกับ เรื่อง ความหมายของกาม กามคุณ กามราคะ ในประเด็นความแตกต่างโดยรูปศัพท์ วิเคราะห์วิบากแห่งกาม ความดับแห่งกาม และกลยุทธ์การแก้ไขจุดเริ่มต้นของปัญหาเกิดจากอวิชชา คือ ความไม่รู้ ประเด็นปัญหา คือ อวิชชามาจากไหน เกิดขึ้นได้อย่างไร ทั้ง ๆ ที่พระพุทธเจ้าทรงสอนให้รู้จักข่มหรือดับผัสสะแห่งกามทั้งหลาย ปัญหาจึงเกิดตามมาว่า เราจะขจัดอุปสรรคกั้นขวางเครื่องดับแห่งความกำหนัดในกามได้อย่างไร ตราบใดที่เรายังอยู่ใต้อำนาจแห่งกามก็จะเกิดแรงผลักดันเร่งให้เกิดความทุกข์มากมาย ผลการศึกษาพบว่า อวิชชาเกิดจากจิตถูกกิเลสเข้าครอบงำ และบดบังปัญญา ทำให้หมู่สัตว์เห็นผิดเพี้ยนในการกระทำทางกาย ทางวาจา และทางใจ ตามอิทธิพลของกามเวทนาที่ผ่านมาทางอายตนะทั้ง 5 ในชีวิตประจำวันของมนุษย์ และแนวทางขจัดอุปสรรคกั้นขวางเครื่องดับแห่งความกำหนัดในกาม คือ ปฏิปทาที่นำไปสู่ความดับแห่งกาม การตระหนักถึงโทษแห่งกาม รวมทั้งอานิสงส์ของการสำรวมในกาม ตลอดถึงแนวทางในการหลีกจากกามด้วยการดับผัสสะ โดยการใช้หลักอริยมรรคมีองค์ 8 ประการ บทความนี้ได้นำเนื้อหาของพระนักวิชาการและคฤหัสถ์ที่ศึกษาเรื่องราวของกามในหลากหลายแนวคิด ถ่ายทอดองค์ความรู้ผ่านบทความวิชาการหรือตำราแล้วนำมาวิเคราะห์กับหลักธรรมที่เกี่ยวข้องกับกามตามแนวพุทธศาสตร์ ในลักษณะเปรียบเทียบว่าแนวคิดกับหลักการในพระไตรปิฎกจะมีความผิดแผกแตกต่างกันในบางประเด็นหรือไม่ หากมีจะเป็นประเด็นใด แนวคิดเช่นนั้นส่งผลให้เกิดความรู้ความเข้าใจประการใดสำหรับผู้สนใจศึกษาหรือไม่ เพื่อนำมาใช้ในการดับกามราคะลงได้อย่างมีประสิทธิภาพ
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรเตโช). (2548). พจนานุกรมเพื่อการศึกษาพุทธศาสน์ ชุดคำวัด. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์ธรรมสภาและสถาบันบันลือธรรม.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ.ปยุตฺโต). (2546). พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลศัพท์. (พิมพ์ครั้งที่ 10). กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์สหธรรมิก.
มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2564). พระไตรปิฎกฉบับภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
ราชบัณฑิตยสถาน. (2556). พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ.2554. (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพมหานคร: นานมีบุ๊คส์.
สมานิศ วิจิตร. (2561). ความหมายของยุทธศาสตร์และยุทธวิธี. เรียกใช้เมื่อ 9 กรกฎาคม 2564 จาก http://samanit.blogspot.com/2008/09/blog-post_22.html
เสรี พงศ์พิศ. (2548). เครือข่าย: ยุทธวิธีเพื่อประชาคมเข้มข้นชุมชนเข้มแข็ง. กรุงเทพมหานคร: โครงการมหาวิทยาลัยชีวิตสถาบันการเรียนรู้เพื่อปวงชน.
ปราโมทย์. (2543). อุบายสู้กาม. เรียกใช้เมื่อ 8 กรกฎาคม 2564 จาก http://www.dhammada.net/wimutti/ lD00000152.htm
Britannica, E. (2009). Kama. Chicago: Britannica Educational Publishing.
Joanna, M. (1975). The Dialectics of Desire. Numen. (BRILL). JSTOR 3269765, 22(2), 60 - 145.
Kama Shastra Society. H. (1925). The Kama Sutra of Vatsyayana. Benares. New York: Printed for the Society of the Friends of India.
Roche, L. (2017). "Love-Kama". Retrieved December 1, 2023, from http://samanit.blogspot.com/20 08/09/blog-post_22.html
Sharma, A. (1999). The Purusarthas: An Axiological Exploration of Hinduism. The Journal of Religious Ethics, 27(2), 223 - 256.
Walailoo. (2014). The Subtle of Sensual Desires. Retrieved July 8, 2021, from https://walailoo2010. wordpress.com/2014/04/28/
Williams, M. (1992). Kama Monier - Williams Sanskrit English Dictionary, pp 271, see 3rd column. New York: Oxford University Press.