ศึกษาวิเคราะห์เรื่องกามในนิพเพธิกสูตร: สาเหตุและกลยุทธ์การแก้ไข ตามแนวพุทธศาสตร์

Main Article Content

พระมหาสมบัติ คุเณสโก
พระมหาวิไลศักดิ์ ปญฺญาวโร
พระมหาวิรุธ วิโรจโน
พระครูวินัยธร ทวี อภโย
พระณัฐวุฒิ อภิปุญฺโญ

บทคัดย่อ

บทความนี้มุ่งนำเสนอผลการวิเคราะห์นิพเพธิกสูตรเกี่ยวกับ เรื่อง ความหมายของกาม กามคุณ กามราคะ ในประเด็นความแตกต่างโดยรูปศัพท์ วิเคราะห์วิบากแห่งกาม ความดับแห่งกาม และกลยุทธ์การแก้ไขจุดเริ่มต้นของปัญหาเกิดจากอวิชชา คือ ความไม่รู้ ประเด็นปัญหา คือ อวิชชามาจากไหน เกิดขึ้นได้อย่างไร ทั้ง ๆ ที่พระพุทธเจ้าทรงสอนให้รู้จักข่มหรือดับผัสสะแห่งกามทั้งหลาย ปัญหาจึงเกิดตามมาว่า เราจะขจัดอุปสรรคกั้นขวางเครื่องดับแห่งความกำหนัดในกามได้อย่างไร ตราบใดที่เรายังอยู่ใต้อำนาจแห่งกามก็จะเกิดแรงผลักดันเร่งให้เกิดความทุกข์มากมาย ผลการศึกษาพบว่า อวิชชาเกิดจากจิตถูกกิเลสเข้าครอบงำ และบดบังปัญญา ทำให้หมู่สัตว์เห็นผิดเพี้ยนในการกระทำทางกาย ทางวาจา และทางใจ ตามอิทธิพลของกามเวทนาที่ผ่านมาทางอายตนะทั้ง 5 ในชีวิตประจำวันของมนุษย์ และแนวทางขจัดอุปสรรคกั้นขวางเครื่องดับแห่งความกำหนัดในกาม คือ ปฏิปทาที่นำไปสู่ความดับแห่งกาม การตระหนักถึงโทษแห่งกาม รวมทั้งอานิสงส์ของการสำรวมในกาม ตลอดถึงแนวทางในการหลีกจากกามด้วยการดับผัสสะ โดยการใช้หลักอริยมรรคมีองค์ 8 ประการ บทความนี้ได้นำเนื้อหาของพระนักวิชาการและคฤหัสถ์ที่ศึกษาเรื่องราวของกามในหลากหลายแนวคิด ถ่ายทอดองค์ความรู้ผ่านบทความวิชาการหรือตำราแล้วนำมาวิเคราะห์กับหลักธรรมที่เกี่ยวข้องกับกามตามแนวพุทธศาสตร์ ในลักษณะเปรียบเทียบว่าแนวคิดกับหลักการในพระไตรปิฎกจะมีความผิดแผกแตกต่างกันในบางประเด็นหรือไม่ หากมีจะเป็นประเด็นใด แนวคิดเช่นนั้นส่งผลให้เกิดความรู้ความเข้าใจประการใดสำหรับผู้สนใจศึกษาหรือไม่ เพื่อนำมาใช้ในการดับกามราคะลงได้อย่างมีประสิทธิภาพ

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
คุเณสโก พ. ., ปญฺญาวโร พ. ., วิโรจโน พ. ., อภโย พ. ท. ., & อภิปุญฺโญ พ. . (2023). ศึกษาวิเคราะห์เรื่องกามในนิพเพธิกสูตร: สาเหตุและกลยุทธ์การแก้ไข ตามแนวพุทธศาสตร์. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 10(11), 288–297. สืบค้น จาก https://so03.tci-thaijo.org/index.php/JMND/article/view/273901
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรเตโช). (2548). พจนานุกรมเพื่อการศึกษาพุทธศาสน์ ชุดคำวัด. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์ธรรมสภาและสถาบันบันลือธรรม.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ.ปยุตฺโต). (2546). พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลศัพท์. (พิมพ์ครั้งที่ 10). กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์สหธรรมิก.

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2564). พระไตรปิฎกฉบับภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

ราชบัณฑิตยสถาน. (2556). พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ.2554. (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพมหานคร: นานมีบุ๊คส์.

สมานิศ วิจิตร. (2561). ความหมายของยุทธศาสตร์และยุทธวิธี. เรียกใช้เมื่อ 9 กรกฎาคม 2564 จาก http://samanit.blogspot.com/2008/09/blog-post_22.html

เสรี พงศ์พิศ. (2548). เครือข่าย: ยุทธวิธีเพื่อประชาคมเข้มข้นชุมชนเข้มแข็ง. กรุงเทพมหานคร: โครงการมหาวิทยาลัยชีวิตสถาบันการเรียนรู้เพื่อปวงชน.

ปราโมทย์. (2543). อุบายสู้กาม. เรียกใช้เมื่อ 8 กรกฎาคม 2564 จาก http://www.dhammada.net/wimutti/ lD00000152.htm

Britannica, E. (2009). Kama. Chicago: Britannica Educational Publishing.

Joanna, M. (1975). The Dialectics of Desire. Numen. (BRILL). JSTOR 3269765, 22(2), 60 - 145.

Kama Shastra Society. H. (1925). The Kama Sutra of Vatsyayana. Benares. New York: Printed for the Society of the Friends of India.

Roche, L. (2017). "Love-Kama". Retrieved December 1, 2023, from http://samanit.blogspot.com/20 08/09/blog-post_22.html

Sharma, A. (1999). The Purusarthas: An Axiological Exploration of Hinduism. The Journal of Religious Ethics, 27(2), 223 - 256.

Walailoo. (2014). The Subtle of Sensual Desires. Retrieved July 8, 2021, from https://walailoo2010. wordpress.com/2014/04/28/

Williams, M. (1992). Kama Monier - Williams Sanskrit English Dictionary, pp 271, see 3rd column. New York: Oxford University Press.