รูปแบบการเสริมสร้างสุขภาวะแบบองค์รวมของผู้สูงอายุ ในสถานสงเคราะห์คนชราภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาปัญหาและความต้องการเกี่ยวกับสุขภาวะ และพัฒนารูปแบบการเสริมสร้างสุขภาวะแบบองค์รวมของผู้สูงอายุในศูนย์ฯ/สถานสงเคราะห์คนชราภาคตะวันออกเฉียงเหนือ กลุ่มตัวอย่างในการศึกษาปัญหาและความต้องการเกี่ยวกับสุขภาวะ เป็นผู้สูงอายุในศูนย์พัฒนาการจัดสวัสดิการสังคมผู้สูงอายุ จังหวัดนครพนม และสถานสงเคราะห์คนชราบ้านธรรมปกรณ์โพธิ์กลาง จังหวัดนครราชสีมา จำนวนรวม 67 คน เครื่องมือที่ใช้เก็บรวบรวมข้อมูลเป็นแบบสอบถามความต้องการและปัญหาเกี่ยวกับสุขภาวะของผู้สูงอายุแบบมาตราส่วนประมาณค่า 4 ระดับ มีค่าความเชื่อมั่น (Alpha Coefficient) เท่ากับ .90 และ .89 ตามลำดับ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการหาค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน แล้วแปลผลตามเกณฑ์ที่กำหนดไว้ สำหรับการพัฒนารูปแบบการเสริมสร้างสุขภาวะผู้สูงอายุแบบองค์รวมนั้น ได้ดำเนินการโดยวิเคราะห์ปัญหาและความต้องการเกี่ยวกับผู้สูงอายุแล้วกำหนดรูปแบบกิจกรรม ผนวกกับการสังเคราะห์รูปแบบการส่งเสริมสุขภาพจากทฤษฎีของ Pender PROCEDE - PROCEED และ Care Model แล้วนำเสนอเพื่อหาข้อสรุปในการสนทนากลุ่ม Focus Group Discussion)
ผลการวิจัยพบว่า
ผู้สูงอายุในศูนย์ฯ/สถานสงเคราะห์คนชราภาคตะวันออกเฉียงเหนือ มีปัญหาและความต้องการเกี่ยวกับสุขภาวะระดับมากทั้งโดยรวมและรายด้านทุกด้าน ด้านที่มีค่าเฉลี่ยสูงสุดคือด้านจิตใจ รองลงมาคือด้านร่างกาย ด้านปัญญา/จิตวิญญาณ และด้านสังคมตามลำดับรูปแบบการเสริมสร้างสุขภาวะผู้สูงอายุแบบองค์รวม ประกอบด้วย 3 องค์ประกอบ ได้แก่ 1) กิจกรรมเสริมสร้างสุขภาวะด้านร่างกาย ด้านจิตใจ ด้านสังคม และด้านปัญญา/จิตวิญญาณ 2) ระบบการบริหารจัดการของศูนย์ฯ/สถานสงเคราะห์คนชรา และ 3) การสนับสนุนจากชุมชน สังคม และภาครัฐ
Article Details
เอกสารอ้างอิง
จารุวรรณ สุกใส และวิมลฤดี พงษ์หิรัญญ์. (2556). ปัญหาและความต้องการสวัสดิการของผู้สูงอายุที่รับเบี้ยยังชีพผู้สูงอายุ สำนักงานเขตดินแดง กรุงเทพมหานคร. วารสารเผยแพร่ความรู้ทางวิชาการและงานวิจัย, 20 (1), 46-56.
ชวลิต สวัสดิ์ผล และคณะ. (2560). การดูแลผู้สูงอายุที่อยู่ในภาวะพึ่งพิงในพื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือของไทย. วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์ มจร, 5(ฉบับพิเศษ), 387–405.
นิภาพร พุ่มซ้อน และสุทธิดา สิงหสุต. (2552). วิถีชีวิตผู้สูงอายุในสถานสงเคราะห์คนชราบ้านบางแค 2. ใน สารนิพนธ์ปริญญาศิลปศาสตรบัณฑิต สาขาวิชาการจัดการชุมชน. มหาวิทยาลัยศิลปากร.
เบญจมาศ สุขศรีเพ็ง. (2556). รูปแบบการส่งเสริมสุขภาพของเพนเดอร์ (Pender’s Health Promoting Model). เรียกใช้เมื่อ 2 ตุลาคม 2562 จาก https://www.gotoknow /Org/post/115422
เบญจวรรณ ซูสารอ. (2558). แนวทางการแก้ไขปัญหาผู้สูงอายุถูกทอดทิ้ง ขององค์การบริหารส่วนจังหวัดปัตตานี. ใน การประชุมวิชาการระดับชาติ เทคโนโลยีภาคใต้ วิจัยครั้งที่ 5 “Social Concern : Engaging Minds for a Sustainable Future”. วิทยาลัยเทคโนโลยีภาคใต้.
ปนัดดา พาลี. (2553). กระบวนการพัฒนาคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุอย่างมีส่วนร่วมในชุมชนบ้านโนนคูณและบ้านโนนคำ ตำบลโนนคอ อำเภอโนนคูณ จังหวัดศรีสะเกษ. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ.ปยุตฺโต). (2548). สุขภาวะองค์รวมแนวพุทธ. วารสารพุทธจักร, 59(11), 5–10.
พระมหาสุทิตย์ อาภาโร และสายชล ปัญญาชิต. (2558). รูปแบบการเสริมสร้างสุขภาวะและการเรียนรู้ของสังคมตามแนวพระพุทธศาสนา. Veridian E-Journal, Silpakon University ฉบับภาษาไทย สาขามนุษยศาสตร์ สังคมศาสตร์ และศิลปะ, 8(1), 958-971.
เพ็ญศรี พงษ์ประภาพันธ์ สุวิมล แสนเวียงจันทร์ และประทีป ปัญญ. (2555). การพัฒนารูปแบบการส่งเสริมสุขภาพแบบองค์รวมของผู้ป่วยเบาหวานในชุมชนวัดปรณาวาส. วารวารพยาบาล กระทรวงสาธารณสุข, 2(3), 100-111.
ไพบูลย์ พงษ์แสงพันธุ์ และยุวดี รอดจากภัย. (2557). การมีส่วนร่วมของชุมชนในการส่งเสริมสุขภาพของผู้สูงอายุในภาคตะวันออกของประเทศไทย. วารสารสาธารณสุข มหาวิทยาลัยบูรพา, 9(2), 13-20.
ภาควิชาอนามัยครอบครัว. (2542). เครื่องมืองานวิจัยด้านอนามัยครอบครัว. กรุงเทพมหานคร: คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล.
ภิรมย์ เจริญผล. (2553). ศึกษาวิเคราะห์หลักพุทธธรรมที่ใช้ในการดำเนินชีวิตของผู้สูงอายุ : กรณีศึกษาผู้สูงอายุในสถานสงเคราะห์ จังหวัดนครปฐม. ใน วิทยานิพนธ์ปริญญาพุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาพระพุทธศาสนา. มหาวิทยาลัยจุฬาลงกรณ์ราชวิทยาลัย.
มุจลินท์ แปงศิริ. (2558). การพัฒนารูปแบบการสร้างเสริมสุขภาพผู้สูงอายุโดยบูรณาการภูมิปัญญาท้องถิ่น และการมีส่วนร่วมของชุมชน องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านกลาง อำเภอบ้านกลาง อำเภอสันป่าตอง จังหวัดเชียงใหม่. วารสารวิจัยราชภัฏเชียงใหม่, 16(2), 87–95.
มูลนิธิสถาบันวิจัยและพัฒนาผู้สูงอายุไทย. (2560). สถานการณ์ผู้สูงอายุไทย พ.ศ. 2559. กรุงเทพมหานคร: บริษัท พริ้นเทอรี่ จำกัด.
วิทยาลัยประชากรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. (2560). สำรวจประชากรสูงอายุในประเทศไทย. เรียกใช้เมื่อ 15 กันยายน 2562 จาก http://www.cps.chula.ac.th/ newcps/hot_news_detail.php?id=24
สถาบันวิจัยสังคม มหาวิทยาลัยเชียงใหม่. (2558). นโยบายของรัฐและแนวทางการจัดบริการสังคมสำหรับผู้สูงอายุในอนาคต. เรียกใช้เมื่อ 10 พฤศจิกายน 2562 จาก http://www.sri.cmu.ac.th/~srilocal/research_a/DATA/39_B.html
สมัชชาสุขภาพแห่งชาติ. (2552). การพัฒนาระบบการดูแลระยะยาวสำหรับผู้สูงอายุที่อยู่ในภาวะพึ่งพิง. เรียกใช้เมื่อ 29 ตุลาคม 2562 จาก https://www.samatcha. org/node/97
สุมนทิพย์ บุญเกิด และคณะ. (2561). ความสัมพันธ์ระหว่างการสนับสนุนทางสังคมกับภาวะซึมเศร้าในผู้สูงอายุของสถานสงเคราะห์คนชรา. วารสารพยาบาลทหารบก, 19 (1), 182-190.
Adams, T., Bezner, J., & Steinhardt, M. (1997). The conceptualization and measurement of perceived wellness : integrating balance across and within dimensions. American Journal of Health Promotion, 11(3), 208–218.
Agency for Healthcare Research and Quality. (2013). Practice Facilitation Handbook Module 16. Introduction to the Care Model. Retrieved September 15, 2019, from https://www.ahrq.gov/ncepcr/tools/pf-handbook/mod16.html
Hettler, B. (1976). Six Dimensions of Wellness Model. Wisconsin USA: National Wellness Institute.
Myers, J.T. Sweeney, T.J., and Witmer, T.M. (2000). The Wheel of Wellness Counseling for Wellness : A Wholistic Model for Treatment planning. Journal of Counseling and Development, 78, 251–266.
Raingruber, B. (2012). Health Promotion Theories. Retrieved September 15, 2019, from https://www.verpleegkunde.net/assets/health-promotion-theories.pdf
