มนุษย์กับสันติภาพและพุทธสันติวิธี

บทคัดย่อ

การพัฒนามนุษย์ตามแนวทางพุทธสันติวิธี เป็นกระบวนการมุ่งเน้นให้ตนเองเกิดความสงบโดยใช้สติปัญญา ส่งผลให้สังคมเกิดความสงบสุข ทั้งนี้ พุทธสันติวิธี สามารถช่วยจัดการกับความขัดแย้ง ทั้งความขัดแย้งภายใน คือ ตนเอง และ ความขัดแย้งภายนอก คือ สังคม ซึ่งเรียกว่าการพัฒนามนุษย์ตามแนวทางพุทธสันติวิธี เป็นการพัฒนาคนให้มีปัญญา สามารถหาวิธีการปฏิบัติแก้ไขปัญหาเพื่อใช้ดำเนินชีวิตโดยปราศจากความรุนแรงด้วยวิธีการทางพุทธ โดยนำหลักคำสอนของพระพุทธเจ้ามาใช้เป็นเครื่องมือและเป็นแนวทางในการปฏิบัติ ซึ่งประกอบด้วยกระบวนการที่เรียกว่า พุทธสันติวิธี ที่มุ่งเน้นการเดินทางสายกลาง หรือ มัชฌิมาวิถี ซึ่งเป็นหนทางนำไปสู่สันติ ในทางพระพุทธศาสนา คือ การเดินตามหนทางสู่อริยมรรคมีองค์ 8 ประการ ที่ยึดแนวทางปฏิบัติเพื่อให้เกิดความรู้แจ้งด้วยปัญญา เพื่อให้การดำเนินชีวิตดำรงอยู่ในศีลธรรม โดยเริ่มจากสัมมาทิฐิ คือ การเห็นชอบ เข้าใจในสิ่งที่ถูกต้องและดีงาม สันติจึงต้องเริ่มจากภายใน

          สรุปได้ว่า มนุษย์ในฐานะเป็นทรัพยากรสำคัญในขับเคลื่อน และสร้างความสงบสุขให้กับสังคม มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการนำคนเข้าสู่กระบวนการธรรมะเพื่อทำให้คนเกิดปัญญา ดังนั้น มนุษย์จึงต้องมีการศึกษาไตรสิกขา คือ การเรียนรู้ การพัฒนาตน การฝึกฝนแก้ไขปรับปรุง ซึ่งเป็นกระบวนการศึกษาฝึกอบรมเพื่อพัฒนาชีวิต ประกอบด้วย 3 ประการ ได้แก่ ศีลสิกขา จิตสิกขา และปัญญาสิกขา นำไปสู่ข้อค้นพบที่ว่า แนวทางการสร้างสันติภาพของพระพุทธเจ้า ด้วยการสร้างสันติภายใน เป็นความสุขแท้จริงที่ สามารถนำมาใช้และปฏิบัติได้อย่างเป็นรูปธรรม