ความรับผิดชอบกับการกำกับดูแลการใช้งบประมาณแผ่นดิน ในการพัฒนาวัดและพุทธศาสนา

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ คือ 1) เพื่อศึกษาสภาพปัญหาการกำกับดูแลการใช้งบประมาณแผ่นดินในการพัฒนาวัดและพุทธศาสนา 2) เพื่อศึกษาปัจจัยที่เป็นปัญหาการจัดสรรงบประมาณในการพัฒนาวัดและพุทธศาสนา และ 3) เพื่อศึกษาแนวทางความรับผิดชอบกับการกำกับดูแลการใช้งบประมาณแผ่นดินในการพัฒนาวัดและพุทธศาสนา     เป็นการศึกษาเชิงพรรณนา (Descriptive) โดยวิธีการวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) ที่ใช้เทคนิคการสัมภาษณ์เชิงลึก (InDepth Interview) และการสนทนากลุ่ม (Focus Groups) โดยกลุ่มผู้ให้ข้อมูลสำคัญ (Key Informants) แบ่งออกเป็น 3 กลุ่ม ได้แก่ ผู้บริหารส่วนนโยบายที่เกี่ยวข้อง กลุ่มผู้บริหารส่วนปฏิบัติการ และกลุ่มผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย (Stake Holders) และนำข้อมูลที่ได้มาวิเคราะห์และสรุปผลการวิจัย

          ผลการวิจัยพบว่า

1. สภาพปัญหาการกำกับดูแลการใช้งบประมาณแผ่นดินในการพัฒนาวัดและพุทธศาสนา พบว่า วัดขาดโครงสร้างการบริหารการเงินที่เป็นระบบ กฎหมายที่บังคับใช้อยู่ในปัจจุบันให้อำนาจหน้าที่อยู่ในความรับผิดชอบของเจ้าอาวาส การไม่มีการรายงานทางการเงินที่เป็นมาตรฐาน และไม่มีการเก็บข้อมูลการเงินของวัดไว้ ทำให้ขาดการสะท้อนภาพรวมของการบริหารการเงินของวัด ซึ่งหน่วยงานที่ควรมีบทบาทในการรวบรวมข้อมูล โดยเฉพาะสำนักงานพุทธศาสนาแห่งชาติ ยังไม่สามารถรวบรวมข้อมูลการเงินของวัดไทยได้อย่างเป็นระบบมากพอ


2. ปัจจัยที่เป็นปัญหาการจัดสรรงบประมาณในการพัฒนาวัดและพุทธศาสนา พบว่า ปัจจัยที่เป็นปัญหาเกิดจากโครงสร้างของมหาเถรสมาคม ที่ไม่สามารถจัดการปัญหาได้มีความล่าช้า และไม่มีระบบการตรวจสอบที่เข้มแข็งมากพอ ขณะที่สำนักงานพุทธศาสนาแห่งชาติ ซึ่งมีหน้าที่ส่งเสริมกิจการพุทธศาสนา ก็กระทำการทุจริตเสียเอง และบุคลากรในองค์กรไม่มีคุณภาพขาดคุณธรรม เมื่อเกิดปัญหาขึ้นหน่วยงานอื่นจึงต้องเข้ามาแก้ไขปัญหาแทน


3. แนวทางความรับผิดชอบกับการกำกับดูแลการใช้งบประมาณแผ่นดินในการพัฒนาวัดและพุทธศาสนา พบว่าหน่วยงานของรัฐที่ดูแลความรับผิดชอบกับการกำกับดูแลการใช้งบประมาณแผ่นดินในการพัฒนาวัดและพุทธศาสนา ควรกำหนดมาตรการหรือแนวทางการป้องกันและแก้ไขปัญหาการทุจริตโดยมุ่งเน้นการสร้างธรรมาภิบาลในการบริหารงาน และส่งเสริมการมีส่วนร่วมจากทุกภาคส่วนในการตรวจสอบการใช้งบประมาณแผ่นดิน