พุทธจิตรกรรม: ประวัติ พัฒนาการ และอิทธิพลต่อวิถีชีวิตของประชาชน ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ

Main Article Content

พระครูปลัดพีระพันธ์ ธมฺมวุฑฺโฒ
พระมหาวิฑูรย์ สิทฺธิเมธี
สมุทร สงวนสิน
กาญจนพงศ์ สุวรรณ

บทคัดย่อ

                  บทความวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาประวัติและพัฒนาการพุทธจิตรกรรมในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ 2) เพื่อศึกษาความหมายและลักษณะของพุทธจิตรกรรมในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ 3) เพื่อศึกษาอิทธิพลพุทธจิตรกรรมต่อวิถีชีวิตของประชาชนในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยแบบเชิงคุณภาพ ทั้งวิจัยในเชิงเอกสาร และภาคสนาม โดยใช้วิธีวิทยาวิจัยการแบบผสมผสาน ได้กำหนดขอบเขตการวิจัย 3 ด้าน คือ ด้านเอกสาร ศึกษาจากหนังสือและสิ่งพิมพ์ ด้านเนื้อหา เน้นการวิจัยเพื่อประวัติ พัฒนาการ ลักษณะ และความหมายของพุทธจิตรกรรม และอิทธิพลต่อวิถีชีวิตของประชาชนในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และด้านพื้นที่ พื้นที่ในการศึกษาวิจัย โดยเลือกการวิจัยแบบเจาะจง


          ผลการวิจัยพบว่า


          ประวัติและพัฒนาการจากภาพเขียนที่ปรากฏตาม วัสดุ สถานที่ และพื้นผิวในการสร้างสรรค์ผลงาน เพื่อถวายและถ่ายทอดเรื่องราวเกี่ยวกับพระพุทธศาสนาพร้อมเป็นพุทธบูชา การพัฒนาของพุทธจิตรกรรมต้องเรียนรู้พัฒนาการควบคู่กับประวัติความเป็นมา พุทธจิตรกรรมได้ปรากฏชัดเจนด้วยฝีมือของชาวบ้านเพราะเคารพและศรัทธาในพระพุทธศาสนาชาวบ้านจึงสร้างรูปเคารพ พุทธจิตรกรรม มีความหมายว่า ภาพเขียนระบายสีบนฝาผนัง อาคาร พุทธสถานเพื่อถ่ายทอด พุทธประวัติ ชาดก คำสอน สัญลักษณ์ คติธรรม วรรณกรรม และเรื่องราวทางพระพุทธศาสนา และมีวิถีชีวิตชาวบ้านเป็นเกร็ดย่อยแทรกอยู่ในภาพที่เป็นเรื่องหลัก อิทธิพลพุทธจิตรกรรมต่อวิถีชีวิตของประชาชนในภาคตะวันออกเฉียงเหนือประกอบไปด้วย ด้านสังคม คือ เป็นศูนย์รวมจิตใจของคนในสังคม ด้านคติความเชื่อ เชื่อว่า บาป บุญ มีจริง ด้านการศึกษา คือ การศึกษา ศีล สมาธิ ปัญญา เป็นพื้นฐานของคนดี ด้านเศรษฐกิจประชาชนในท้องที่มีรายได้เสริมเพิ่มมากขึ้น

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ธมฺมวุฑฺโฒ พ., สิทฺธิเมธี พ., สงวนสิน ส., & สุวรรณ ก. (2020). พุทธจิตรกรรม: ประวัติ พัฒนาการ และอิทธิพลต่อวิถีชีวิตของประชาชน ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 6(10), 5272–5285. สืบค้น จาก https://so03.tci-thaijo.org/index.php/JMND/article/view/224549
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กรรณิการ์ ตั้งตุลานนท์. (2554). ศึกษาวิเคราะห์หลักพุทธธรรมที่ปรากฏบนจิตรกรรมฝาผนังในพระอุโบสถวัดทองธรรมชาติวรวิหาร. ใน วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพระพุทธศาสนา. มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

โกสุม สายใจ. (2560). พุทธศิลป์กับการจัดการความรู้. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชพฤกษ์, (3)1 , 1-10.

มโน พิสุทธิรัตนานนท์. (2547). สุนทรียวิจักษณ์ในจิตรกรรมไทย. กรุงเทพมหานคร: โอเดียน สโตร์.

รังสรรค์ เจริญพันทวีสิน. (2543). การเปลี่ยนแปลงสัญญะและรหัสของสถาปัตยกรรมและศิลปกรรมทางพุทธศาสนาในประเทศไทย. ใน วิทยานิพนธ์นิเทศศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชานิเทศศาสตร์. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ราชบัณฑิตยสถาน. (2546). พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๔๒. กรุงเทพมหานคร: นานมีบุ๊คส์บัพลิเคชั่นส.

ศิลป์ พีระศรี. (2532). คุณค่าของจิตรกรรมฝาผนัง. กรุงเทพมหานคร: กรมศิลปากร.

สมชาติ มณีโชติ. (2529). จิตรกรรมไทย. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์โอเดียนสโตร์.

สันติ เล็กสุขุม. (2535). จิตรกรรมแบบประเพณีและแบบสากล. กรุงเทพมหานคร: มหาวิทยาลัยสุโขทัย ธรรมาธิราช.

อธิการ สุขศรี. (2550). การศึกษาพุทธศิลป์ในจังหวัดมหาสารคาม. ใน วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการจัดการแหล่งการเรียนรู้. มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.