พุทธจิตรกรรม: ประวัติ พัฒนาการ และอิทธิพลต่อวิถีชีวิตของประชาชน ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาประวัติและพัฒนาการพุทธจิตรกรรมในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ 2) เพื่อศึกษาความหมายและลักษณะของพุทธจิตรกรรมในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ 3) เพื่อศึกษาอิทธิพลพุทธจิตรกรรมต่อวิถีชีวิตของประชาชนในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยแบบเชิงคุณภาพ ทั้งวิจัยในเชิงเอกสาร และภาคสนาม โดยใช้วิธีวิทยาวิจัยการแบบผสมผสาน ได้กำหนดขอบเขตการวิจัย 3 ด้าน คือ ด้านเอกสาร ศึกษาจากหนังสือและสิ่งพิมพ์ ด้านเนื้อหา เน้นการวิจัยเพื่อประวัติ พัฒนาการ ลักษณะ และความหมายของพุทธจิตรกรรม และอิทธิพลต่อวิถีชีวิตของประชาชนในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และด้านพื้นที่ พื้นที่ในการศึกษาวิจัย โดยเลือกการวิจัยแบบเจาะจง
ผลการวิจัยพบว่า
ประวัติและพัฒนาการจากภาพเขียนที่ปรากฏตาม วัสดุ สถานที่ และพื้นผิวในการสร้างสรรค์ผลงาน เพื่อถวายและถ่ายทอดเรื่องราวเกี่ยวกับพระพุทธศาสนาพร้อมเป็นพุทธบูชา การพัฒนาของพุทธจิตรกรรมต้องเรียนรู้พัฒนาการควบคู่กับประวัติความเป็นมา พุทธจิตรกรรมได้ปรากฏชัดเจนด้วยฝีมือของชาวบ้านเพราะเคารพและศรัทธาในพระพุทธศาสนาชาวบ้านจึงสร้างรูปเคารพ พุทธจิตรกรรม มีความหมายว่า ภาพเขียนระบายสีบนฝาผนัง อาคาร พุทธสถานเพื่อถ่ายทอด พุทธประวัติ ชาดก คำสอน สัญลักษณ์ คติธรรม วรรณกรรม และเรื่องราวทางพระพุทธศาสนา และมีวิถีชีวิตชาวบ้านเป็นเกร็ดย่อยแทรกอยู่ในภาพที่เป็นเรื่องหลัก อิทธิพลพุทธจิตรกรรมต่อวิถีชีวิตของประชาชนในภาคตะวันออกเฉียงเหนือประกอบไปด้วย ด้านสังคม คือ เป็นศูนย์รวมจิตใจของคนในสังคม ด้านคติความเชื่อ เชื่อว่า บาป บุญ มีจริง ด้านการศึกษา คือ การศึกษา ศีล สมาธิ ปัญญา เป็นพื้นฐานของคนดี ด้านเศรษฐกิจประชาชนในท้องที่มีรายได้เสริมเพิ่มมากขึ้น
Article Details
เอกสารอ้างอิง
โกสุม สายใจ. (2560). พุทธศิลป์กับการจัดการความรู้. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชพฤกษ์, (3)1 , 1-10.
มโน พิสุทธิรัตนานนท์. (2547). สุนทรียวิจักษณ์ในจิตรกรรมไทย. กรุงเทพมหานคร: โอเดียน สโตร์.
รังสรรค์ เจริญพันทวีสิน. (2543). การเปลี่ยนแปลงสัญญะและรหัสของสถาปัตยกรรมและศิลปกรรมทางพุทธศาสนาในประเทศไทย. ใน วิทยานิพนธ์นิเทศศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชานิเทศศาสตร์. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ราชบัณฑิตยสถาน. (2546). พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๔๒. กรุงเทพมหานคร: นานมีบุ๊คส์บัพลิเคชั่นส.
ศิลป์ พีระศรี. (2532). คุณค่าของจิตรกรรมฝาผนัง. กรุงเทพมหานคร: กรมศิลปากร.
สมชาติ มณีโชติ. (2529). จิตรกรรมไทย. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์โอเดียนสโตร์.
สันติ เล็กสุขุม. (2535). จิตรกรรมแบบประเพณีและแบบสากล. กรุงเทพมหานคร: มหาวิทยาลัยสุโขทัย ธรรมาธิราช.
อธิการ สุขศรี. (2550). การศึกษาพุทธศิลป์ในจังหวัดมหาสารคาม. ใน วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการจัดการแหล่งการเรียนรู้. มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.