“จาดสารท” สายสัมพันธ์ระหว่างภพ: บุญเดือนสิบอำเภอทุ่งใหญ่ จังหวัดนครศรีธรรมราช

บทคัดย่อ

บทความฉบับนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อศึกษาสายสัมพันธ์ระหว่างภพและประเด็นของการดำรงอยู่ซึ่งประเพณี “แห่จาด” ในงานบุญสารทเดือนสิบ อำเภอทุ่งใหญ่ จังหวัดนครศรีธรรมราช พบว่าการแห่จาดเป็นส่วนหนึ่งในประเพณีบุญสารทเดือนสิบของชาวอำเภอทุ่งใหญ่ จังหวัดนครศรีธรรมราช ที่มีการตระเตรียม “จาด” และข้าวของเครื่องใช้ไว้อย่างครบครันก่อนวันรับตายาย ประเด็นที่เป็นอัตลักษณ์โดดเด่นของประเพณีสารทเดือนสิบของชาวอำเภอทุ่งใหญ่ คือ “การดักจาด” ในช่วง แรม 1-14 ค่ำ เดือน 10 ห้วงเวลาก่อนจะส่งตายายสู่ภพภูมิที่จากมา อันเป็นกิจกรรมที่คนในหมู่บ้านร่วมด้วยช่วยกันอย่างสมัครสมานสามัคคีเพื่อประกอบการสร้าง “จาด” ให้งดงามและทรงคุณค่ามากที่สุด สู่การนำไปแห่อย่างภาคภูมิใน    วันส่งตายาย กอปรเป็นความสัมพันธ์ระหว่างภพที่ถ่ายทอดผ่าน “เปรต” สัญลักษณ์แทน    บรรพบุรุษที่ประพฤติมิชอบ และ “จาด” สัญลักษณ์แห่งความผูกพันด้วยรักและเคารพของลูกหลานชาวอำเภอทุ่งใหญ่ จังหวัดนครศรีธรรมราช เพื่อสร้างสิ่งอำนวยความสะดวกแด่บรรพบุรุษด้วยความห่วงใย สะท้อนความเชื่อของชุมชนด้านการอุทิศส่วนกุศลให้กับบรรพบุรุษสู่กลไกสำคัญในการควบคุมรักษากฎเกณฑ์ต่าง ๆ และสร้างความเป็นระเบียบเรียบร้อยในชุมชน