การอุปัฏฐากภิกษุอาพาธ: บทวิเคราะห์ในมิติพระพุทธศาสนา
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเสนอแนวทางการอุปัฏฐากภิกษุอาพาธในพระพุทธศาสนา การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยทำการศึกษาค้นคว้าจากเอกสารต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง และการสัมภาษณ์เชิงลึกกับผู้ให้ข้อมูลสำคัญ และใช้เทคนิคการวิเคราะห์เนื้อหาแบบอุปนัย ผลการวิจัยพบว่า แนวทางการอุปัฏฐากภิกษุอาพาธในพระพุทธศาสนา แบ่งเป็น 4 ขั้น คือ ขั้นที่ 1 ขั้นเรียนรู้ความเจ็บป่วยของโรค ขั้นที่ 2 สมมติฐาน มีสาเหตุมาจากอารมณ์เป็นพิษ อาหารเป็นพิษ ขั้นที่ 3 ขั้นทำนายผล ต้องได้รับการวินิจฉัยโรคอย่างถูกต้องและแม่นยำ ขั้นที่ 4 การรักษาความเจ็บป่วยเน้นที่การรักษาทางกายภาพ ผสมผสานกับแนวทางในการอุปัฏฐากภิกษุอาพาธ ส่วนหลักธรรมที่ใช้ในการบรรเทาอาการเจ็บป่วย พบว่า ใช้หลักธรรมคิลานสูตร ซึ่งเป็นหลักธรรมในการช่วยบำบัดจิตใจให้กับภิกษุอาพาธ มีจิตใจเข้มแข็งต่อสู้กับทุกข์ภัยไข้เจ็บได้ หลักไตรสิกขา ช่วยให้ใช้ชีวิตด้วยความสำรวมระวังด้วยความไม่ประมาท หลักโพชฌงคสูตร เป็นหลักที่ทำให้ได้เรียนรู้ชีวิตจากความเจ็บไข้ เรียนรู้โรคภัยไข้เจ็บที่เกิดขึ้นกับตนและหาหนทางเยียวยาแก้ไขเพื่อระงับความเจ็บปวด
Article Details
เอกสารอ้างอิง
ชดช้อย วัฒนะ. (2562). การดูแลพระภิกษุอาพาธสำหรับพยาบาล ตอนที่ 2: การดูแลพระภิกษุอาพาธที่รับไว้รักษาในโรงพยาบาล. วารสารวิทยาลัยพยาบาลพระปกเกล้า, 30(2), 239-243.
ประทีป พืชทองหลาง และญาตาวีมินทร์ พืชทองหลาง. (2561). กัลยาณมิตร: เพื่อนแท้บนเส้นทางแห่งอริยมรรค. วารสาร มจร พุทธปัญญาปริทรรศน์, 3(2), 354-365.
พระเทพสุวรรณเมธี และสุพิชฌาย์ พรพิชณรงค์. (2560). หลักคำสอนทางพระพุทธศาสนากับ การเยียวยาบาดแผลทางใจ. วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์ มจร, 5(3), 354-365.
พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรเตโช). (2551). พจนานุกรมเพื่อการศึกษาพุทธศาสน์ “คำวัด”. กรุงเทพมหานคร: ธรรมสภาและสถาบันบันลือธรรม.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ.ปยุตฺโต). (2548). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม. นนทบุรี: บริษัท เอส.อาร์.พริ้นติ้ง แมส โปรดักส์ จำกัด.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ.ปยุตฺโต). (2556). ธรรมนูญชีวิต. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์ผลิธัมม์.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ.ปยุตฺโต). (2559). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลศัพท์. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์ผลิธัมม์.
พระวิชิต ธมฺมรโต. (2560). การดูแลภิกษุอาพาธในโรงพยาบาล. นนทบุรี: ญาณภาวัน.
พุทธทาสภิกขุ. (2549). ธรรมะกับสุขภาพความมีสุขอนามัยทางจิตที่ดี. กรุงเทพมหานคร: มูลนิธิเผยแพร่ชีวิตประเสริฐ.
เพชรัชน์ อ้นโต และคณะ. (2562). พฤติกรรมและความสัมพันธ์ระหว่างพฤติกรรมการฉันภัตตาหารกับการปฏิบัติกิจวัตร ตามวิถีชีวิตของพระสงฆ์. วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์ มจร, 7(2), 348-363.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2535). พระไตรปิฎกภาษาบาลี ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
มูลนิธิภูมิพโลภิกขุ. (2530). พจนานุกรม บาลี – ไทย – อังกฤษ ฉบับภูมิพโลภิกขุ. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์ภูมิพโลภิกขุ.
สันติ เมืองแสง. (2556). พระพุทธศาสนากับสาธารณสุข. กรุงเทพมหานคร: J.PRINT.
อรชร ไกรจักร์. (2555). แนวคิดเรื่องการรักษาพยาบาลในพระพุทธศาสนา. ใน ดุษฎีนิพนธ์พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาพระพุทธศาสนา. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
อุทัย สุดสุข. (2554). สาธารณสุขในพระไตรปิฎก: บูรณาการสู่สุขภาพดี ชีวีมีสุข (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพมหานคร: เทพประทานการพิมพ์.