การอุปัฏฐากภิกษุอาพาธ: บทวิเคราะห์ในมิติพระพุทธศาสนา

Main Article Content

พระมหาสาทร ธมฺมาทโร
พระมหาวีรธิษณ์ วรินฺโท
กฤติยา ถ้ำทอง
พระมหาศุภวัฒน์ ฐานวุฑฺโฒ
พระมหาราเชนทร์ เขมาสโภ

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเสนอแนวทางการอุปัฏฐากภิกษุอาพาธในพระพุทธศาสนา การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยทำการศึกษาค้นคว้าจากเอกสารต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง และการสัมภาษณ์เชิงลึกกับผู้ให้ข้อมูลสำคัญ และใช้เทคนิคการวิเคราะห์เนื้อหาแบบอุปนัย ผลการวิจัยพบว่า แนวทางการอุปัฏฐากภิกษุอาพาธในพระพุทธศาสนา แบ่งเป็น 4 ขั้น คือ ขั้นที่ 1 ขั้นเรียนรู้ความเจ็บป่วยของโรค ขั้นที่ 2 สมมติฐาน มีสาเหตุมาจากอารมณ์เป็นพิษ อาหารเป็นพิษ ขั้นที่ 3 ขั้นทำนายผล ต้องได้รับการวินิจฉัยโรคอย่างถูกต้องและแม่นยำ ขั้นที่ 4 การรักษาความเจ็บป่วยเน้นที่การรักษาทางกายภาพ ผสมผสานกับแนวทางในการอุปัฏฐากภิกษุอาพาธ ส่วนหลักธรรมที่ใช้ในการบรรเทาอาการเจ็บป่วย พบว่า ใช้หลักธรรมคิลานสูตร ซึ่งเป็นหลักธรรมในการช่วยบำบัดจิตใจให้กับภิกษุอาพาธ มีจิตใจเข้มแข็งต่อสู้กับทุกข์ภัยไข้เจ็บได้ หลักไตรสิกขา ช่วยให้ใช้ชีวิตด้วยความสำรวมระวังด้วยความไม่ประมาท หลักโพชฌงคสูตร เป็นหลักที่ทำให้ได้เรียนรู้ชีวิตจากความเจ็บไข้ เรียนรู้โรคภัยไข้เจ็บที่เกิดขึ้นกับตนและหาหนทางเยียวยาแก้ไขเพื่อระงับความเจ็บปวด

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ธมฺมาทโร พ., วรินฺโท พ., ถ้ำทอง ก., ฐานวุฑฺโฒ พ., & เขมาสโภ พ. (2020). การอุปัฏฐากภิกษุอาพาธ: บทวิเคราะห์ในมิติพระพุทธศาสนา. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 6(10), 4686–4696. สืบค้น จาก https://so03.tci-thaijo.org/index.php/JMND/article/view/211307
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

โครงการสารานุกรมไทยสำหรับเยาวชน โดยพระราชประสงค์ในพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว. (2531). สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชน โดยพระราชประสงค์ในพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เล่มที่ 9 เรื่องที่ 9 เวชศาสตร์ชันสูตร. กรุงเทพมหานคร: โครงการสารานุกรมไทยสำหรับเยาวชน โดยพระราชประสงค์ในพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว.

ชดช้อย วัฒนะ. (2562). การดูแลพระภิกษุอาพาธสำหรับพยาบาล ตอนที่ 2: การดูแลพระภิกษุอาพาธที่รับไว้รักษาในโรงพยาบาล. วารสารวิทยาลัยพยาบาลพระปกเกล้า, 30(2), 239-243.

ประทีป พืชทองหลาง และญาตาวีมินทร์ พืชทองหลาง. (2561). กัลยาณมิตร: เพื่อนแท้บนเส้นทางแห่งอริยมรรค. วารสาร มจร พุทธปัญญาปริทรรศน์, 3(2), 354-365.

พระเทพสุวรรณเมธี และสุพิชฌาย์ พรพิชณรงค์. (2560). หลักคำสอนทางพระพุทธศาสนากับ การเยียวยาบาดแผลทางใจ. วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์ มจร, 5(3), 354-365.

พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรเตโช). (2551). พจนานุกรมเพื่อการศึกษาพุทธศาสน์ “คำวัด”. กรุงเทพมหานคร: ธรรมสภาและสถาบันบันลือธรรม.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ.ปยุตฺโต). (2548). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม. นนทบุรี: บริษัท เอส.อาร์.พริ้นติ้ง แมส โปรดักส์ จำกัด.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ.ปยุตฺโต). (2556). ธรรมนูญชีวิต. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์ผลิธัมม์.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ.ปยุตฺโต). (2559). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลศัพท์. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์ผลิธัมม์.

พระวิชิต ธมฺมรโต. (2560). การดูแลภิกษุอาพาธในโรงพยาบาล. นนทบุรี: ญาณภาวัน.

พุทธทาสภิกขุ. (2549). ธรรมะกับสุขภาพความมีสุขอนามัยทางจิตที่ดี. กรุงเทพมหานคร: มูลนิธิเผยแพร่ชีวิตประเสริฐ.

เพชรัชน์ อ้นโต และคณะ. (2562). พฤติกรรมและความสัมพันธ์ระหว่างพฤติกรรมการฉันภัตตาหารกับการปฏิบัติกิจวัตร ตามวิถีชีวิตของพระสงฆ์. วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์ มจร, 7(2), 348-363.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2535). พระไตรปิฎกภาษาบาลี ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

มูลนิธิภูมิพโลภิกขุ. (2530). พจนานุกรม บาลี – ไทย – อังกฤษ ฉบับภูมิพโลภิกขุ. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์ภูมิพโลภิกขุ.

สันติ เมืองแสง. (2556). พระพุทธศาสนากับสาธารณสุข. กรุงเทพมหานคร: J.PRINT.

อรชร ไกรจักร์. (2555). แนวคิดเรื่องการรักษาพยาบาลในพระพุทธศาสนา. ใน ดุษฎีนิพนธ์พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาพระพุทธศาสนา. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

อุทัย สุดสุข. (2554). สาธารณสุขในพระไตรปิฎก: บูรณาการสู่สุขภาพดี ชีวีมีสุข (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพมหานคร: เทพประทานการพิมพ์.