การประยุกต์ใช้พุทธญาณวิทยาของหลักกาลามสูตรในสังคมไทยหลังนวยุค
Main Article Content
บทคัดย่อ
วัตถุประสงค์ของการวิจัยมีดังนี้ 1) เพื่อศึกษากระบวนทรรศน์แห่งพัฒนาการของสังคมไทยหลังนวยุค 2) เพื่อศึกษาวิเคราะห์พุทธปรัชญาว่าด้วยหลักกาลามสูตร 3) เพื่อนำพุทธปรัชญาว่าด้วยกาลามสูตรมาประยุกต์ใช้แก้ปัญหาของสังคมไทยหลังนวยุค 4) เพื่อสร้างองค์ความรู้ใหม่และรูปแบบการพัฒนาคุณภาพชีวิตของสังคมไทยหลังนวยุค วิธีการวิจัย (Methodology) เป็นการวิจัยเอกสาร(document research) เน้นการวิจัยเชิงคุณภาพ (qualitative research)
ผลการวิจัยพบว่า ประการแรก เพื่อศึกษากระบวนทรรศน์แห่งพัฒนาการของสังคมไทยหลังนวยุค จากการศึกษาวิจัย พบว่า แม้จะผ่านกาลเวลามาเนิ่นนาน ความคิด ความเชื่อ และพฤติกรรมของสังคมไทย ยังมีความคิด ความเชื่อและพฤติกรรมที่คลุกเคล้า ผสมปนเปอยู่กับกระบวนทรรศน์ทั้ง 5 ประการที่สอง พบว่า กาลามสูตรเป็นวิธีการวางท่าทีที่พระพุทธเจ้าทรงแนะนำให้ชาวกาลามชนรู้จักใช้สติปัญญาในการรับฟังเรื่อง ราวต่าง ๆ ที่ผ่านเข้ามา แล้วนำมาพิจารณาถึงเนื้อหาของเรื่องราวนั้น ๆ ว่า มีความสมเหตุสมผลมากน้อยเพียงใด ชาวกาลามะต้องพร้อมที่จะรับฟังด้วยใจที่เป็นกลาง มิให้ใช้อคติในการรับฟัง และไม่ด่วนตัดสินใจ เชื่อ จนกว่าจะได้พิจารณาไตร่ตรองรอบด้านแล้วว่าดีหรือไม่ดีอย่างไร จึงค่อยตัดสินใจเชื่อ การที่มนุษย์หลงใหลในวัตถุนิยมหรือบริโภคนิยมจนตกเป็นทาสของวัตถุ เป็นปัญหาที่เกิดจากความเชื่อว่า ความสุขของมนุษย์ขึ้นอยู่กับวัตถุ หรือถือเอาการมีวัตถุหรือการครอบครองวัตถุเป็นฐานในการมีความสุข แล้วพากันปฏิเสธสิ่งอื่น ๆ เช่น ปฏิเสธศาสนา ทำให้ชีวิตขาดสมดุล ขาดความพอดี มนุษย์จึงแสวงหาแต่วัตถุมาปรนเปรอตนเอง ทำทุกอย่างเพื่อให้ได้เงินมา องค์ความรู้ใหม่และรูปแบบการพัฒนาคุณภาพชีวิต สรุปได้เป็นพลัง 3 ประการ คือ พลังของความเชื่อ พลังของความรู้ และพลังของเหตุผล พลัง 3 ประการนี้นำไปสู่พลังของสังคมหลังนวยุค ช่วยให้มนุษย์มีคุณภาพชีวิตที่ดี ที่พึงประสงค์อันเหมาะสมกับยุคสมัยที่รวมเอาพลังต่าง ๆ ในสังคม มาขับเคลื่อนสังคมหลังนวยุคให้แผ่กระจายออกไปทุกทิศทุกทาง เรียกเป็นโมเดลว่า BKR ที่ย่อมาจาก
B คือ Belief
K คือ Knowledge และ to Power of Postmodern Society = BKRS
R คือ Reason
Article Details
เอกสารอ้างอิง
พุทธทาสภิกขุ. (2520) . ศีลธรรมกับมนุษยโลก. ไชยา: ธรรมทานมูลนิธิ.
พุทธทาสภิกขุ . (2549). ปัญหาแห่งมนุษยภาพ. ไชยา: ธรรมทานมูลนิธิ.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎก ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่มที่ 20. กรุงเทพฯ: มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
ยศ สันตสมบัติ. (2540). มนุษย์กับวัฒนธรรม. ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
สมัคร บุราวาส. (2552). พุทธปรัชญา:มองพุทธศาสนาด้วยทรรศนะทางวิทยาศาสตร์. พิมพ์ครั้งที่ 4. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์ศยาม.
สวัสดิ์ อโณทัย. (2558). วิธีการสร้างความสุขตามปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง. ใน วารสารวิชาการ วารสาเซนต์จอห์น. ปีที่ 18 ฉบับที่ 22 (มกราคม-มิถุนายน).
อนันตชัย จินดาวัฒน์. (2556). ประวัติศาสตร์โลก. พิมพ์ครั้งที่ 3. กรุงเทพฯ: ยิปซีกรุ๊ป.
อำนวย ยัสโยธา. (2547). กาลามสูตร. กรุงเทพฯ:โรงพิมพ์ ห.จ.ก. ภาพพิมพ์.
Eric Schmidt and Jared Cohen, เขียน. สุทธวิชญ์ แสงดาษดา, แปล. (2557). The New Digital Age. ดิจิตอลเปลี่ยนโลก. กรุงเทพฯ: โพสต์บุ๊ก.