การพัฒนาสมรรถนะอนุศาสนาจารย์ทหารบกไทยเชิงพุทธบูรณาการ

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาแนวคิดและทฤษฎีการพัฒนาสมรรถนะตามศาสตร์สมัยใหม่ และหลักพุทธธรรมของอนุศาสนาจารย์ทหารบกไทย 2) เพื่อศึกษาบทบาท ภารกิจ และสภาพปัญหาสมรรถนะของอนุศาสนาจารย์ทหารบกไทย 3) เพื่อเสนอแนวทางการพัฒนาสมรรถนะอนุศาสนาจารย์ทหารบกไทยเชิงพุทธบูรณาการ การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) โดยผู้วิจัยได้ศึกษาจากเอกสาร และงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง การสัมภาษณ์เชิงลึก (In - depth Interview) จำนวน 17 รูป/คน และการสนทนากลุ่มเฉพาะ (Focus Group Discussion) จำนวน 9 รูป/คน จากกลุ่มผู้เชี่ยวชาญ ที่เป็นพระสงฆ์นักวิชาการ ผู้บังคับบัญชาระดับสูงของอนุศาสนาจารย์ และอนุศาสนาจารย์ผู้เชี่ยวชาญ นำข้อมูลเชิงประจักษ์มาประกอบการวิเคราะห์และสังเคราะห์ตามลำดับ

          ผลการวิจัยพบว่า

1. แนวคิดและทฤษฎีการพัฒนาสมรรถนะตามศาสตร์สมัยใหม่ พบว่า เป็นทฤษฎีการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ ทฤษฎีการพัฒนาสมรรถนะ และทฤษฎีวงจรการบริหารคุณภาพ PDCA และหลักพุทธธรรมของอนุศาสนาจารย์ทหารบกไทย พบว่า หลักไตรสิกขาเป็นหลักพุทธธรรมเพื่อการพัฒนาสมรรถนะอนุศาสนาจารย์ทหารบกไทย ซึ่งสมรรถนะที่ต้องการพัฒนามี 3 อย่าง คือ สมรรถนะทางกาย (ศีล) สมรรถนะทางจิตใจ (สมาธิ) และสมรรถนะทางปัญญา (ปัญญา)


2. บทบาท ภารกิจ ของอนุศาสนาจารย์ทหารบกไทยที่สำคัญ พบว่า มี 4 ด้าน คือ 1) การอบรมการสอนศีลธรรม 2) การปฏิบัติธรรม 3) การปฏิบัติศาสนพิธี และ 4) การเยี่ยมไข้ และสภาพปัญหาสมรรถนะของอนุศาสนาจารย์ทหารบกไทย พบว่า ปัญหาสมรรถนะทางกาย คือ ความมีร่างกายไม่แข็งแรง มีร่างกายอ่อนแอ ทำให้ขาดประสิทธิภาพในการปฏิบัติหน้าที่ ไม่สามารถปฏิบัติหน้าที่ได้อย่างเต็มที่ ปัญหาสมรรถนะทางจิตใจ คือ เป็นผู้มีจิตใจที่ไม่สงบ จิตใจที่ขาดสมาธิมีผลทำให้การทำงานมีความผิดพลาดได้ง่าย และปัญหาสมรรถนะทางปัญญา คือ ขาดความแตกฉานในหลักธรรม ทำให้ไม่สามารถอธิบายธรรมะได้ดี


3. แนวทางการพัฒนาสมรรถนะอนุศาสนาจารย์ทหารบกไทยเชิงพุทธบูรณาการ เรียกว่า PACKED MODEL ประกอบด้วย P = Planning การวางแผนเตรียมการเพื่อการปฏิบัติ A = Army’s Goal เป้าหมายของกองทัพบกหรือผลที่ต้องการบรรลุถึง C = Cooperation ความร่วมมือกันทั้งทางด้านกายภาพจิตใจและสติปัญญา มีการประสานงานกันอย่างใกล้ชิด K = Kick-off คือ การเริ่มต้นลงมือปฏิบัติอย่างจริงจัง E = Elation อนุศาสนาจารย์มีความภาคภูมิใจในบทบาทและหน้าที่ของตนเอง D = Dharma คือ หลักธรรมะ อนุศาสนาจารย์นำหลักพุทธธรรม ได้แก่ 1) อิทธิบาท 4, 2) พรหมวิหาร 4, 3) ภาวนา 4, 4) กัลยาณมิตรธรรม 7, และ 5) อนุศาสนีปาฏิหาริย์ มาบูรณาการประยุกต์ใช้ เพื่อนำไปสู่ความมีคุณภาพแห่งสมรรถนะทางกายทางจิตใจและทางปัญญา